Slim investeren in loosbaar water uit mest

Klaas Mijnheer zet op zijn bedrijf sterk in op nieuwe vormen van mestverwerking. Hij pioniert met de bewerking van mestwater, 70% van alle mest.Een halve kilometer achter de bebouwde kom van Rouveen (Ov.) ligt het varkensbedrijf van Klaas Mijnheer. Het is er rustig en dat is ook precies de bedoeling. De varkenshouder bewaakt de hoge gezondheidsstatus op zijn bedrijf. Hoe minder erfbetreders, hoe beter. Dat geldt ook voor mestafnemers. “Het grootste deel van de mestverwerking willen we zelf doen.”Investeren in filtratiesysteemMinder transport is niet de hoofdreden om de mestverwerking zelf te doen, maar het steeds hogere prijskaartje voor mestafzet. Tussen 2012 en 2016 steeg de afzetprijs van € 12 tot € 20 per kuub. Mijnheer moest op het laatst € 60.000 per jaar betalen om van zijn 3.000 kuub varkensmest af te komen.De ondernemer zocht naar innovaties, maar hij was kieskeurig. Hij wilde niet zomaar investeren in bestaande vormen van mestverwerking. Hij zag vooral toekomst in een nieuw filtratiesysteem dat mestwater uit mest haalt en dit water zodanig schoonmaakt dat het veilig geloosd mag worden. Klaas Mijnheer (51) in Rouveen (Ov.). In maatschap met Jennie (47) een varkensbedrijf met 350 fokzeugen en 3.050 vleesvarkens (2 locaties). Mijnheer heeft – officieel op PRRS na – een SPF-waardig varkensbedrijf. De gezondheidsstatus weegt zwaar en om die reden wil de varkenshouder zo min mogelijk transport op zijn bedrijf. Ook daarom probeert Mijnheer zo veel mogelijk mest op het eigen erf te verwerken. Hij investeerde in een innovatief systeem van het Twentse bedrijf MW Technologie. Met deze techniek wordt mestwater schoon water, dat veilig en met vergunning in het slootwater geloosd mag worden. - Foto's: Ronald HissinkVia een studieclub kwam de varkenshouder in aanraking met een bedrijf waar dit systeem in een proefopstelling stond. “Het concept sprak me direct aan omdat ik toevoegmiddelen niet zag zitten”, vertelt Mijnheer. “In dit systeem gaat het om een puur product waarbij niet gepolymeerd wordt om mest te laten vlokken.”Mijnheer raakte overtuigd en begon in november met pionieren. Wel onder voorwaarden. “Ik steek toch mijn nek uit en de capaciteit is hier zes keer zo hoog als op het proefbedrijf. Innovaties brengen risico’s met zich mee.”Water schoner dan gevraagdPal naast de varkensstal is de opstelling goed te zien: een container en een kieper. Verschillende mestpompen lopen er van en naar toe. Bij de container hangt een trilzeef, boven de kieper bevindt zich een schroefpers. Mijnheer: “Samen zorgen ze ervoor dat we mest in drie stromen uit elkaar kunnen trekken”.Klaas Mijnheer controleert de pomp boven de mestcontainer. Achter hem is de trilzeef te zien die het mestwater scheidt en doorpompt.De mest komt eerst vanuit de put bij de trilzeef terecht. Daar wordt het product gescheiden. Het mestwater met deeltjesgrootte tot 43 mu (micrometer of duizendste millimeter) – 70% van het totaal – gaat naar het nieuwe systeem, de dikke fractie (10% van het totaal) gaat naar de mestbult en de rest (43 tot 500 mu) zal als stikstof/kali voor € 17,50 per kuub naar een biovergister gaan.Indrukwekkende machinekamerHet nieuwe filtratiesysteem staat in een aparte ruimte achterin de varkensstal. Het is een indrukwekkende machinekamer. “Het aangevoerde mestwater gaat eerst door een microfilter die er zo veel mogelijk deeltjes uithaalt. Vervolgens wordt het water door middel van omgekeerde osmose verder bewerkt. Ook zit er een veiligheidssysteem op. “Als water toch niet schoon genoeg is, gaat het direct terug de put in”, legt Mijnheer uit. “We voeren 24 uur per dag mest aan en daar moet 8 kuub schoon water van overblijven.We hebben een vergunning om jaarlijks 2.500 kuub water te lozen. De rest zullen we onder meer gebruiken om de stal mee schoon te spuiten.”De 'machinekamer'. Hier wordt 70% van de mest - het mestwater - via een microfilter en omgekeerde osmose bewerkt tot schoon water.Het bewerkte water is ook echt schoon, merkt de varkenshouder. “In een recente proefmeting noteerden we voor het bewerkte water 0,69 milligram ammonium per kuub. Dat was ruim onder de strenge waterschapsnorm die uitgaat van 1,5 milligram per kuub. En het was helemaal fors minder dan het gemiddelde in slootwater: 3 milligram per kuub.” Opstartproblemen aan de ‘voorkant’Zoals elke pionier betaalt ook Mijnheer leergeld voor het nieuwe systeem. Maar dat ligt niet aan de filtratietechnieken zelf, merkt hij nu het systeem sinds twee maanden draait. “De aanloopproblemen zitten vooral in het voortraject, bij de aanvoer. Zo raakte het doek van de trilzeef in het begin verstopt. Dat hebben we vervangen. Ook waren er problemen met de aanvoerpomp. Die had lekkende afdichtringen.” Vaste medewerker Pieter Post laat zien hoe het mestwater er voor en na de bewerking uitziet.Op dit moment is het vooral finetunen in het voortraject. Mijnheer denkt dat er nog een extra trilzeef of eventueel bezinkingsplaat nodig is om mestdeeltjes nog beter uit elkaar te halen. “In de praktijk houden we hierdoor nu vaak maar 6 tot 7 kuub schoon water per dag over om te lozen. Dat is nog niet de beloofde 7 à 8 kuub. De fabrikant werkt in het voortraject aan die laatste kuub winst.”
Foto: Theo BrummelaarFoto: Theo BrummelaarFoto: Theo BrummelaarFoto: Theo BrummelaarFoto: Theo BrummelaarOver het filtratiesysteem zelf is Mijnheer echter meer dan tevreden. De arbeid zit ’m vooral in de controle en het checken van de water- of putstand op een display. “Ik heb er tot nu toe geen werk aan gehad. Dat kan in principe ook niet. De fabrikant stuurt het systeem van afstand aan en stuurt bij eventuele problemen direct een monteur. En als het mestwater een dag niet gefilterd wordt, is dat geen ramp. Het wordt pas problematisch als we dagenlang stilstaan.”Blijft over de vraag wanneer het systeem rendabel wordt. Want de investering was ondanks subsidies toch fors: € 175.000. “Inclusief afschrijving is dat bij de huidige mestprijzen ruim binnen de vijf jaar”, stelt Mijnheer. “Daarna moet het winst gaan opleveren. Want het scheelt toch 2.500 kuub mestafvoer per jaar.”