‘Schrikbarende kostprijs aardappelteelt’

De NAV wil hogere contractprijzen voor aardappelen. Daar zullen verwerkers zich weinig van aantrekken.De kostprijs voor de teelt van aardappelen is fors gestegen. Dus moeten ook de contractprijzen omhoog, zo vindt de Nederlandse Akkerbouw Vakbond (NAV). Wat zullen de aardappelverwerkers hiervan schrikken. Hadden ze dat eerder geweten, dan was de basiscontractprijs ondertussen 15 cent per kilo geweest (niet dus). Productiekosten met meer dan een kwart gestegenJaarlijks rekent de NAV de kostprijsontwikkeling voor de consumptieaardappelteelt door. En volgens die berekeningen zijn de productiekosten sinds 2010 met meer dan een kwart gestegen. De contractprijzen moeten dan ook met zo’n 5 cent per kilo omhoog om de teelt rendabel te krijgen, stelt de NAV. Tja, dat kun je dan wel willen of wensen, maar hoe dan? Geen aardappelverwerker die zich er iets van zal aantrekken of er van zal schrikken. Waarom zou een verwerker 12 cent betalen als de teler zijn aardappelen ook voor 11 cent meegeeft?Begin vorig jaar nog verlaagden alle fritesfabrikanten de contractprijzen voor seizoen 2018-‘19 wegens een overaanbod van aardappelen. Zo werkt een vrijemarkteconomie nu eenmaal: producenten bepalen zelf wat er wordt geproduceerd en de prijs wordt bepaald door vraag en aanbod. Waarom zou een verwerker 12 cent betalen als de teler zijn aardappelen ook voor 11 cent meegeeft?Kostprijs op bedrijfsniveauDaarmee is niet gezegd dat het zinloos is wat de NAV doet. Jaarlijks de reële productiekosten publiceren, inclusief zaken die vaak worden vergeten als eigen arbeid en risico’s, maakt telers wel bewust. Dat anno 2019 de kostprijs gemiddeld 19,2 cent per kilo (klei, levering april) aardappelen bedraagt, geeft stof tot nadenken voor elke teler. Bijvoorbeeld om de kostprijs op bedrijfsniveau eens goed door te rekenen en te analyseren waar nog wat te winnen valt. VerkoopstrategieEn een teler die zijn eigen kostprijs goed kent, kan vervolgens ook zijn ideale verkoopstrategie voor het nieuwe seizoen bepalen; welk deel vrij of collectief via bijvoorbeeld een pool of telersvereniging. Of op contract. En als alle aardappeltelers tot de conclusie komen dat ze geen aardappelen kunnen telen voor minder dan 19,2 cent per kilo, en hiervoor ook geen contracten afsluiten, ja dan zullen de aardappelverwerkers wel even schrikken.