‘Russen willen hun economie diversifiëren’

Naast olie wil Rusland ook geld verdienen met landbouw. Dat is gunstig voor toeleverende bedrijven, zegt Landbouwraad Meeuwis Brouwer: “Voor de periferie blijft Rusland een erg interessante markt”.Landbouwraad Meeuwes Brouwer voelt zich thuis op de ambassade in Moskou. Sinds augustus 2016 zit hij op deze post. Vorige standplaatsen waren Kiev en Boekarest. Hij is zodoende Oost-Europa-kenner.De uit Friesland afkomstige boerenzoon Brouwer is open en benaderbaar. Tijdens de veehouderijbeurs VIV-Russia eind mei in Moskou bezoekt hij Nederlandse bedrijven en volgt de seminars voorafgaand aan de beurs. Ook gaat hij graag op excursie. Zo was hij onlangs op het vleeskuikenbedrijf van de Nederlander Marco van den Broek in Lipetsk. Door zijn betrokkenheid weet hij na acht maanden Rusland goed hoe de landbouw er voor staat in dit gigantisch grote land.Wat is uw beeld van de Russische landbouw?“De landbouw in Rusland ontwikkelt razendsnel, vooral de intensieve veehouderij. Met pluimveevlees is het land reeds netto-exporteur. Dat geldt binnen enige jaren ook voor varkensvlees. Voor zuivel is dat niet het geval. De melkveehouderij heeft nog een lange weg te gaan naar 100% zelfvoorzienend.”Landbouwraad Meeuwis Brouwer. Hij werkt sinds augustus 2016 in Moskou. - Foto: Anna PimenovaHoe krijgen de Russen dat zo snel voor elkaar met pluimvee en varkens?“In deze sectoren is gewoon goed geld te verdienen. Dat trekt ook investeerders van buiten de landbouw aan, zoals uit de oliesector. Daarnaast stimuleert de regering om te investeren in landbouw. De Russen willen hun economie diversifiëren. Ze zijn nu heel afhankelijk van olie. Dat maakt hen kwetsbaar als de olieprijs onder druk staat. Het overheidsbeleid is er op gericht in 2020 zelfvoorzienend te zijn voor landbouwproducten. Afgelopen jaar stelde de regering € 3 miljard steun beschikbaar aan de landbouw, veelal in de vorm van rentesubsidie. Een geldnemer betaalt dan geen 15% rente maar zo’n 5%. Soms wordt cofinanciering toegepast. Het duurt soms even voor een investeerder de subsidie beurt, maar het wordt wel betaald.”Lees ook: ‘Hoge exportvolumes naar Rusland komen nooit terug’Wat gebeurt er zodra ze genoeg pluimvee- en varkensvlees hebben voor de eigen markt?“Het beleid van lokale productie en zelfredzaamheid blijft bestaan. Pluimveebedrijven krijgen nu steun om voorwaarts te integreren. Zelf broedeieren produceren is een voorbeeld daarvan, of hoogwaardige varkensgenetica. Dat zie je steeds meer gebeuren hier.”Wat is de invloed van de sancties op deze trend?“De Russische sancties van Europese landbouwproducten stimuleren de ontwikkeling van alles zelf produceren, in eigen land. Niettemin was men voor de sancties al lang en breed bezig de landbouwproductie in Rusland op te voeren. De sancties versnellen dit proces.”De Nederlandse veehouderij is exportgericht. Voor Nederlandse boeren is dit een ongunstige ontwikkeling. Of is dat onjuist?“Inderdaad, voor de primaire sector is deze ontwikkeling vervelend. Voor de toeleverende industrie biedt het veel kansen. Voor de periferie blijft Rusland komende jaren een erg interessante markt. Techniek en uitgangsmateriaal is niet gesanctioneerd. Het is daarentegen niet zo dat de primaire landbouw geen handel meer doet met Rusland. Afgelopen jaar ging voor circa € 1 miljard landbouwproducten van Nederland naar Rusland. Dat is uitgangsmateriaal, zoals broedeieren, eendagskuikens of ander fokmateriaal.”Landbouwraad Meeuwis Brouwer. Hij werkt sinds augustus 2016 in Moskou. - Foto: Anna Pimenova/VIV 2017Gaat het naast volume ook over kwaliteit in Rusland?“Ja, steeds meer. Buitenlandse retailers en fastfoodketens zijn steeds dominanter op de markt. Zij hanteren hoge kwaliteitsstandaarden en zorgen voor andere producten in het schap. De presentaties van de verpakkingen veranderen maar ook de omvang van de porties. Kipfilet is zodoende ook te koop in Rusland.Geleidelijk neemt de regelgeving ook toe voor de landbouw. De discussie over het veterinair antibioticagebruik komt hier ook op gang. De wereldvoedselorganisatie FAO ondersteunt de Russen om met minder antibiotica vlees te produceren.”Blijven de sancties nog?“Een datum noemen kan ik niet. De signalen die mij bereiken, wijzen er op dat de boycot van Europese landbouwproducten voorlopig niet wordt opgeheven. De reden is dat investeerders die afgelopen jaren geld staken in de landbouw tijd moeten krijgen om hun geld terug te verdienen. Dat gaat sneller in een beschermde markt. Mocht een eind komen aan de sancties dan is het reëel te verwachten dat de Russische voedsel- en warenautoriteit gaat tijdrekken door opnieuw veterinaire inspecties te gaan uitvoeren in de landen van export. Dan komt er dus nog niks het land in.”Netto-exporteur zijn heeft ook een keerzijde. Op de wereldmarkt is de prijs vaak lager. Willen de Russen exporteren?“Ik denk dat men dat wel ziet zitten. Met al het voer in de achtertuin heeft Rusland een concurrentievoordeel. Het zijn ook echte volumemensen hier die steeds meer willen produceren.”