Robottrekker krijgt voet aan de grond

De Franse fabrikant Naïo werkt in hoog tempo aan een serie robottrekkers, die ze vooral aanprijst voor schoffel- en wiedwerk. Het lijkt erop dat dat te bescheiden is.Het heeft wel iets weg van de baas die zijn hond uitlaat. De baas is Leo Steenpoorte, op weg naar een perceel boerenkool naast zijn bedrijf in Oosterland (Schouwen-Duiveland), met de Oz440. Het karretje rijdt gehoorzaam met Steenpoorte mee, maar bepaald niet voor de gezelligheid. De Oz 440 is een zelfrijdende robot voor de mechanische bestrijding van onkruid. Want daaraan dacht de Franse fabrikant Naïo bij de ontwikkeling van het apparaat vooral. Naïo is gevestigd in Toulouse, in deze Franse stad is ook vliegtuigbouwer Airbus gevestigd._{Lees verder onder de film.}Heen en weerLopend naar het gewas houdt Steenpoorte het karretje in het gareel met een afstandsbediening, maar in het gewas doet de robot alles zelfstandig. Twee camera’s of een laserapparaat scannen de omgeving en houden het apparaat in het midden tussen de plantrijen, met een vaste rijsnelheid. Aan de hefinrichting aan de achterzijde hangen twee ganzenvoetschoffels. Tussen de rijen bewegen ze nauwkeurig door de grond, aan het eind van de werkgang worden ze automatisch opgelicht. Het karretje maakt vervolgens een draai naar de volgende rij, en gaat weer aan de slag. Alleen een onverwacht obstakel kan roet in het eten gooien: het karretje stopt dan en meldt dat via de mobiele telefoon. Maar dit soort gebeurtenissen is uitzonderlijk. En het gewas moet niet té groot zijn, zoals deze boerenkool.Steenpoorte werkt sinds dit voorjaar met de Oz440 om onkruid aan te pakken, en voor andere werkzaamheden. “Je kunt er veel meer mee dan we aanvankelijk dachten. Hoe langer we er mee werken, hoe meer gebruiksmogelijkheden we zien, voor het gemak, en om tijd te besparen. Wat mij betreft is dit apparaat een blijvertje.”_{Lees verder onder de foto.}De Oz werkt op afstandsbediening indien gewasrijen ontbreken. Leo Steenpoorte laat het apparaat even uit. - Foto: Joost StallenTechnische gegevensDe Oz werkt op afstandsbediening. Indien gewasrijen ontbreken, te bedienen met een joystick. Als zelfstandig rijdende robot (navigerend met twee camera’s camera en/of laser) vraagt de besturingssoftware naar de rijenafstand, de gewasbreedte, het aantal werkgangen, of aan het eind van een werkgang linksom of rechtsom weggedraaid moet worden, en waar de kantrijen liggen. Verder moet de rijsnelheid worden opgegeven. Voor de veiligheid zit er een bumper aan de voorkant; wordt er iets geraakt dan stopt het apparaat en geeft het een telefonische melding. De afstand tussen de gewasrijen is minimaal 65 centimeter (met geleideplaten), de vrije ruimte aan de onderkant is 7 centimeter. De Oz kan zo’n 90 kilo vracht meenemen, en 300 kilo trekken.
Richtprijs € 30.000. Reesink Agri Apeldoorn: www.reesinkagri.com.NaïoBoerenkool telen is niet waar het voor Leo Steenpoorte om draait. Dat geldt wel voor de zaadteelt voor diverse (groenten)veredelingsbedrijven. Dat gebeurt onder glas met tientallen gewassen, veelal met uiteenlopende teeltaanwijzingen. Voor al die soorten geldt wel dat de zaadbedrijven niet enthousiast zijn van chemische onkruidbestrijding. Dan blijft mechanisch onkruidbestrijden over. Tot dit jaar ging dat vooral in repeterend handwerk met de lange hak en hulpmiddelen als een rolschoffel.Als alternatief voor die handmatige onkruidbestrijding ging Steenpoorte op zoek naar een elektrische tuinbouwtrekker. Dat was vorig jaar. De dealer kwam met een offerte voor een dieseltrekker. “Want elektrisch bestaat niet.”Steenpoorte kwam via internet terecht bij het Franse bedrijf Naïo. Maar een elektrische robot is wel even wat anders dan een ‘gewone’ trekker. Daarnaast ontbrak het aan een importeur of agent in Nederland. Tot voorjaar 2018, want sindsdien vertegenwoordigt Reesink Agri in Apeldoorn het Naïo-programma.
_{Lees verder onder de foto.}De Oz is ontwikkeld om mechanisch onkruid te bestrijden, maar het apparaat blijkt voor veel meer werkzaamheden geschikt. - Foto: Joost StallenCamera’s en laserHet apparaat is 1 meter lang, en 45 cm breed. Met geleideplaten aan de zijkant –als bij Steenpoorte– komt daar een paar cm bij. Verder is enige stuurruimte nodig, dat vraagt om een minimale rijenafstand van 65 cm. Aan het eind van de werkgang moet er voldoende ruimte zijn om te keren, zonder obstakels en opstapjes vanwege paden. De vrije hoogte onder de robot is 7 cm: over het gewas rijden kan, maar met beperkingen. De oriëntatie tussen de plantrijen gaat met twee camera’s of met een laserstraal. Voor beide systemen moet het gewas zo’n 10 cm hoog zijn. Het camerasysteem is het nauwkeurigst, maar voorwaarde is dat het gewas groen is. De kleur rood wordt vertaald als: ‘eind van de werkgang, ik moet draaien’. Daarom wordt het einde van een werkgang altijd gemarkeerd met een rode stok. Het camerasysteem werkt dan ook niet in roodgekleurde gewassen als kroten of bieten, dan is laser de betere optie. Met laser is het ook mogelijk de Oz ’s nachts te laten werken. Als een gewas ontbreekt, of als de planten in een klein stadium verkeren, is afstandsbediening vereist. De Oz is (nog) niet leverbaar met gps._{Lees verder onder de foto.}De voorkant met bovenin de twee camera’s en onderin de laser. De zwarte streep boven de camera is de bumper. Wordt er iets geraakt, dan stopt de robot. - Foto: Joost StallenOz, Bob, Dino en TedDe Oz 440 is vierwielaangedreven, met accu’s van 40 tot 100 A voor een werktijd van 3 tot 8 uur. De Bob is een afgeleide van de OZ op rupsen. Deze machine is iets breder, voor (klein)fruit en kwekerijdoeleinden. De Ted is een portaaltrekker met buizenframe voor een grote vrije hoogte en rijenafstanden meer dan 1,5 meter en voorzien van RTK-gps.
De Dino is net als de OZ meer specifiek voor lagere gewassen, voor groenten en voor akkerbouw, met een eigengewicht van 800 kilo en 150 tot 200 centimeter spoorbreedte en eveneens met RTK-gps, in combinatie met een camera voor de met side-shift uitgevoerde hefinrichting onder de robot. De capaciteit is tot 5 hectare per dag, met een rijsnelheid tot 4 km/u. Richtprijs € 90.000.Handig en snelWat kun je met de Oz 440? Schoffelen en wieden, maar ook transporteren en planten, heeft de praktijk al geleerd. Het apparaat kan zo’n 90 kg vracht meenemen, en 300 kg trekken. Steenpoorte gebruikt de robot ook voor het transport van stokken (om gewassen te ondersteunen) en voor plantwerk. Achter de machine wordt een plantrol gehangen om gaten in de grond te drukken. “Ik was nog van plan om er een plantwagen achter te hangen, voor twee personen die in dezelfde werkgang de planten in de plantgaten te zetten. Dat is door tijdnood niet doorgegaan. Daarmee komt Steenpoorte uit bij een probleem waarmee deze robot nog kampt: behalve voor de bestrijding van onkruid, zijn er nog amper werktuigen op de markt. Hij vervolgt: “ik zie ook mogelijkheden als automatische gewasmonitoring, het verdelen van biologische bestrijders en de schimmelbestrijding met UV-licht.”_{Lees verder onder de foto.}De 800 kilo zware Dino kan op een spoorbreedte van 150 tot 200 cm, en heeft RTK-gps in combinatie met een camera voor de met side-shift uitgevoerde hefinrichting onder de robot. Capaciteit tot 5 hectare per dag. - Foto: Naio TechnologiesRichtprijs € 30.000Blijft de hamvraag: weegt de investering (Reesink Agri: richtprijs € 30.000) op tegen de voordelen? “Ik heb het financiële overzicht nog niet, maar het schoffelen gaat met drie rijen tegelijk, in plaats van handmatig met een rijtje per werkgang. Voor het sla planten maakten we voorheen handmatig plantgaten met een raster. Voor het plantwerk waren nog eens vier personen nodig, dan deed je 1000 m² per dag. Nu doen we dat met zijn tweeën, met een minimum aan inspanning. Zoals ik zei: deze Oz lijkt me een blijvertje.”_{Lees verder onder de foto.}De Oz onder de motorkap: simpel en overzichtelijk. - Foto: Joost StallenEindoordeelPLUS
► Te bedienen met afstandbediening.
► Eenvoudige compacte constructie.
► Onafhankelijk van gps.
► Breed inzetbaar.MIN
► Prijs
► Geen gps voor als gewas ontbreekt of te klein.
► Nog weinig werktuigen af fabriek.