Rli: grondbeleid overheid belemmert ontwikkeling platteland

De overheid heeft op vier manieren betrokkenheid bij de grondmarkt. Als marktmeester bepaalt de overheid de regels voor de handel in grond. Als marktordenaar bepaalt de overheid via de ruimtelijke ordening voor welke functies de grond gebruikt mag worden. Met juridische regels in het omgevingsbeleid en met fiscale regels en subsidies beïnvloedt de overheid de keuzes van grondgebruikers en daarmee de markt. Als vierde is de overheid ook marktspeler, doordat zij gronden aan- en verkoopt.

De Rli adviseert in het rapport de overheid om nu op drie manieren in te grijpen om de verdere stijging van de grondprijzen te dempen en de grondmobiliteit te verbeteren. Aanpassing van het fiscale beleid moet ervoor zorgen dat landbouwgrond minder als beleggingsobject en als pensioenvoorziening voor oudere boeren wordt ingezet. Daarvoor moet de huidige landbouwvrijstelling op landbouwgrond worden afgebouwd en moet de overheid aan andere fiscale maatregelen, zoals de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR), duurzaamheidseisen koppelen. Ook bij de huidige stoppersregelingen en subsidieregelingen voor jonge boeren moeten maatregelen worden genomen, zodat dit geld niet in grond wordt geïnvesteerd, maar meer gericht is op verduurzaming en structuurversterking van de landbouw, adviseert de Rli. Dat kan bijvoorbeeld door landbouwgrond ook op te nemen in opkoopregelingen of door een verplichte bestemming aan landbouwgronden te koppelen.