Rekenen en afstemming doorslaggevend bij vleeskuikenopzet

De vleeskuikenprijs staat zwaar onder druk. De opbrengsten lopen terug, terwijl de kosten stijgen. Is het nog wel verstandig vleeskuikens op te zetten?De vleeskuikenmarkt piept en kraakt. De coronamaatregelen hebben hun weerslag op de vleesconsumptie. Door thuiswerken en sluiting van horeca en bedrijfskantines veranderde in heel Europa het eet- en het bestedingspatroon. Dat er minder gesnackt wordt, is nadelig voor de kipconsumptie en de -export.Als de productie op peil blijft maar de vraag naar kip daalt, dan zet dat druk op de prijs. De (oude) VCN staat nu op € 0,582 per kilo exclusief btw. Omgerekend naar de kale notering zonder btw was dat vorig jaar in week 43 € 0,681 per kilo. Dat is een daling van € 0,10 per kilo.Na jaren waarin er geld verdiend werd, is het nu sappelen. Zelfs zo dat je als pluimveehouder je terdege moet afvragen of het verstandig is de stal vol te blijven zetten. Deze keuze is afhankelijk van meerdere factoren.Stookkosten tikken aanDoordat de temperaturen dalen en de luchtvochtigheid toeneemt, zullen de stookkosten in de herfst en winter stijgen. Economisch handboek Kwantitatieve Informatie (Kwin) van Wageningen UR houdt een spreiding van 3 tot 7 cent per kuiken aan voor verwarmingskosten. Vaak worden deze kosten per kuiken per jaar becijferd. Maar door een winterkoppel waarin flink gestookt wordt ertussenuit te laten, kan dat in de gemiddelde kostprijs over het hele jaar een paar cent per kuiken schelen.Voerkosten stijgenDaarnaast stijgen de voerkosten. Zorgen over ongunstig weer in grote delen van de wereld leiden tot hogere prijzen op de internationale graanmarkten. Daardoor steeg de notering voor EU-voertarwe op de graanbeurs in Rotterdam onlangs fors met € 9 naar € 217 per ton in week 44. Dat is een stijging van € 32 per ton in elf weken en de hoogste stand sinds augustus 2018.Eiwit wordt duurder doordat China zich flink roert op de wereldmarkt als koper van soja, omdat het land zijn varkensstapel weer aan het opbouwen is. Voerfabrieken putten nu nog uit voorraden die in goedkopere tijd zijn ingekocht, maar de mengvoerindustrie verwacht dat grondstofprijzen voorlopig nog doorstijgen. De prijs van pluimveevoer ligt gemiddeld rond € 330 per ton en deze zal naar verwachting verder stijgen.Andere toegerekende kostenOok andere kosten die gaan tellen als je dieren houdt, moeten worden meegewogen. Zo is mestafzet een post om niet te vergeten. Sommige pluimveehouders moeten contractueel mest leveren, maar als dat niet zo is, kan het een besparing opleveren als je een ronde overslaat. In Kwin staat deze post met een subregel opgenomen voor € 2 per 100 opgelegde kuikens.Hetzelfde geldt voor de ruimte in het aantal pluimveerechten. Als de ruimte er is, is het kostenplaatje anders dan voor een ondernemer die moet bijhuren. Al zal de prijs van leaserechten naar verwachting niet oplopen tot grote hoogte dit jaar, doordat de lage kuikenprijzen niet motiveren om hoog te bieden. Ook dan is het goed vooraf te berekenen of het loont om bij te huren als de ruimte er niet is. Andersom betekent het dat verhuur van rechten die overschieten dit jaar niet te hoog moet worden ingeschat.Lees ook: Grondgebonden worden of alle mest verwerkenStrategische aanpassingenLeegstand hoeft niet altijd geld te kosten. Het kan ook een moment zijn om onderhoud te plegen en verbeteringen aan te brengen. De stal isoleren kan later in stookkosten schelen en emissiereducerende maatregelen geven vergunningtechnisch ruimte. Voor een brandpreventiekeuring moet de inspecteur de hele stal door; dat kan alleen als de stal leeg is. Door aanpassingen te doen die toetreding van daglicht mogelijk maken, is het makkelijker om toe te treden tot concepten. Dit soort aanpassingen zijn in deze tijd beter getimed dan in de zomer en maken leegstand rendabeler.Ruimte om te remmenDe belangrijkste afweging is echter of het mogelijk is om te remmen of de stal stil te leggen. Contractmatig kun je als pluimveehouder verplicht zijn te leveren. Naast dat het fatsoenshalve goed is om deze beslissing in overleg met de afnemer te maken, is het bij contractuele verplichtingen zeker zaak de mogelijkheden te overleggen. Slachterijen zeggen deze vraag al geregeld te krijgen. En doordat de lust om te slachten niet groot is en de oplossing voor de prijsval in het remmen van de aanbodstroom kan liggen, zeggen slachterijen welwillend tegenover dit soort verzoeken te staan. Sommigen zeggen het in klantgesprekken zelfs te adviseren.Aan de andere kant heeft het invloed op de planning als stallen leeg vallen. Als iedereen vol blijft opzetten, blijft er meer kip komen dan dat er vraag naar is. Maar als iedereen tegelijk leeg gaat staan, struikelt de keten ook. Slachterijen zullen een minimale bezettingsgraad willen houden om hun afspraken met afnemers na te komen. Daarom roepen zij op tot afstemming bij deze beslissing.Het saldo van een koppel reguliere vleeskuikens ligt met de actuele prijzen een stuk lager dan het Kwin-gemiddelde. Het is goed deze getallen voor het eigen bedrijf op een rij te zetten voordat kuikens besteld worden (zie tabel hieronder)._{Klik hier voor een vergroting (pdf) van bovenstaande tabel.}Bank ziet aanvragen liquiditeitsondersteuning stijgenDaarnaast heeft ook de bank er wat over te zeggen. Remmen of stilleggen moet financieel wel mogelijk zijn. Als de financieringslast zwaar drukt op een bedrijf, kan het lastig zijn het vliegwiel weer aan het draaien te krijgen als de liquiditeitsstroom onderbroken wordt. Rabobank ziet het aantal (aan)vragen voor liquiditeitsondersteuning stijgen, vooral van ondernemers die wat verder vooruit kijken. Het te verwachten voersaldo is daarbij een belangrijke parameter volgens Jeroen van den Hurk, sectorspecialist Food&Agri: “De theorie is dat zolang je saldo positief is, het de moeite loont om op te zetten. Dan draagt de voerwinst bij in de dekking van de vaste lasten. In de praktijk worden daar heel verschillende afwegingen in gemaakt.”De arbeidsopbrengst per gewerkt uur loopt echter wel achteruit bij dalende opbrengstprijzen. Ondernemers die financieel voldoende buffer hebben, kunnen zich afvragen of dat is wat je wilt. Voor hoeveel geld wil je nog werken? Daarbij kan – zoals hierboven gezegd – het ketenbelang en het belang van de relatie, het eigenbelang overstijgen.Onzekerheid blijft grootSectoraal is er op korte termijn geen zicht op verbetering van de vraag. Corona neemt in dit jaargetijde eerder toe dan af en ook de invloed die de brexit op de kuikenmarkt gaat krijgen, is nog onduidelijk. De onzekerheid blijft daardoor de komende maanden groot. En onzekerheid zorgt doorgaans niet voor prijsstijging.Vermindering van het aanbod zal de balans op de kuikenmarkt daarentegen wel kunnen verbeteren. Dus blik vooruit en probeer de marktomstandigheden op moment van afleveren in te schatten. Maak een bewuste keuze bij iedere ronde die je opzet.Bekijk het webinar Gezonde conceptkuikens van 9 november 2020