Positieve effecten gereduceerde grondbewerking

Gereduceerde grondbewerking biedt perspectief voor de akkerbouw. Dat blijkt uit acht jaar onderzoek door Wageningen UR op de Broekemahoeve in Lelystad.Na acht seizoenen gereduceerde grondbewerking wordt het steeds duidelijker hoe de bodem erop reageert. De grond houdt meer stikstof vast, het organischestofgehalte stijgt en de structuur van de kleigrond verbetert. Dat blijkt uit een tussenbalans van het onderzoeksproject BASIS dat door Wageningen UR uitgevoerd wordt op proefbedrijf Broekemahoeve in Lelystad (Flevoland).Het meest opmerkelijk na acht jaar gereduceerde grondbewerking is dat bodemvoorraad stikstof in de bouwvoor 400 kilo per hectare groter is dan in het traditionele ploegsysteem. Dat is 50 kilo per hectare per jaar, terwijl de bemesting van de systemen altijd gelijk is gehouden. Ook is de afvoer met de producten gelijk geweest.Minder verliezenDe verklaring wordt gezocht in minder verliezen (vervluchtiging en uitspoeling), door minder intensieve bewerkingen en er kunnen vaker en langer groenbemesters geteeld worden. Als er vlinderbloemige groenbemesters geteeld worden, kunnen deze ook nog meer stikstof aanvoeren door fixatie.De uitdaging voor het onderzoek de komende jaren is zicht te krijgen op dit proces, en nog belangrijker: hoe deze extra stikstof ten gunste kan komen voor het gewas. Wellicht kan de bemesting bij gereduceerde grondbewerking naar beneden bijgesteld worden.Duidelijke verandering in bodemEen duidelijke verandering in de bodem is de verdeling van de organische stof in de bouwvoor. Door de grond niet te keren concentreert de organische stof zich in de bovenlaag van 0 tot 15 centimeter. In de eerste jaren is nog geen verschil gemeten in het gemiddelde organischestofgehalte in de bouwvoor. Na acht jaar niet ploegen is het organischestofgehalte onderin de bouwvoor weer gelijk aan die van de ploegobjecten. Het gemiddelde organischestofgehalte in de niet-kerende objecten is met twee tiende procentpunt gestegen.Structuur kleigrond sterk verbeterdDe structuur van de kleigrond is na acht jaar gereduceerde grondbewerking sterk verbeterd. De eerste jaren leek de grond volgens onderzoeksleider Derk van Balen wel een knikkerbak. Nu ontstaan er nog wel grove kluiten, maar deze zijn niet zo hard meer en vallen na een bewerking sneller uit elkaar. Onderin is de grond nog steeds stugger. De toplaag daarentegen krijgt een steeds mooiere stabiele kruimelstructuur. Deze verweringslaag wordt onder invloed van het bodemleven steeds dikker. Door het actieve bodemleven en hogere organischestofgehalte is deze stabieler dan na ploegen. Dat wil zeggen: minder gevoelig voor slemp, korstvorming en uitdrogen.