Pluimveehouders verliezen hoger beroep fipronil-zaak

De overheid heeft niet onrechtmatig gehandeld in de zogeheten fipronil-affaire van 2017 en is dan ook niet aansprakelijk voor de financiële schade van kippenboeren.Het gerechtshof Den Haag heeft ruim 100 pluimveehouders en LTO Nederland ongelijk gegeven in hun hoger beroepszaak tegen de Nederlandse Staat. De pluimveehouders wilden samen met LTO/NOP en ondersteund door de Nederlandse Vakbond Pluimveehouders (NVP) de Staat aansprakelijk stellen voor de geleden schade omdat de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) niet direct ingreep toen zij wisten dat er fipronil werd toegepast in kippenstallen. Gevaar volksgezondheidIn een eerste rechtszaak stelde de rechtbank de pluimveehouders en LTO Nederland in het ongelijk. Nu is ook het gerechtshof het in de hoger beroepszaak met de eerste rechters eens. Alle vorderingen van de pluimveehouders zijn afgewezen. Het gerechtshof stelt dat, omdat overschrijding van de MRL-norm (wettelijk toegestane maximale restgehalte van een stof in of op levensmiddelen) op zichzelf niet betekent dat er een acuut gevaar was voor de volksgezondheid. De NVWA mocht ervoor kiezen om de (langzamere) strafrechtelijke weg te kiezen, aldus het gerechtshof. De NVWA hoefde niet meteen Chickfriend, het bedrijf dat de fipronil toepaste in pluimveestallen, stil te leggen. LTO teleurgesteldHet gerechtshof stelt dat de NVWA er niet is om de economische belangen van pluimveehouders te dienen. De pluimveehouders zijn zelf primair verantwoordelijk voor de kwaliteit van de door hen geproduceerde eieren, aldus de rechtbank.LTO laat weten dat de pluimveesector teleurgesteld is over de uitspraak. De organisatie gaat de uitspraak bestuderen voordat zij beslissen of en welke vervolgstappen wenselijk zijn. “Deze uitspraak is heel teleurstellend”, aldus Kees de Jong, voorzitter Pluimveehouderij bij LTO Nederland/NOP. “Het is voor ons belangrijk om er op te kunnen vertrouwen dat onze toezichthouder in actie komt als daar reden toe is. We gaan ons nog beraden over deze uitspraak en bekijken wat we nog kunnen doen. Tegelijkertijd willen veel pluimveehouders dit boek nu voor eens en altijd sluiten.”Dit verhaal kent geen winnaarsOok de Nederlandse Vakbond Pluimveehouders spreekt van grote teleurstelling in de sector, en laat weten dat het gevoel van onrecht overheerst. De NVWA had door anders te handelen veel leed kunnen besparen, aldus de NVP. “Het geeft heel erg het gevoel dat procederen tegen de overheid niet veel nut heeft,” zegt NVP-voorzitter Hennie de Haan. Tegelijk benadrukt ze wel dat beide kanten samen verder moeten. “Natuurlijk zijn ze bij de NVWA opgelucht na deze uitspraak, maar daar is ook geen sprake van euforie. Dit verhaal kent geen winnaars.” Na de fipronil-crisis is veel gedaan om te voorkomen dat dit nog eens kan gebeuren, zowel door de eigen ketenborgingssystemen aan te scherpen, als door te komen tot een betere afstemming met de NVWA. De Haan: “Wij zijn een exporterend land, we hebben een goede toezichthouder nodig. We moeten blijven investeren in een goede relatie tussen toezichthouder en sector, want we hebben elkaar over en weer nodig.”Fipronil-schandaalHalverwege 2017 blokkeerde de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) pluimveebedrijven, omdat in hun eieren de verboden stof fipronil werd aangetroffen. Ook in andere landen werd het middel op pluimveebedrijven aangetroffen.

Wat is fipronil?
De insecticide fipronil werd halverwege de jaren 80 ontwikkeld en kwam in de jaren 90 daadwerkelijk op de markt als gewasbeschermer. De stof werkt tegen een breed spectrum aan insecten: kakkerlakken, muggen, sprinkhanen, teken en vlooien. Bij insecten zorgt het middel voor verstoring in het zenuwstelsel.
Voor dieren die bestemd zijn voor de voedselketen mag fipronil niet worden gebruikt, aldus de NVWA. In grote hoeveelheden (bij langdurige consumptie) kan het bij mensen schade toebrengen aan nier, lever of schildklier.