Pluimveehouders beroepen zich op gaswinningsuitspraak

LTO Nederland en de ruim 100 pluimveehouders beroepen zich voor hun fipronilzaak op een uitspraak van de Hoge Raad inzake schade ontstaan door de gaswinning in Groningen.Hun advocaten trekken een parallel tussen die uitspraak, en de zaak van de pluimveehouders tegen de Nederlandse Staat. Dat deden zij maandag in de zitting van het hoger beroep. De Hoge Raad, de hoogste rechter in Nederland als het gaat om civiele zaken, constateerde eerder dat de Staat aansprakelijk gesteld kon worden voor aardbevingsschade in Groningen, mits sprake was van drie factoren. Die hielden in dat de Staat weet had van het gevaar, wist dat de kans op verwezenlijking van het gevaar reëel was, en dat dit kon leiden tot ernstige of wijdverspreide schade. De pluimveehouders voeren aan dat dit allemaal opgaat voor de fipronilcrisis. In juli 2017 kwam de zaak aan het rollenDe NVWA kreeg in november 2016 enkele meldingen van het gebruik van fipronil in kippenstallen, maar ondernam toen geen actie om dit te stoppen of de sector te verwittigen. In juli 2017 kwam de zaak aan het rollen nadat de Belgische voedselautoriteit in Nederland aan de bel trok. De pluimveehouders vinden dat de NVWA als toezichthouder verwijtbaar heeft gehandeld. In de eerste zaak kregen zij echter ongelijk van de rechter. Geen enkele actie ondernomenVolgens de boeren heeft de NVWA maandenlang geen enkele actie ondernomen na de eerste meldingen. Hierdoor werd de schade steeds groter, omdat steeds meer stallen behandeld werden met het bloedluisbestrijdingsmiddel van ChickFriend, waarvan later bleek dat hier de niet-toegelaten biocide fipronil doorheen gemengd was. Gen direct gevaar voor de volksgezondheidDe overheid voert aan dat de NVWA koos voor een strafrechtelijke aanpak, en het hele netwerk rondom de fipronilfraude wilde oprollen. Om dit niet in gevaar te brengen, werden geen bestuursrechtelijke stappen ondernomen. Een direct gevaar voor de volksgezondheid zag de NVWA niet, en de miljoenenschade die uiteindelijk is ontstaan, was volgens de advocaat namens de overheid niet voorzienbaar. Eigen verantwoordelijkheid van de sectorTevens vindt de NVWA dat het ook niet zijn taak is de financiële belangen van pluimveehouders te beschermen. De voedselautoriteit hamert ter verweer bovendien op de eigen verantwoordelijkheid van de sector en het eigen ketenborgingssysteem van de eiersector. Volgens de advocaat van de Staat was er voor de NVWA ‘geen aanleiding om te denken dat de sector niet zelf zijn verantwoordelijkheid zou nemen’. De advocaat van de pluimveehouders stelde dat het enige wat de NVWA van ingrijpen weerdhield een strafrechtelijk onderzoek was dat niet van de grond kwam vanwege gebrek aan capaciteit. Ze stelt dat het de vraag is of de Staat pluimveehouders met miljoenenschade mocht opzadelen voor het ‘greater good’. De rechtbank doet 2 maart 2021 uitspraak in het hoger beroep.