Pachtverhoging onredelijk

De pachtprijzen gaan fors omhoog. Uiterst pijnlijk, juist nu. Dat mag zo niet doorgaan.De pachtprijzen gaan fors omhoog. De nieuwe normbedragen die in september ingaan, betekenen verhogingen van gemiddeld 17 procent. Uitschieters zijn de regio’s Rivierenland (+43 %), het Noordelijk Weidegebied (+42%) en de IJsselmeerpolders (+37%). In drie gebieden dalen de prijzen, het sterkst in Zuid-Limburg (-15%).

De oorzaak ligt in het nieuwe pachtprijzensysteem dat sinds twee jaar geldt. Daarin is de toegestane pacht afhankelijk van het opbrengend vermogen van de grond. Wijze mannen van het LEI berekenen iedere twee jaar op grond van concrete bedrijfsresultaten over de afgelopen vijf jaar, hoeveel een hectare mag kosten. En daar zit hem de angel. De afgelopen twee jaren waren goed voor de grondgebonden landbouw. Met als gevolg een hoog opbrengend vermogen, en nu dus hogere pachtnormen.

Dit nog nieuwe systeem is tot stand gekomen na jaren en jaren van moeizaam overleg. Het oogt heel redelijk voor alle partijen. Het houdt immers rekening met de economische draagkracht van de pachter. Maar de praktijk is nu dus precies andersom. De draagkracht is nu minimaal vanwege de snelle neergang van de resultaten. Een volledig pachtbedrijf is straks vele duizenden euro’s meer kwijt aan pacht per jaar. Wie kan dat opbrengen? Volgens de logica van dit systeem hadden pachters afgelopen jaren eigenlijk geld moeten reserveren. Maar het ligt niet voor de hand dat ze dat hebben gedaan.

Natuurlijk, eigenaren zijn niet verplicht de verhoging echt door te voeren. En zij hebben geen belang bij failliete pachters. Maar pachters mogen niet worden overgeleverd aan de genade van hun grondeigenaar. Hier is meer nodig. Ofwel een collectieve toezegging van de verpachters dat ze pas op de plaats maken. Ofwel politiek ingrijpen. Dit pachtbeleid houdt nog te weinig rekening met de ups en downs in de sector. Het is daarom heilloos om er nu onverkort aan vast te houden. Van tafel dus, die verhoging, en opnieuw rond de tafel.