‘Pachtbedrijf melkvee sterft uit’

Het huidige pachtbeleid bedreigt de toekomst van melkveehouderij op pachtbedrijven.Pachtbedrijven in de melkveehouderij sterven langzaam uit door onvoldoende rendement en onderpand. Dat zeggen banken en sectororganisaties. De pachtprijs steeg in regio’s met veel melkveebedrijven met 72,5% tussen 2007 en 2016. De stijging varieert van 42% in het Zuidelijk veehouderijgebied tot 123% in het Hollands/Utrechts weidegebied.Dalend rendementDoor gestegen pachtprijzen daalt het rendement van melkveehouders die op basis van pachtgrond produceren. “Er gaat meer geld naar de verpachter. Of anders gezegd, het zelf geproduceerde ruwvoer op pachtgrond wordt duurder”, zegt Pierre Berntsen, directeur Agrarische Bedrijven bij ABN Amro. “De financieringslasten op pachtbedrijven zijn lager, daar komen pachtlasten voor in de plaats. Voor hun continuïteit zijn pachtbedrijven wel in het nadeel ten opzichte van eigendomsbedrijven, omdat ze geen vermogen opbouwen in grond.”Hogere financieringskostenRabobank ziet niet meer stoppers onder pachtbedrijven in vergelijking met eigendomsbedrijven door hogere pachtprijzen. De financieringskosten zijn bij pachtbedrijven echter hoger dan bij eigendomsbedrijven. “Door het ontbreken van waardevast onderpand, is de rente op leningen hoger en zijn aflossingstermijnen vaak korter”, aldus sectorspecialist melkveehouderij bij Rabobank, Marijn Dekkers. “Het op tijd vervangen van stallen en uitbreiden is daarom lastig. Bij eigendomsbedrijven stijgt de solvabiliteit door grondwaardestijging, bij een pachtbedrijf is dat niet het geval.”Voor pachtbedrijven zijn de financieringskosten bij investeringen hoger dan bij eigendomsbedrijven. Het op tijd vervangen van stallen is dan lastig. Foto: Ruud PloegPachtrechtenING stelt dat het pachten van een bedrijf in de toekomst steeds moeilijker wordt, vooral omdat grondeigenaren vrijheid van handelen en strategie willen. “Bedrijven die stoppen, verliezen pachtrechten. Pacht wordt bij warme gronden ingeleverd tegen betaling. Nieuwe langjarige pacht wordt weinig uitgegeven”, zegt Kees van Vliet, sectormanager agrarisch bij ING. “Dan is het langzaam wachten op het einde van pachtbedrijven.”Het pachtareaal in de landbouw is afgelopen jaren al gedaald, terwijl het areaal grond in eigendom tussen 2010 en 2015 toenam met 2%. Vooral de reguliere pacht daalde met 17% fors. Overheid aan zetDe Bond van Landpachters en Eigen Grondgebruikers (BLHB), LTO Nederland en de Nederlandse Melkveehouders Vakbond (NMV) zien de pachtliberalisering als een bedreiging voor pachtbedrijven op de langere termijn. “Zeker voor volledige pachtbedrijven”, zegt Jan Bosman, melkveehouder, pachter en bestuurslid van BLHB. “Geliberaliseerde pacht geeft pachters veel minder zekerheid over de duur van overeenkomsten en de oplopende pachtprijzen zijn niet meer rendabel te maken door melkveehouders. Als er geen bescherming blijft voor pachters via reguliere contracten, blijft er op de lange termijn geen pachtbedrijf meer over.” NMV, BLHB en NAJK pleiten voor een pachtprijssysteem dat een relatie heeft met de verdiencapaciteit van de grond. De overheid is aan zet voor herziening van het pachtbeleid, maar er gebeurt niets. Volgens Bosman niet zo raar als de grootste verpachters van het land, Rijksdienst Vastgoedbedrijf (RVB) en verzekeraar ASR (voorheen Fortis), in handen zijn van de staat en zij ook partij zijn in de discussie over de nieuwe pachtwet.