‘Oneens met mijn collega’

Het College van Beroep vindt dat de fosfaatrechten voorzienbaar waren, en dat vind ik terecht.Het leuke van een duo-column in Boerderij is dat je het met je collega-columnist oneens kunt zijn. Voor de goede orde, Willem Bruil en ik zijn niet alleen collega’s in het columns schrijven, maar we zijn ook allebei hoogleraar aan de Rijksuniversiteit Groningen. Daar staat tegenover dat zo’n universiteit zo groot is dat we er elkaar in de afgelopen decennia precies 2 keer ontmoet hebben. Lees ook: ‘Schaamte over uitspraken fosfaatrechten’Bedrijven met groeiplannenBruil schreef een paar weken terug op deze plek dat hij de uitspraken van het College van Beroep voor het bedrijfsleven over de fosfaatrechten juridisch zeer aanvechtbaar en oneerlijk vond. Eén melkveehouder heeft gelijk gekregen. Dat vind ik terecht, want hij zat in een wel heel trieste situatie. En hij had al rechten, maar dan voor varkens. De andere 5, want het ging in totaal om 6 zaken, kregen ongelijk. Het ging om bedrijven die groeiplannen hadden, soms al grond gekocht hadden en een grote stal gebouwd, maar op de peildatum de koeien nog niet allemaal hadden.Iedereen had kunnen weten dat er maatregelen aankwamenInvoering fosfaatrechten voorzienbaarDe rechters van het College vinden vooral dat de invoering van de fosfaatrechten voorzienbaar was. Het was volgens de rechters duidelijk dat onbeperkte groei niet mogelijk was. Er was een fosfaatplafond, en in het parlement was het meermaals aan de orde geweest. En de rechter had erbij kunnen zeggen dat iedereen die Boerderij of een ander landbouwblad las, had kunnen weten dat er maatregelen aankwamen. Ook ik heb in mijn columns de afgelopen jaren meermaals gewezen op de grote risico’s die sommige melkveehouders namen.RechtsgevoelDe advocaten van de bedrijven zijn niet blij met de uitspraak, want ook voor veel zaken die nog voor moeten komen zal die voorzienbaarheid een grote rol spelen. Het is zuur, en in de meeste gevallen nog veel erger dan zuur, voor de betrokken ondernemers, maar de uitspraak past wel in mijn rechtsgevoel. Al te vaak hebben we situaties gehad waarin iemand die er op gokte dat het wel goed zou komen, de uiteindelijke winnaar was. In dit geval is dat waarschijnlijk niet zo. Waarschijnlijk, omdat de betrokken ondernemers het nog bij het Europese Hof van Justitie kunnen proberen.Voor mijn rechtsgevoel is het goed zoInnovatieve stallenDe uitspraak betekent dat de boeren van de groep Innovatief in de knel weinig hoop kunnen hebben dat ze alsnog extra rechten krijgen. Het is de groep van bedrijven die fors hebben uitgebreid met min of meer innovatieve stallen. Ze hebben soms zelfs subsidie gekregen voor hun innovaties, maar ze krijgen geen rechten voor koeien die er op de peildatum nog niet waren. Op het ministerie zal men zeker opgelucht geweest zijn. Waar hadden de rechten vandaan moeten komen als al die grote groeiers extra rechten hadden moeten krijgen? Kortom, voor de betrokken boeren is het een ramp, maar voor de andere sectorgenoten, en voor mijn rechtsgevoel, is het goed zo.