Onderwaterdrainage aanleggen om veen te sparen

20 boeren in De Vlist leggen speciaal drainagesysteem aan om oxidatie veengrond af te remmen.In een gebied van 350 hectare in de polders rond De Vlist (Z.-H.) in het Groene Hart, leggen 20 boeren een waterinfiltratiesysteem aan om het veen te sparen. De onderwaterdrainage moet de bodemdaling remmen en de uitstoot van broeikasgassen, zoals CO₂, verminderen. Bij vier van de deelnemers wordt peilgestuurde drainage aangelegd.Melkveehouder Chiel-Jan Aantjes in De Vlist (150 melkkoeien, 80 hectare) is één van de deelnemers. Hij laat op 10 hectare drains aanleggen. Dat gebeurt met een drainagemachine die de drains 10 tot 20 centimeter onder het slootpeil aanlegt, op 6 meter van elkaar. Hierdoor kan in droge perioden slootwater via de drains in het perceel infiltreren, zodat de veengrond minder uitdroogt en inklinkt. In natte perioden zorgt het infiltratiesysteem voor een betere ontwatering, wat de draagkracht van het veen en de grasgroei verbetert. _{Lees verder onder de foto‘s. Swipe voor meer foto‘s.}
Aanleg van onderwaterdrainage. Elk perceel krijgt een soort put van waaruit de drains gevoed worden. Bij drukdrainage wordt er nog een pomp aan toegevoegd. - Foto's: Herbert WiggermanDe drainagebuizen komen op een diepte van 10-20 centimeter onder het slootpeil te liggen op 6 meter van elkaar. De ontwatering wordt 40-50 centimeter diep. SubsidieVoor Aantjes gaf een subsidieregeling de doorslag om mee te doen. Op een totale kostenpost van € 2.500 per hectare betaalt hij € 600 per hectare. Hij heeft er alle vertrouwen in: “Als het lukt kunnen de koeien in het voorjaar een week eerder naar buiten en in de zomer denk ik dat het gras sneller groeit en dat ik een beter gewas heb.” Maar zeker weten doet hij dat niet, want het project is nieuw voor hem. Bert de Groot van het Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden wil de verwachtingen een beetje temperen. “We hebben nog niet zoveel kennis met infiltratie in veenweidegebieden en de ervaringen in andere proefgebieden zijn wisselend.” Zo moeten de graswortels wennen aan een stabiele grondwaterstand van -40 tot -45 centimeter en is het nog de vraag of door drainage de bodemkwaliteit verbetert. De Groot: “Zeker is dat de bodemdaling 30%-50% vermindert. En dat alleen al levert een betere grond op met meer bodemleven. En dat is een voordeel voor zowel de agrariërs als voor het klimaat en de biodiversiteit”, meent De Groot. Van boven is de ligging van de 'put' goed te zien. PeilgestuurdEen nog groter effect op de bodemdaling is volgens het waterschap mogelijk door door het drainagesysteem te koppelen aan een pomp, de zogenoemde druk- of peilgestuurde drainage. Daarbij komen de drains in een pompput op het perceel uit, in plaats van in de sloot. Met druk of onderdruk in de put is het mogelijk om actief te sturen op de grondwaterstand en kan het hele perceel beter op peil worden gehouden.Melkveehouder Arjan van Diemen (75 melkkoeien, 52 hectare) gaat dit op 4 hectare doen, met als doel dit perceel geschikt te maken voor de weidevogels. Op 16 hectare komt bij hem ‘gewone’ onderwaterdrainage met als doel zijn land in het voorjaar eerder te kunnen bewerken. Het project is voor hem een win-winsituatie. ” Als wij de bodemdaling kunnen remmen, kan hier over 200 jaar nog steeds worden geboerd. Maar of het lukt, zullen we in de praktijk met elkaar moeten uitvinden.”Veen en broeikasgassenDe veenweiden beslaan 8 tot 9% van het Nederlands grondgebied voornamelijk in het Westen en Noorden van het land. Met de oxidatie ‘verbrandt’ het veen en komt koolstof vrij uit de bodem. Het probleem van veenoxidatie speelt in het Noorden, maar vooral ook in het Groene Hart. Jaarlijks gaat het om bijna vijf megaton CO2 die vrijkomt, bijna evenveel als het energiegebruik van een miljoen huishoudens. Het verhogen van het grondwaterpeil en waterinfiltratiesystemen in veenweidegebieden zijn volgens het planbureau voor de Leefomgeving (PBL) goedkope opties om de CO2-uitstoot terug te dringen.
Het project Klimaatslimboeren op Veen is een samenwerkingsverband van het waterschap, argrarische collectieven, gemeente Krimpenerwaard en provincie Zuid-Holland. Het wordt voor de helft gefinancierd met Europese subsidie.