‘Onder en door plafond’

Stel productie vast over langere periode.De Kamerbrief van minister Schouten begin februari begint positief, doordat uit de laatste rapportage van het CBS blijkt dat de geprognotiseerde fosfaatproductie van 2018 7,5 miljoen kilogram onder het gestelde plafond van de melkveehouderij (84,9 miljoen kilogram) blijft. Omgerekend betekent dit dat er dus eigenlijk circa 175.000 melkkoeien te weinig zijn in Nederland.In dezelfde brief schrijft de minister dat de stikstofexcretie van 292,8 miljoen kilogram van het melkvee naar verwachting juist het productieplafond van 281,8 miljoen kilogram overschrijdt. Een overschrijding van krap 4%.Samenvattend kan gesteld worden dat we royaal onder het fosfaatplafond zitten, maar nu risico lopen om juist door het stikstofplafond te gaan.Plaatsingsruimte over bij zowel stikstof als fosfaatAls je de cijfers van het CBS even goed bekijkt op de site, dan wordt duidelijk dat netto, dus na correctie voor aan- en afvoer, nog plaatsingsruimte over is voor 13,7 miljoen kilogram fosfaat. Binnen de derogatie mogen bedrijven de fosfaatruimte niet opvullen met kunstmestfosfaat. Dat resulteert dus uiteindelijk in deze onbenutte ruimte.Voor stikstof kan de zelfde analyse gemaakt worden. Naast aan- en afvoer wordt ook gecorrigeerd voor onder andere gasvormige verliezen bij de totale te plaatsen hoeveelheid stikstof. Ook hier blijkt dat per saldo 19,6 miljoen kilogram stikstof uit dierlijke mest aan plaatsingsruimte onbenut is.Dus er is stikstof- en fosfaatplaatsingsruimte onbenut en tegelijkertijd verwacht de minister dat de stikstofexcretie het plafond zal overschrijden.Een uitzonderlijk jaar is geen goede basis voor uitstippelen beleid2018 was een bijzonder jaar. Erg droog, waardoor in de melkveehouderij lang niet de normale ruwvoerproductie gehaald werd, maar wel ruwvoer gewonnen werd met een hoger eiwitgehalte. Om wel te voldoen aan de wens van weidegang werden veel koeien naar buiten gestuurd. Als er minder grasaanbod is, wordt op stal duidelijk meer bijgevoerd. Uit de KringloopWijzers van 2018 bleek al snel dat een verwacht voordeel op de forfaitaire stikstofproductie zelfs omsloeg naar een nadeel. De hogere ruweiwitgehaltes in ruwvoer zijn tevens de basis om in te schatten hoe hoog het eiwitgehalte in het vers gras is. En zie daar het probleem. De zogenoemde ingerekende hoeveelheid vers-gras in het rantsoen werd overschat qua eiwitgehalte en qua hoeveelheid, waardoor de stikstofbenutting in zijn totaliteit op papier ver onderuit ging. Dus per saldo een hogere excretie en dus de waarschuwing van minister Schouten dat het stikstofplafond zomaar overschreden kan worden.Stabiliteit en koersvastheid geboden bij aanpassen beleidAls dit soort ‘jaar-extremen’ een dergelijke paniek veroorzaakt, dan klopt er iets niet. Het is niet houdbaar om achteraf te sturen op een specifiek jaar. Een langere periode doet veel meer recht aan wat daadwerkelijk gebeurd is. En in de voorgaande jaren zien we juist veel lagere excreties voor zowel stikstof als fosfaat in vergelijking met de gestelde forfaits. Ook de minister geeft aan dat de forfaits ietwat verouderd zijn. Nu de forfaits aanpassen en dus verlagen, zou betekenen dat er met de uitgegeven hoeveelheid fosfaatrechten meer dieren gehouden kunnen worden, met als risico dat de productieplafonds opnieuw overschreden worden, aldus de minister.Veehouders zijn geholpen met stabiliteit en koersvastheid van het beleid. Vanwege een prognose beleid gaan wijzigen, geeft alleen maar onrust.