Nitraat op derogatiebedrijven onder EU-norm

Op derogatiebedrijven ligt in 2015 in alle regio’s in Nederland de concentratie van nitraat in het grondwater gemiddeld onder de EU-norm van 50 milligram per liter.Op deze bedrijven is in de periode 2006 tot en met 2016 de uitspoeling van nitraat naar grondwater gedaald of gelijk gebleven. Dat blijkt uit de jaarlijkse rapportage van het RIVM en Wageningen Economic Research op basis van gegevens op driehonderd derogatiebedrijven. Alleen in de veenregio is de nitraatconcentratie niet gedaald, maar daar is de concentratie ‘stabiel en laag’ schrijft staatssecretaris Van Dam van Economische Zaken in de brief waarin hij de rapportage aanbiedt aan de Tweede Kamer.Hoogste concentratie in zandgrondDe hoogste waarde van de nitraatconcentratie was in de ‘zand 230 regio’ met gemiddeld 45 milligram per liter in 2015, in 2016 gedaald naar 37 milligram. De laagste gemiddelde waarde halen derogatiebedrijven in de veengebieden met gemiddeld 13 milligram (6,6 in 2016). In de lössregio, zand 250 en op klei kwamen de gemiddelde nitraatconcentraties uit op respectievelijk 42, 26 en 22 milligram per liter. Voor löss zijn er nog geen cijfers voor 2016, zand 250 en klei kwamen in 2016 uit op respectievelijk 13 en 37 milligram. Onder de norm geblevenBinnen de derogatie in de periode 2014-2017 mogen bedrijven in de zandregio Oost en Zuid en op lössgrond maximaal 230 kilo stikstof uit graasdiermest per hectare aanwenden. In de andere zandgebieden en op klei en veen geldt een derogatie van 250 kilo stikstof. Op niet-derogatiebedrijven geldt een norm voor gebruik van dierlijke mest van maximaal 170 kilo stikstof.Derogatiebedrijven hebben gemiddeld 238 kilogram stikstof uit graasdiermest per hectare gebruikt. Ze bleven daarmee onder de norm. In de ‘zand 230 regio’ lag het stikstofgebruik uit dierlijke mest iets boven de daar geldende norm van 230 kilo. Dat is volgens de onderzoekers te verklaren uit het feit dat een deel van de bedrijven ook kleigrond in gebruik heeft, waar de norm van 250 kilo geldt.Krap 20.000 derogatiebedrijvenIn 2016 zijn 19.564 bedrijven als derogatiebedrijf geregistreerd tegen 19.812 in 2015. Het derogatieareaal in 2016 bedroeg ruim 846.500 hectare, dat is ongeveer 12.000 hectare meer dan in 2015. Alle derogatiebedrijven zijn in 2016 gecontroleerd op het voldoen aan de voorwaarde van 80% grasland. 150 bedrijven kregen een waarschuwing dat ze niet voldeden aan de 80%-eis en zullen in de uiteindelijke beoordeling van gebruiksnormen worden beoordeeld op basis van de gebruiksnorm voor dierlijke mest van 170 kilo stikstof. De controle op naleving van gebruiksnormen in 2015 heeft voor 219 bedrijven geleid tot een nader onderzoek door RVO.nl of de NVWA. Bij 136 van die bedrijven bleek na controle geen overtreding, bij 66 bedrijven is het onderzoek nog niet afgerond. Bij 9 bedrijven is afgezien van het opleggen van een boete terwijl 2 bedrijven zijn overgedragen aan de NVWA voor fysieke controle. 6 bedrijven krijgen een boete opgelegd.