Nieuwe varianten wratziekte maken beheersing lastig

Sinds de ontdekking van wratziekte in 2015 in ons land zijn er in de afgelopen vijf jaar drie nieuwe pathotypen of fysio’s van wratziekte in Nederland ontdekt. “Dat is een zorgelijke ontwikkeling, omdat deze nieuwe pathotypen een andere vorm van vermeerdering laten zien”, zegt Steven van Santen, woordvoerder van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). “Het gaat om 38(Nevşehir), 42(Erica) en SenBelita-breaker en mogelijk ook 18(T1), waarbij de diversiteit bij de nakomelingen veel groter is. Deze recombinatie neemt de kans dat een van deze varianten de resistentie doorbreekt sterk toe. We vermoeden dat er veel meer nog niet ontdekte diversiteit is. Dat maakt het potentieel aan doorbraken enorm groot, waarmee de beheersing van wratziekte erg moeilijk wordt.”

De NVWA ontdekte dat wratmateriaal van twee vondsten in 2023 in staat was om wratten te vormen op Belita, een tot nu toe sterk resistent aardappelras waarop niet eerder wratvorming is waargenomen. “Uit aanvullende toetsen bleek dat het wratmateriaal een nieuw pathotype bevatte dat resistentie kan doorbreken. Deze heeft nog geen officiële naam, maar wordt voorlopig ‘SenBelita-breaker’ genoemd en is het derde nieuwe pathotype binnen vijf jaar.” Daarnaast is pathotype 42(Erica) begin 2025 na laboratoriumonderzoek aangetroffen op wratmateriaal uit 2023. Deze doorbreekt de resistentie in Seresta. In 2020 werd pathotype 38(Nevşehir) voor het eerst in Nederland aangetroffen en later in 2021 en 2022 op in totaal zes locaties.