Navelbreuk varkens vooral een lastig probleem

De afwijking navelbreuken bij varkens blijft een lastig probleem. Het leidt niet zonder meer tot afkeuren bij de slachterij, maar vraagt wel extra aandacht.Navelbreuken komen het gehele jaar voor bij varkens, maar uiten zich vooral in het voorjaar. Deze aangeboren afwijking is een lastig en vervelend probleem. Is een navelbreuk erfelijk of komt het door de milieuomstandigheden? Het probleem is al jaren een discussiepunt in de varkenshouderij. FokwaardeHet aantal navelbreuken bij varkens heeft een piek in het voorjaar, van mei tot en met juni. En dat is al jaren het geval, vertelt Ruud Sturkenboom, fokkerij-manager bij Topigs Norsvin. “Bij alle fokbedrijven worden de afwijkingen bijgehouden en als een eindbeer meer breuken geeft, dan wordt de fokwaarde (TSI) van het dier zelf en verwanten van het betreffende dier afgewaardeerd. Deze dieren komen dan niet meer of minder snel in aanmerking voor de zuivere teelt. Bij extremere aantallen word de beer van de KI verwijderd.”ErfelijksheidsgraadIn het algemeen hebben aangeboren afwijkingen een erfelijkheidsgraad van 0,1 tot 0,35 en dat betekent dat de overige 65 tot 90% afhankelijk is van de omgevingsfactoren. Deze erfelijksheidsgraad zorgt er ook voor dat het kenmerk, met de juiste inweging, meegenomen kan worden in het fokdoel. Sturkenboom geeft aan dat het kenmerk voor de hele keten van belang is en hierdoor weegt Topigs Norsvin het kenmerk breuken in de fokwaarde zwaarder mee dan de economische waarde ervan. “Het aantal nieuwe gevallen van breuken zien we door sterkere, robuustere varkens te fokken de laatste jaren teruglopen,” aldus Sturkenboom.
_{Artikel gaat verder onder de foto.}Navelbreuk bij een varken. - Foto: Robin BritstraVionDe kwartaalrapportage op de website van Vion laat zien dat tussen de 0,65% en 0,75% van de aangevoerde dieren bij aankomst op de slachterij een opmerking heeft tijdens de keuring. Hierbinnen vallen ook de dieren met een breuk. “We zien geen toename in het deel dat een opmerking krijgt vanwege een breuk,” aldus Derk Oorburg, director Quality Assurance Vion Netherlands.‘Een breuk is niet zonder meer een reden voor afkeuren’Keuring slachterijKeuringsdierenartsen van de NVWA bepalen bij aankomst op de slachterij of een varken met een breuk apart geslacht moet worden of niet. Dit is meestal afhankelijk van de grootte van de breuk. “Een breuk is niet zonder meer een reden voor afkeuren, mits het varken niet klinisch ziek is of andere afwijkingen heeft en mits er geen aantasting van het dierenwelzijn is geconstateerd ” aldus de NVWA. Wel worden de dieren met een breuk meestal aan het einde van de dag geslacht, bij een lagere bandsnelheid. “Bij breuken moet er verhoogde aandacht zijn bij het openen van de buikholte om bezoedeling van de slachtlijn met darminhoud, door onbedoeld aanprikken van de darmen in de breukzak, te voorkomen,” schetst de NVWA.Handmatige verwerkingOorburg geeft aan dat bij Vion een karkas met een grote breuk grotendeels handmatig wordt verwerkt om de hygiëne te kunnen waarborgen. Naast het feit dat vleesvarkens met grote breuken minder opbrengen en een korting krijgen, vormen vleesvarkens met een breuk tijdens het transport naar de slachterij een risicodier. Hier ligt ook een verantwoordelijkheid van de varkenshouder. “Vanwege dierwelzijn is het onwenselijk om dieren met grote breuken aan te voeren,” besluit Oorburg.