Nauwkeurig voeren om biggensterfte te verlagen

Schuttert zette Pig Track in om de uitval te verlagen. Hij optimaliseerde het voerschema van de zeugen. Het effect daarvan is pas na één cyclus zichtbaar.Onverstoorbaar zuigen de pasgeboren biggen aan de uier van de zeug. Zeug en biggen trekken zich weinig aan van Maarten Kortenaar die de worpgegevens noteert op de Pig Track-zeugenkaart. Daarbij gebruikt hij een pen met een camera die registreert wat hij opschrijft. Elke zeug heeft zo’n kaart met een uniek patroon op de achtergrond dat door de software in de pen wordt herkend. Daardoor ‘weet’ de pen bij welke zeug de gegevens horen.Kortenaar is kraamstalmedewerker op De Grenshoeve, een bedrijf met 2.000 zeugen. De biggensterfte in de kraamstal van 15% was eigenaar Jan Schuttert een doorn in het oog. De dierenarts vertelde over de mogelijkheid om een analyse van de uitval onder de zuigende biggen te maken met Pig Track van Dow Elanco. Het farmaceutische bedrijf ontwikkelde de tool om dierenartsen te ondersteunen om de biggensterfte bij hun klanten te verlagen.Aanvankelijk aarzelde het team van medewerkers, onder leiding van bedrijfsleider Jan Scholten, vanwege het extra schrijfwerk dat Pig Track met zich meebrengt. Maar om meer inzicht te krijgen in de oorzaken van de uitval tijdens de zoogperiode besloten ze toch met de managementtool aan de gang te gaan. Naam: Maarten Kortenaar (38)
Plaats: Beerzerveld (Overijssel)
Bedrijf: 2.000 TN70-zeugen.Kortenaar werkt als kraamstalmedewerker op De Grenshoeve. Het bedrijf is eigendom van Jan Schuttert. De zeugen spenen 33 biggen per jaar. Het aantal levend geboren biggen is 15 per worp. De uitval tot spenen is 15%.Kortenaar zet Pig Track in om de biggensterfte te verlagen. De analyse leverde aanknopingsppunten op. De focus ligt op nauwkeurig voeren van de zeugen en op het samenstellen van uniforme stabiele groepen zeugen. Het duurt één cyclus voor het effect van de aanpak zichtbaar wordt. Desondanks is de sterfte al wel met ongeveer 1% gedaald.Foto's: Ronald HissinkVeel gegevens verzamelenSinds een half jaar houdt het team de worpgegevens bij op de Pig Track-zeugenkaarten. Naast het aantal levend en dood geboren biggen en het aantal mummies, noteren ze ook het aantal te lichte biggen bij de geboorte. Ook wanneer biggen van de ene naar de andere zeug worden overgelegd, noteren ze dit op de speciale kaart. Ten slotte leggen ze alle aandoeningen van zeugen en biggen vast.Na de avondronde plaatst Kortenaar de pen in de houder die is aangesloten op de computer. Die herkent de pen en leest automatisch de gegevens in naar de online Pig Track-applicatie. Wanneer gegevens van voldoende worpen zijn verzameld, maakt de analist van Dow Elanco een analyse van de biggensterfte.
_{Tekst gaat verder onder de foto’s} Kortenaar noteert de worpgegevens met de Pig Track-pen op de speciale zeugenkaart. Daarbij noteert hij ook het aantal te lichte biggen.De eerste analyse bevestigde het vermoeden van de medewerkers dat de te lichte biggen verantwoordelijk zijn voor de hoge uitval. Er was geen relatie tussen uitval en worpnummer en uitval en kraamstal. Een rondje door de stal met de analist van Dow Elanco en het begeleidend team leerde dat de zeugen gemiddeld in een royale conditie waren. “Waarschijnlijk is het voerschema onvoldoende aangepast na de overstap van de TN20- naar de TN70-zeug”, vertelt Kortenaar.Daarnaast zat er conditieverschil tussen de dragende zeugen binnen groepen. De dieren zitten in stabiele groepen, waarvan sommige met boxen en sommige zonder boxen. Binnen de hokken zonder boxen was het verschil het grootst. Waarschijnlijk kaapten de dikke zeugen het voer weg van de magere zeugen. Naast een aanpassing van het voerschema, sorteren de medewerkers de dragende zeugen nauwkeuriger op leeftijd en conditie bij het samenstellen van groepen.Conditie zichtbaar beterIn de stal is duidelijk te zien dat de zeugen in de hokken uniform zijn. Ze zijn allemaal bijna even groot en er is geen verschil in conditie zichtbaar. Er hebben nog geen zeugen geworpen die een hele cyclus volgens het nieuwe schema zijn gevoerd. De effecten van het nauwkeurig samenstellen van de groepen en het andere voerschema zijn nog niet merkbaar in de kraamstal.
Dragende zeugen. De medewerkers stellen de groepen zeugen nauwkeurig samen op leeftijd en conditie.Brijkeuken van het zeugenbedrijf. Het voerschema van de zeugen is aangepast om de zeugen nauwkeuriger te voeren en de biggensterfte te verlagen.Hoewel nog geen resultaten zichtbaar zijn, stopt het team binnenkort met Pig Track. Voorlopig althans. Reden is de extra arbeid die het invullen van de kaarten vraagt. De worpgegevens worden genoteerd op de zeugenkaart van het bedrijf, de Pig Track-zeugenkaart en op de attentielijst. “Zodra we de gegevens van Pig Track in ons managementprogramma kunnen inlezen, wordt het vast onderdeel van onze werkwijze”, vertelt Kortenaar.‘Je gaat er echt gericht mee aan het werk. Dat kun je er niet even zelf bij doen’Daarnaast speelt mee dat het nog even duurt voor de verbeteringen die zijn doorgevoerd om de biggensterfte te verlagen zich vertalen in concrete resultaten. Dat wordt pas over enkele maanden zichtbaar als de eerste zeugen werpen uit de uniforme groepen met het aangepaste voerschema. Het team wil eerst weten wat de effecten zijn van de verbeterde werkwijze.Meerwaarde zit in analyseDe toegevoegde waarde van Pig Track zit in de goed onderbouwde analyse van de gegevens, vindt Kortenaar. “Je gaat er echt gericht mee aan het werk. Dat kun je er niet even zelf bij doen”, vertelt hij. Op het bedrijf werken zes vaste medewerkers, inclusief de bedrijfsleider, en in het weekend en op de speendag worden twee tot drie losse krachten ingezet.Hoewel het een hele cyclus duurt voor de effecten van de verbeterpunten die de analyse opleverde volledig zichtbaar zijn, laten de technische resultaten wel een daling van de uitval zien met ongeveer 1%. Als deze lijn zich voortzet tot één volledige cyclus volgens de aangescherpte werkwijze voorbij is, verwacht Kortenaar bijna 3% minder uitval te realiseren.