Natuurboer als serieus vak

Laat boeren maar zelf natuur beheren, zoals vroeger? Nee, natuurbeheer is een vak!Veelgehoorde reactie op het plan om met een erkende beroepsopleiding natuurboer en een ‘keurmerk erkende natuurboerderij’ de markt op te gaan: waarom zo moeilijk doen en kosten maken? Laat boeren het beheer maar doen zoals vroeger. Dan komt het vanzelf goed met de natuur. Toch? Nu begrijp ik heus wel dat deze veehouders niet bedoelen dat de weidevogelstand opveert als de beheerders met de hand melken, het gras met de zeis maaien en het hooi met paard en wagen naar de tas brengen. Ik vermoed dat ze duiden op vroeger veelvoorkomende zaken als een lage veebezetting, kleine tractoren en strorijke mest. Maar dat is het punt niet.Grondeigenaar overtuigen
Om te beginnen zeg ik meestal: iedereen heeft gelijk, maar de kunst is om gelijk te krijgen. Je overtuigt niemand met je gemopper en met de stelling dat boeren de natuur het best kunnen beheren. Je zult argumenten moeten vinden die de grondeigenaar overtuigen, want die beslist wie de grond mag gebruiken.Natuurbeheer is een vak
Verder plaag ik: een boswachter heeft een opleiding achter de rug van minstens vier jaar. Je kunt wel zeggen: allemaal onzin. Maar je weet van de inhoud van de opleiding niks af, dus daar over kan je niet oordelen. Mocht je wel een mening hebben, dan is dat een vooroordeel – en dat helpt zeker niet om land te krijgen.
Dan zeg ik, al wat serieuzer: natuurbeheer is wel degelijk een vak. We weten dat de natuur zijn gang gaat, als mensen niet ingrijpen. Dat is een interessante vorm van natuurbeheer, bijvoorbeeld voor uiterwaarden, als de rivier de ruimte moet krijgen. Maar in de meeste gevallen moet je beheer plannen, monitoren, verantwoorden en evalueren. Anders krijg je geen land en geen vergoeding.Natuurbeheer meer dan grasland met weidevogels
Bovendien gaat natuurbeheer niet alleen over grasland met weidevogels. Alle provincies hebben natuurbeheerkaarten waarop tientallen typen beheer staan ingetekend. Die beheertypen moet een beheerder waarmaken. Daar komt kennis bij kijken. Als resultaat uitblijft, gaat de beheervergoeding omlaag.200 hectare kruidenrijk natuurland
Tenslotte – en dat is de meest dringende oproep – zeg ik: we moeten niet naar de afgelopen dertig jaar kijken, maar naar de komende dertig jaar. Binnen tien jaar is de helft van de boeren gestopt. We gaan tijden met wisselende opbrengstprijzen tegemoet. Alleen sterke bedrijven overleven, ook in het natuurbeheer.
Leunen op de overheid kan niet meer: het geld is op, iedereen moet wat meer dan voorheen voor zichzelf zorgen, ook in het natuurbeheer. Ik denk daarom helemaal niet aan een bedrijfje van vroeger, met een boer met een geruite pet.
Ik denk eerder aan een economisch gezond melkveebedrijf van 200 hectare kruidenrijk natuurland met puik weidevogelbeheer en een jaarlijkse productie van een miljoen kilo biologische melk, een onderneming die voldoende geld verdient om te sparen voor magere jaren. Rekent u mee?