‘Minder transparant met minder data’

Steeds minder gegevens zijn publiek toegankelijk en dat is slecht voor inzicht in de sector.Vaak gaat het tegenwoordig in de landbouw over big data, de grote aantallen gegevens die uit apparaten en machines te halen zijn en waar van allerlei nuttigs uit is te halen. Het staat allemaal nog wat aan het begin, maar je kunt op je klompen aanvoelen dat er van alles valt af te leiden uit de stroom gegevens die aardappelrooiers en combines creëren, of melkrobots, of zelf zeegmachientjes. Daar wil het nu niet over hebben.VroegerNee, deze keer gaat het over de wat meer globale gegevens over de land- en tuinbouw. Vroeger, toen bijna alles slechter was, hadden we het CBS en het LEI. Ze brachten boeken met tabellen voort waar je als onderzoeker gemakkelijk de goede gegevens in kon vinden, en als dat niet lukte dan belde je ze even en zochten ze het voor je uit. Dat was vroeger, nu is alles anders. Boekje op websiteNu geen boekjes meer, maar websites op de computer. Eerst stond het boekje Land- en tuinbouwcijfers nog gewoon op die website, en kon je er doorheen zoeken. Inmiddels heet het LEI niet meer LEI, maar WER, en hebben ze managers. Land- en tuinbouwcijfers is vervangen door een ‘tool’: Agrimatie.nl. Daarin kun je projecten en thema’s aanklikken en dan krijg je tabellen en grafieken, maar niet wat je wilt. Gegevens over eerdere jaren, over de landbouw in de zogeheten Landbouwgebieden, ze zijn er niet of nauwelijks meer. ‘Je bent een oude mopperaar die de moderne tijd niet bij kan houden’Probeer het aantal pootaardappelbedrijven in 2000 of in Bouwhoek en Hogeland maar eens te vinden, weinig kans. ‘Je bent een oude mopperaar die de moderne tijd niet bij kan houden’, zult u zeggen. Zeker, ik ben de 65 gepasseerd en slecht ter been, maar ik kan verder goed overweg met de computer. Ik heb alles even gecheckt bij LEI/WER-medewerkers, en ik kan u zeggen, het ligt niet aan mij. Ze blijken ook zelf de goede gegevens niet meer te kunnen vinden, omdat die niet meer worden verzameld en vastgelegd. ‘Op deze manier wordt alles niet meer, maar minder transparant’Publieke instellingenBij het CBS, het Centraal Bureau voor de Statistiek, is het anders, die zijn slimmer. Ook die hebben maar weinig gegevens op hun website staan, maar dat dient een duidelijk doel. De overige gegevens kun je namelijk kopen, je kunt je erop abonneren. De website StatLine, is feitelijk een winkeletalage, de producten in de winkel moeten betaald worden. En bovendien, het duurt een poosje voor je ze hebt. Een columnist, maar ook iemand anders die snel wat wil opzoeken, heeft niet zo’n abonnement, en staat dus met lege handen. Let wel, het gaat zowel bij WER als CBS om publieke instellingen, hoe ingewikkeld men de structuur soms ook gemaakt heeft. De overheid heeft de mond vol van transparantie, maar op deze manier wordt alles niet meer, maar minder transparant. In Amerika is een onverstand aan de macht die niets met feiten op heeft. Het lijkt erop dat hij neefjes gestald heeft bij LEI/WER en CBS.