Melkveehouder Van Zijtveld: ‘Attente koeien met karakter’

Henco en Joël van Zijtveld zorgen graag voor een productieve koe die zonder veel hulp een hoge levensproductie haalt. De gemiddelde leeftijd van het aanwezige melkgevend vee is 5,09 jaar en het heeft gemiddeld 42.426 kilo melk geproduceerd.Het hebben van ‘schone koeien’ zit er bij de Van Zijtvelds zo ingesleten dat het hen niet eens meer opvalt. Voor bezoekers is het een genot om het melkvee zo fris in de stal te zien lopen. De mestrobot zorgt voor een schone vloer, de wind door het open front droogt de stal, maar het meest draagt de dikke laag zaagsel-kalk mengsel in de boxen daaraan bij.De gemiddelde leeftijd van het aanwezige melkgevend vee is 5,09 jaar en het heeft gemiddeld 42.426 kilo melk geproduceerd. Al jarenlang zit het vervangingspercentage rond de 15%. Henco en Joël van Zijtveld zijn ‘koeienboeren met een 20 jaar oude tractor’.Oude veestapel is geen hobby“We weten dat oude koeien iets meer zorg en aandacht moeten hebben maar dat hebben we ervoor over”, zet Joël. Oudere koeien produceren meer, maar vragen wel een extra rietje sperma om drachtig te worden of een extra bezoek aan de dekstier.De ondernemers beseffen echter terdege dat de opfok van kalf tot melkgevende vaars meer kost dan een extra dekking of extra tijd. “We proberen in te schatten of een koe nog een extra lactatie kan maken zonder te veel klachten. Verwachten we te veel tegenslag, dan wordt ze vervangen. Want een oude veestapel hebben we niet voor de hobby maar voor het resultaat”, licht Henco toe.Zestien koeien door de 100.000 kilo productiegrensDe laatste jaren gingen zo’n vier koeien per jaar door de 100.000 kilo productiegrens; de teller staat nu op zestien. Daar zit ook wel eens een mindere lactatie tussen, maar de koe was goed genoeg om de productie de volgende lactaties weer op te pakken en ouder te worden.Er zit niet echt een lijn in die zestien 100-tonners. Een deel ervan gaat met hoge productie snel over de 100 ton, andere dieren produceren jaren onder het bedrijfsgemiddelde en halen ook een hoge levensproductie. “Wij houden van attente koeien met karakter”, aldus Joël. Suffe, initiatiefloze koeien vinden de veehouders niets “want die hebben te weinig overlevingsdrang”._{Lees verder onder de foto}Joël van Zijtveld heeft Joke 87 aan het touw. Zij is een voorbeeld van een koe zoals Joël ze graag ziet. Ondanks haar leeftijd en levensproductie lijkt ze niet te slijten en ze heeft voldoende kracht om nog een lacatatie mee te gaan. - Foto: Henk RiswickAfkalven is een discussiepuntHet afkalven van de koeien is bij de Van Zijtvelds discussiepunt. Is elk jaar een kalf wel nodig of is er een ander optimum? De overgang van droogstaande koe, via afkalven en nieuwe opstart vraagt de nodige energie en aanpassing van de koe. Tot dusverre hangt het tijdstip van insemineren af van de conditie van de koe, maar de persistentie bepaalt steeds vaker wanneer te beginnen met insemineren. Koeien moeten niet te veel vet hebben als ze de droogstand ingaan.Ook proberen de veehouders de droogstaande koeien voldoende in beweging te houden door ze een uitloopweide te geven. Het zijn kleine facetten die in een routine is opgenomen.We streven naar een koe die in balans is en lang doorgroeitVoor de fokkerij wijst Henco al snel naar zijn zoon. Joël had op jonge leeftijd al interesse, kende de kalveren en koeien en zocht naar stieren; zowel bij de rietjes als voor de vervanging van de twee dekstieren. Daarbij komen ze opvallend vaak terecht bij fokbedrijven met bekende naam. Van De Schothorst kwamen enkele stieren, van Captein in Biddinghuizen en van John de Vries in Boijl. Bedrijven met een hoge productie, aandacht aan exterieur en fokkerij.“We streven naar een koe die in balans is en lang doorgroeit” aldus Joël. “Tijdens de bedrijsinspectie is de gemiddelde hoogtemaat van de vaarzen 1.44 meter en dat vinden we prima. Groter hoeft echt niet. ”De vaarzen groeien nog een paar centimeter en daarbij zwaren ze in breedte en diepte verder uit. Volgens Henco is een koe van circa 1,48 meter perfect passend voor hun stal. Te grote koeien hebben moeite met bewegingen en te kleine koeien bevuilen het ligbed._{Lees verder onder de foto}Willie 119 is een enorm behangen koe met veel breedte en diepte. Op basis van haar kracht produceert ze bovengemiddeld. - Foto: Henk RiswickHoogtemaat geen goede voorspellerHoogtemaat blijkt geen goede voorspeller of een koe een hoge levensproductie gaat halen. Ook dieren die als jonge koe niet als gewenst zijn gebouwd, kunnen een hoge levensproductie halen. Zo loopt er een koe die de 127.000 kilo melk heeft overschreden maar als vaars gewaardeerd is met 75 punten voor haar uiterlijk.Twee stieren vallen op omdat ze vaker voorkomen in de afstamming. Het zijn de halfbroers Mascol en Shottle. Net als hun vader Mtoto geven ze een hoge levensduur door aan de volgende generatie.Moderne genetica of oude genen, wij zien geen verschil in productie of exterieurDe Van Zijtvelds kiezen bewust voor fokstieren en gebruiken zelfs 25 jaar oude topstieren nog. Zo lopen er enkele jonge koeien van Sunny Boy, Ronald en Laurenzo. “Moderne genetica of oude genen, wij zien geen verschil in productie of exterieur”, aldus vader en zoon.Joke 87: ruim 111.000 kilo melkEen voorbeeld van een gewaardeerde oudere koe is Joke 87. Deze Mascol-dochter uit een Olympic-moeder heeft nu een levensproductie van ruim 111.000 kilo melk met 4,53% vet en 3,65% eiwit. Ze is net drooggezet en over twee maanden hoopt ze haar tiende lactatie te beginnen.Joke 87 produceert beneden het bedrijfsgemiddelde maar Joël waardeert de compleetheid van de koe. “Ze is attent, 1,47 meter groot, sterk gebouwd, veel ruimte in haar lichaam terwijl haar benen, klauwen en beengebruik probleemloos zijn.”Haar uier is niet fraai maar wel gezond en prima om mee te werken. Er lopen drie nakomelingen van Joke op het bedrijf. Haar Laurenzo-dochter bevalt de veehouders en daarom is Joke 87 opnieuw van Laurenzo drachtig._{Lees verder onder de foto}Het gezonde uierweefsel van Joke 87 tijdens de droogstand. Ondanks dat er al 111.000 kg melk is geproduceerd, droogt het uier mooi op. - Foto: Henk RiswickWillie 119: een echte krachtpatserDe vierdekalfskoe Willie 119 is een echte krachtpatser. Haar grote kop, zware schouderpartij en ruime conditie duiden op kracht. Gemiddeld over de eerste vier lijsten heeft Willie 11.634 kilo melk geproduceerd met 4,72% vet en 3,54% eiwit, lactatiewaarde 110. “Willie is een heel andere koe dan Joke, maar beide waarderen we. Beide geven probleemloos melk en redden zich uitstekend in de stal”, stelt Joël.Van Willie 119 is al een Newhouse Ronald-dochter aan de melk. Die is minder massaal dan haar moeder, maar wel zeer degelijk gebouwd met jeugd en balans.Extremen in bouw vermijdenBij de fokkerijkeuzes werkt Joël met het aAa-systeem om extremen in bouw te vermijden. Verder helpt het dat het vervangingspercentage laag is en ruim voldoende jongvee beschikbaar is om ook bij de drachtige vaarzen nog te kunnen selecteren. Wat aan de melk komt, dat moet in principe de 100 ton levensproductie kunnen halen. Beide koeienmannen werken er met plezier aan om de dieren zover te brengen.Henco (59) en Joël (34) van Zijtveld, De Glind (Gld)Veestapel: Zwartbonte en een enkele roodbonte Holstein dieren
Tussenkalftijd 430 dagen
28 hectare grasland. Alle mais wordt aangekocht
Melk per hectare 40.0000 kg
Grondsoort: zand
Basisrantsoen 2/3 mais, 1/3 gras
Krachtvoer. Maximaal 11 kg per koe per dag, vaarzen 9 kg maximaal
Exterieur: gemiddeld 82 punten bij bedrijfsinspektie
Fokdoel: Duurzame en probleemloze koe
Stiergebruik: Malki, Guard, Andy, Berico, Raglan, Rocky, eigen stieren 20%