Melktijd gehalveerd met nieuwe draaimelkstal

Met de ingebruikname van een 40-stands buitenmelker is de arbeidsbehoefte op het bedrijf van maatschap Oosterhout flink teruggebracht. Het scheelt ten opzichte van de oude melkerij zo’n vier à vijf uur per dag.De 40-stands buitenmelker van DeLaval van de gebroeders Oosterhout in Wagenberg (N.-Br.) ligt er nog spic en span bij. Dat kan ook haast niet anders, want de draaimelkstal is pas een twee maanden in gebruik. De rvs-platen glimmen, er is een strakke verlichting, en de grote schuifdeuren, voorzien van veel glas, laten ook veel licht binnen. Eind november 2019 startten de broers Corné en Bert en diens zoon Tom met het melken in deze fraaie uitvoering van de melkstal waarin ze ook voeren.Corné (47, links), Bert (56), en Tom (26) van Oosterhout hebben een melkveebedrijf in Wagenberg (N.-Br.). - Foto's: Peter RoekBasis al in 2013 gelegdDe basis voor de draaimelkstal is al in 2013 gelegd. Toen is de ligboxenstal van de koeien flink uitgebreid en is ook gelijk de put onder de wachtruimte aangelegd. “We wisten dat we ooit een keer een andere oplossing voor onze melkstal moesten zoeken. We molken standaard tweehonderd koeien in de 2 x 6 visgraat-melkstal uit 1996”, geeft Corné aan.De nieuwe 40 stands buitenmelker bevalt prima. De melktijd is ruim gehalveerd en het arbeidsgemak is een stuk groter.Melken kostte vier uur per keerTen tijde van de installatie ervan werden er zo’n honderd koeien gemolken. Destijds was dat groot genoeg, zeker omdat nagedacht werd over splitsing. Dat is echter nooit gebeurd en met de groei door de jaren heen moesten alle koeien wel door de relatief kleine put. Het melken kostte gemiddeld vier uur per keer. Tom: “Het laatste jaar zelfs nog iets langer; in de aanloop naar de draaimelkstal molken we op de top 260 koeien in de 2 x 6.”In de oude melkstal liepen de melktijden op tot boven de vier uur per keer. Dat legde te grote druk op de arbeidsvraag.Nagedacht over melkrobotEr is nagedacht over automatisch melken, maar die optie viel al snel af. “De stal is compact en elke robot vraagt ruimte die ten koste gaat van ligplaatsen”, zegt Bert. En vijf robots vragen een flinke investering, zeker met bijkomende installatie- en inrichtingskosten. Een doorslaggevende reden is echter de, in de ogen van de broers, grote groeistappen van zo’n vijftig à zestig koeien per keer. Corné: “Met de draaimelkstal kunnen we rustig groeien richting driehonderd koeien en is het een kwestie van een rondje extra.” Ook het feit dat ze alle bemesting en voederwinning in eigen beheer uitvoeren, speelt mee in de afweging. “Als we nu klaar zijn met melken, kunnen we het land op. Met een robot denken we toch iets meer aan andere werkzaamheden gebonden te zijn.”Tijdens het traject was er enige vertraging doordat de spanten op zich lieten wachten. De ploeg van DeLaval kon daardoor twee weken later dan gepland starten met de opbouw van de melkstal.Nu is de draaimelkstal ook niet gratis. Met het gebouw erbij en de erfverharding, installatie van water en stroom en de melkstal zelf, hebben de ondernemers grofweg een kleine € 600.000 geïnvesteerd.Bouw in eigen beheerOpmerkelijk is dat de Brabanders de bouw in eigen beheer uitvoerden. Alleen het zetten van de spanten en plaatsen van de betonelementen is volledig uitbesteed. De overige werkzaamheden zijn samen met verschillende zzp‘ers uitgevoerd. Bert: “Ik weet nog wel dat we het draaiplateau moesten storten. Dat was op een van de warmste dagen in het jaar. Met 38 graden was het aanpoten om het sneldrogende beton op tijd op de juiste plek te krijgen.”Ruime planningVoor de bouw waren tien maanden uitgetrokken. “We hebben al meer projecten zelf gebouwd en we weten uit ervaring dat een ruime planning nodig is. Toch is de bouw nog enigszins vertraagd. Overmacht. De spanten lieten bijna drie maanden op zich wachten en dan kun je gewoon niet verder”, ervaart Corné. Lastig, want er zat wel tijdsdruk achter de planning. Rond 1 juli moest de ploeg van DeLaval aan de gang kunnen om het platform op te bouwen. Dit lukte met een kleine verschuiving naar 15 juli net, met extra inzet van alle betrokkenen. Daarna was de planning meer flexibel, omdat ze toch in de bestaande melkstal konden blijven melken.De melker blijft nu op een plaats. Het is nog wel even wennen om de optimale snelheid te zoeken en bij te houden.Melkstand oplopendDe melkstand van de koeien is iets oplopend. Zo komt alle vuil bij schoonmaken naar je toe en blijft de binnenkant van de draaimelkstal schoon. “Men zegt dat de uiers van de koeien dan wel iets verder van je af staan, maar daar hebben we geen last van. In de visgraat moesten we veel verder reiken”, zegt Bert.Snel gewendZowel mens als dier zijn snel gewend aan de draaimelkstal. De koeien liepen na drie dagen al zelf het plateau op. De verse vaarzen komen al helemaal vanzelf. Die lopen gewoon met de koeien mee. “Het helpt natuurlijk ook dat we brok voeren in de melkstal. En omdat de koeien veel meer gefixeerd zijn en door de achterbenen worden aangesloten, zijn ze ook veel rustiger. We hebben nu nog één koe die we een beugel opzetten. Dat waren er in de visgraat wel ‘een paar’ meer”, meldt Bert lachend.De koeien worden na de melkbeurt, vlak voor het verlaten van de melkstal, door een automaat gesprayd.Optimaal werkritmeDe plaats waar de mannen melken is in hoogte verstelbaar. Alle benodigdheden staan binnen handbereik. Dat moet ook, want het is wel doorwerken in de buitenmelker. Tom: “We zoeken nog steeds naar de optimale snelheid en het werkritme. Als wij daaraan gewend zijn, zal het melken misschien nog iets sneller kunnen, maar dat is geen doel op zich.” Aan het eind van de ronde sprayt een automaat de koeien. Het afstellen en inregelen van de spraymachine kostte wat tijd, maar nu draait hij naar behoren.Nu melken de mannen zo’n 240 koeien in anderhalf uur. Reken nog een half uurtje voor voorbereiding en schoonmaken en je zit op zo’n twee uur per keer. Tot voor kort kostte voorbereiding, melken en reinigen gemiddeld vier uur per keer. “Een enorme verlichting van de claim die melken legt op onze arbeid.”