Melk op maat met nieuwe genetische kennis

Melk is wit, maar niet gelijk. Met nieuwe kennis uit de genetica kunnen speciale melkvarianten worden ontwikkeld. Ook draagt die techniek bij aan de verduurzaming van de melkproductie.Beide ontwikkelingen zijn interessant voor consumenten én melkveehouders. Voor die eerste voorziet het in specifieke behoeften, en voor veehouders is het interessant omdat het gaat om producten met een grotere marge. Verder draagt kennis over melksamenstelling ook bij aan verduurzaming van de zuivelproductie, zoals het verminderen van de fosfaatuitstoot. Dit betoogt Henk Bovenhuis op donderdag 14 september tijdens zijn inauguratie als persoonlijk hoogleraar Fokkerij en genetica aan Wageningen University & Research.Melksamenstelling verschilt enormNederlandse zwartbonte koeien produceren allemaal witte melk, maar de samenstelling van die melk verschilt per koe enorm. Melkvet bestaat uit meer dan honderd verschillende vetzuren. De bijdrage van deze vetzuren aan het totale vetgehalte verschilt sterk tussen koeien. Ook de samenstelling van het eiwit en de mineralen in melk toont grote verschillen. Door deze genetische verschillen tussen individuele koeien, zijn koeien te identificeren die verschillende typen melk produceren.Bovenhuis noemt zink als voorbeeld. Het is een essentieel sporenelement, vooral voor baby’s. Sommige koeien produceren melk met een bovengemiddeld percentage zink. Deze koeien kunnen worden geïdentificeerd via een DNA-test. Melk van deze koeien kan extra interessant zijn voor fabrikanten van babyvoeding.Voeren naar mineralenbehoefteGenetische kennis over melk en melksamenstelling biedt volgens Bovenhuis ook mogelijkheden om de zuivelsector verder te verduurzamen. Net als bij zink, gaan koeien ook verschillend om met fosfor. De fosforbehoefte verschilt sterk per koe. Inspelen op die verschillen kan de fosfaatefficiency van de Nederlandse zuivelsector sterk verbeteren.Ook bij andere mineralen is de genetische variatie tussen koeien groot. Een teveel aan mineralen leidt tot inefficiëntie, maar een tekort leidt tot gezondheidsproblemen. Samen met infrarood analyses maken genomica dat de mineralenhuishouding van individuele dieren veel beter te voorspellen is. Iets vergelijkbaars geldt volgens Bovenhuis ook voor methaanemissie.