‘Meer of minder boeren?’

Het Adviescollege Stikstofproblematiek (commissie-Remkes) is vorige week met haar eindrapport gekomen omtrent het stikstofdossier. Waarom werd deze commissie ook alweer aangesteld? Vorig jaar waren wij agrariërs ervan overtuigd dat ons met het stikstofdossier een complot vanuit Den Haag werd opgedrongen.Meerdere Kamerleden met een boerenachterban die met bevende knieën dit dossier moesten trekken voor hun partij drongen aan op een commissie die nu eens precies uit zou zoeken hoe het zat. Resumerend kunnen we uit de rapportage van Remkes opmaken dat in de aannames niet zoveel fouten zitten. De pijn zit vooral in de vragen hoe erg je extra stikstofdepositie op (wens)natuur vindt en hoe verdeel je de pijn onder diverse stikstofbronnen?Lees ook: Remkes: stikstofaanpak moet strengerNiet beter voor gangbare landbouwKortom, het is er voor de gangbare landbouw niet beter op geworden. Remkes nam wat mist weg en concludeerde dat het stikstofbeleid pappen en nathouden is. Wat hebben wij gewonnen als landbouw? Opgekropte woede leidde tot een trekkeroptocht. De woede was begrijpelijk, maar de boodschap van de optocht nogal mistig.De woede was begrijpelijk, maar de boodschap van de trekkeroptocht nogal mistigVeel verder dan ‘kom niet aan ons’ kwam de boodschap niet. Ik denk dat wij als boeren te kort door de bocht gaan door te stellen dat de overheid en NGO’s verantwoordelijk zijn voor het stoppen van veel boeren. Zelf hebben wij er met ons handelen even veel part aan. Zonder er een waardeoordeel over te geven kun je toch wel stellen dat de insteek op schaalvergroting en op lage marges geschoeide productie van voedsel leidt tot minder boeren in Nederland.In de spiegel kijkenAls wij eens goed in de spiegel kijken kun je je de vraag stellen, is er in het volle welvarende Nederland nog wel plek voor dergelijke landbouw? Ik denk dat het antwoord is dat die ruimte kleiner is dan die nu wordt benut. Ik durf te stellen dat met de helft van de stikstofuitstoot er evenveel melkveehouders in Nederland zouden kunnen overblijven.Ik durf te stellen dat met de helft van de stikstofuitstoot er evenveel melkveehouders in Nederland zouden kunnen overblijvenBij de European Dairy Farmers hebben wij een biologische melkveehouder zitten die met een 4 ton melk, amper aanvoer van stikstof en fosfaat van buiten het bedrijf, al jaren tot de best renderende bedrijven behoort. Een bedrijf met een enorme marge per kilo aangevoerde stikstof en fosfaat en dat bovendien veel koolstof vastlegt in de bodem. Misschien had Farmers Defence Force niet naar het Malieveld gemoeten, maar naar de Nevedi, FrieslandCampina, supermarkten, NGO’s et cetera, om juist hen te dwingen om duurzame verdienmodellen aan te jagen. Dan komt er op termijn ruimte voor meer boeren in plaats van minder boeren.