Meer inzicht in bodem en gewas met scan

Jan Wessel Huizing doet mee aan het project plaatsspecifiek bemesten. Een bodemscan en het meten van de grasopbrengsten helpen de ruwvoerteelt te optimaliseren.Zelf dingen op het bedrijf uitproberen. Dat speelt al jaren een belangrijke rol in de bedrijfsvoering van Jan Wessel Huizing. Twintig jaar geleden was de melkveehouder direct enthousiast over het Milieusamenwerkingsverband Riestlaand, waarbij praktijkonderzoek op milieugebied centraal staat. Hij was voorloper met ureum meten in melk en durfde veel minder gewasbeschermingsmiddelen in snijmais te gebruiken. Sinds twee jaar doet Huizing met één perceel mee aan het project plaatsspecifiek bemesten. Dit perceel van 3 hectare dat uitsluitend wordt gemaaid, heeft een natte vlek en Huizing zag goede en minder goede plekken in het perceel. Naam: Jan Wessel Huizing (50)
Woonplaats: De Wijk (Drente)
Bedrijf: Ruim 100 melkkoeien, hoofdzakelijk zwartbont, produceren in een volle stal gemiddeld 8.023 kilo melk met 4,45% vet en 3,60% eiwit. Het jongvee is onlangs verkocht en de stal wordt gerenoveerd tot 120 grootveeboxen. Dat aantal wil Huizing zo snel mogelijk melken. Hij verwacht dat de melkproductie dan weer gaat stijgen.
Bij het bedrijf hoort 62 hectare zandgrond, waarvan ongeveer de helft gepacht is. Bijna 50 hectare is grasland, 10,5 hectare snijmais en dit jaar teelt hij voor het eerste keer 1,8 hectare voederbieten om krachtvoer te vervangen.Bodem in beeldOm plaatsspecifiek te kunnen bemesten, moeten eerst twee dingen duidelijk zijn: hoe ziet de bodem van het perceel eruit en hoeveel gras komt er van verschillende plekken af? In april 2015 is een bodemscan uitgevoerd met de Verisscanner. Met een gangetje van ongeveer 10 kilometer per uur reed de loonwerker om de 10 meter over het perceel. “Binnen een half uur was hij klaar en een tijdje later kreeg ik van Agrifirm een rapportje met kaartjes over pH-waarden, organischestofgehalten en kalkadviezen.”In vlakken van 10 bij 10 meter zijn de waarden in blokjes zichtbaar. Huizing was verrast over de flinke verschillen in pH, dat varieerde toch 0,6 punt. De verschillen in pH binnen het perceel verrasten de veehouder. Inmiddels is het perceel plaatsspecifiek bekalkt. - Foto: Agrometius VerisIn het voorjaar van 2016 is het perceel plaatsspecifiek bekalkt. De loonwerker ontving de gegevens van de bodemscan, koppelde die en ging strooien. “Je denkt even dat het niet goed gaat, het leek wel of hij bijna niets strooide, maar ineens kwam er een bult kalk uit de strooier en even later weer minder. Kijkend op het kaartje zag je dat dit precies klopte met de plekken waar meer of minder kalk nodig is”, geeft Jan Wessel aan. De gift varieerde van 0 tot 1.850 kilo per hectare.Over de verschillen in organische stof die de bodemscan aangaf, was hij minder verrast. Rond de inham van het perceel is het wat natter en daar is de grond ook wat veniger. Hij voerde geen reparatie met compost uit. Grasopbrengsten metenIn 2015 en 2016 zorgden studenten van AOC Terra in Meppel en Aeres in Dronten dat de grasopbrengsten gemeten werden. Op dertig vastgelegde punten in het perceel is de grashoogte gemeten, zo dicht mogelijk voor het maaitijdstip. “Best een bijzonder project, want hier moest ook in de zomervakantie gemeten worden. En soms moesten ze heel snel komen. Wanneer de weerberichten plotseling veranderden, belde ik ’s ochtends en stonden ze na een paar uurtjes al te meten”, spreekt Jan Wessel de waardering uit.Het meten gebeurde met een standaard grashoogtemeter. Daar heeft Huizing in zware, soms liggende gewassen wel wat bedenkingen over. Hij heeft zelf het idee dat de gemeten opbrengsten hoger zijn dan de werkelijke opbrengst. In 2015 bracht het perceel volgens de metingen gemiddeld 11.812 kilo droge stof op, in 2016 was dat 9.875 kilo.Huizing vindt het opvallend hoe groot de verschillen in het perceel waren. Bij zware sneden scheelde dit soms meer dan 1.000 kilo droge stof per hectare. In 2015 produceerde het deel met veelal de laagste pH-waarden (boven in de afbeelding van de scans van Verisscanner) ruim 1.700 kilo droge stof per hectare minder dan het grote vlak rechts van de inham. Opmerkelijk was dat in 2016 dat deel juist de hoogste opbrengsten gaf. Huizing bemest de percelen zelf. In het voorjaar heeft hij veel geduld tot de bodem voldoende droog is om structuurschade te voorkomen. - Foto: Ruud PloegIn het project werd de opbrengst van de eerste snede van vorig jaar ook bepaald met een drone. “Heel apart om te zien, vliegt dat ding zo een kilometer weg naar het perceel. Die drone meet alleen de opbrengst. De vertaalslag waar de verschillen vandaan komen, moet je dan nog maken. Zit de oorzaak in de bodem, structuur of vochthuishouding?” Verdere actieIn het project kijken ze nu naar vervolgstappen. Want werkelijk plaatsspecifiek bemesten is nog niet gebeurd. Het gehele perceel krijgt nog dezelfde mestgiften. Veenhuis machinebouw heeft de plaatsspecifieke zodebemester bijna gereed. Aan de hand van de gegevens van de bodemscan en de continue meting van de mestsamenstelling, kan de bemester plaatsgewijs aangepaste stikstof- en/of kaligiften uit drijfmest geven. “Als die machine werkt, mag die komen. Ik ga voor dit project, ook al kost het wat extra.” Zelf heeft Huizing meer vertrouwen in plaatsspecifiek kunstmest aanwenden. Hij werkt al twintig jaar met het Vicontrol-systeem, ook al een vorm van een meer nauwkeurige bemesting. “Maar met de nieuwste kunstmeststrooiers, gps, satellietbeelden en dergelijke, is het in mijn ogen nog een kwestie van tijd. Binnen vijf tot zeven jaar is plaatsspecifiek bemesten breed ingeburgerd tegen geringe extra kosten.”De Vicontrol is 20 jaar oud. Huizing geeft aan dat dit veel geld heeft opgeleverd door nauwkeuriger bemesting. - Foto: Ruud PloegOf hij het geld voor de bodemscan kan terugverdienen, betwijfelt de melkveehouder. Het kostte hem € 175 per hectare. “Ik kan mest aanvoeren, ik heb een ruwvoeroverschot. Ik denk dat bedrijven waar iedere kilo droge stof van eigen grond meer dan welkom is, veel sneller baat hebben bij een bodemscan.”