Lodders: ‘Boeren moeten meer tijd krijgen’

VVD‘er Helma Lodders zou graag sneller stappen zetten in het landbouwbeleid. Tegelijkertijd vindt ze dat boeren meer tijd moeten krijgen om in te spelen op alle veranderingen.VVD-landbouwwoordvoerder Helma Lodders had graag grotere stappen willen maken op het gebied van veranderingen in het landbouwbeleid. “Stikstof en corona hebben voor een vertraging gezorgd waar niemand iets aan kan doen”, kijkt de politica terug.Positief over noodmaatregelenZe is positief over de noodmaatregelen die het kabinet nam voor de landbouw. “Het kabinet heeft heel snel gehandeld. Alle complimenten daarvoor. Natuurlijk zijn er dingen minder goed gegaan. Als ik zelf de regeling voor de frietaardappelen had mogen maken, had ik ook afspraken gemaakt over het nieuwe teeltseizoen om nieuwe problemen te voorkomen. Ingrijpen in de markt zijn maatregelen die je normaal niet van mij als liberaal zou horen. Maar uitzonderlijke tijden vragen om uitzonderlijke maatregelen.”Helma Lodders is een van de meest ervaren Kamerleden van de VVD. Naast het woordvoerderschap voor landbouw en belastingen is ze voorzitter van de Kamercommissie voor Volksgezondheid en Sport. Terwijl veel van haar collega’s lange tijd vanuit huis werkten, reed Lodders (52) ook tijdens de coronacrisis wekelijk naar Den Haag om de technische briefing over de crisis te leiden. - Foto: Roel DijkstraBent u tevreden over de uitvoering van het regeerakkoord tot nu toe?“Ik zou best wel andere accenten willen zetten, bijvoorbeeld bij de uitvoering van kringlooplandbouw. Ik zou boeren graag wat meer ruimte geven voor innovaties en meer perspectief willen bieden. Er zijn best veel boeren die op een andere manier willen omgaan met mest of duurzamere manieren van telen, maar regelgeving staat dat niet toe. En het aantal regels neemt steeds meer toe. Kijk maar naar de laatste derogatie.”Ik zou boeren graag wat meer ruimte geven voor innovaties en meer perspectief willen biedenMinder regels is een van uw speerpunten. U zit in de regering, maar toch komen er komen alleen maar meer regels. Hoe komt dat?“Op tal van onderwerpen liggen ook heel wat uitdagingen. Daar komt het spanningsveld ook vandaan. Aan de ene kant willen we graag derogatie. Dat is ook verstandig vanwege de bodemvruchtbaarheid. Maar als je dan de voorwaarden ziet die in Brussel gesteld worden, dan vind ik dat zelf ook wel heel moeilijk. Dat zeg ik eerlijk. Neem de maatregel van geen mest uitrijden boven de 20 graden. Dat geldt nergens in Europa en dan zadelen wij onze boeren daarmee op. Je weet dat het niet werkbaar is. Ik snap de zorgen bij boeren hierover. Ik ga er vragen over stellen, ook al gaat het om Brusselse regels waar we niet veel invloed op hebben. Op dit punt geldt dat als je de maatregel niet wil, dat je de derogatie los laat. Dat vind ik echt een stap te ver.”In Den Haag komen er ook veel regels bij. Daar heeft u wel invloed op.“Ja. Daarbij is de VVD vooral bezig met het bijschaven van maatregelen. De motie van VVD en CDA om het sectorplan voor de voermaatregelen door te laten rekenen, laat zien dat we er serieus mee bezig zijn.”U kunt als grootste regeringspartij toch ook wel op tafel slaan en zeggen: zo gaan we dat niet doen? Boeren zitten met de handen in het haar en zijn echt boos.“De boosheid van de boeren gaat niet alleen over de voermaatregel. Een boer zei me deze week: de emmer is vol. Het is een optelsom van jaren niet gehoord voelen en het gevoel hebben overal de schuld van te krijgen. We mogen ook best wat trotser zijn op de sector en de rol die ze speelt bij de wereldwijde export van kennis en bij de export van voedsel in het gebied rondom Nederland.”Ik denk dat er te weinig tijd gegund wordt aan boeren om in te spelen op een veranderende wens vanuit de maatschappij en op veranderende regelgeving“Zelf denk ik dat er te weinig tijd gegund wordt aan boeren om in te spelen op een veranderende wens vanuit de maatschappij en op veranderende regelgeving. De wensenlijst is groot. We moeten wel een balans vinden. Als middelen niet meer mogen, moet je wel zorgen dat er alternatieve laag-risicomiddelen beschikbaar zijn. Als Eurocommissaris Frans Timmermans vindt dat de voedselproductie moet verduurzamen, moet hij ook de ruimte bieden om die slag te kunnen maken. Laat bijvoorbeeld veredelingstechniek Crispr Cas toe. De producten van deze veredelingstechniek liggen hier gewoon in de schappen, terwijl onze boeren, tuinders en veredelingsbedrijven worden geconfronteerd met beperkingen. Als je duurzamer wil, zul je wel aan de voorkant, bij de ontwikkeling van de gewassen, moeten zorgen voor robuuste en weerbare rassen. Dat kan niet altijd met de huidige veredelingstechnieken.”De discussie over de omvang van de veestapel gaat ook door.”Er worden in deze discussie vaak extreme stellingen ingenomen. Het gaat mij niet om het aantal dieren in dit land. Je wilt alles op een zo goed mogelijke manier regelen, waarbij ondernemers ook kunnen ondernemen. Dan is het te gemakkelijk om achteraan te beginnen door te zeggen dat de veestapel moet halveren. Nee, je moet kijken wat kan er in dit land. Ik denk zeker dat bijvoorbeeld bij het mestbeleid met innovaties stappen kunnen worden gezet. Dat gaat nu echt te langzaam. Ik begrijp oprecht niet waarom we zo lang over de herziening van het mestbeleid moeten doen.”Het is te gemakkelijk om te zeggen dat de veestapel moet halveren. Nee, je moet kijken wat kan er in dit landIs een rigoureuze verandering nodig?“Er is meer ruimte nodig voor innovaties en regionaal maatwerk om te voldoen aan de verschillende richtlijnen. Nederland is een klein land, maar kent veel verschillende grondsoorten en die vragen een aparte benadering. Daarnaast moet de herziening ook leiden tot een vereenvoudiging. Dat bereiken we niet door hier een daar een pennenstreek te zetten.”U zit samen met CDA, D66 en ChristenUnie in de coalitie. Hoe gaat de samenwerking?“De verschillen tussen de partijen in de coalitie zijn groot, maar we hebben samen een regeerakkoord gemaakt en dat is leidend. Als je dingen afspreekt, is het zaak om binnen deze lijnen te kleuren.”Tijdens het nertsendebat leek coalitiegenoot D66 wel de grootste oppositiepartij.“Van dit optreden schrok ik ook. Waar de nertsenhouderij voor staat is enorm. Als je deze mensen ook nog voor miljonair uitgemaakt die een goudgerande regeling vraagt, dan zou ik toch zeggen: ga eens in gesprek met deze mensen, om te horen hoe het werkelijk zit.”Kunt u het regeerakkoord nog naar wens uitwerken, nu een coalitiegenoot zulke andere standpunten inneemt?“Zeker. Dat laten we ook zien. In het stikstofdossier is echt heel veel geld vrijgemaakt om boeren te verleiden hun stallen aan te passen. Dat is nogal wat. Bij innovatie liggen veel kansen en mogelijkheden.”In het stikstofdossier is echt heel veel geld vrijgemaakt om boeren te verleiden hun stallen aan te passen. Dat is nogal wat. Bij innovatie liggen veel kansen en mogelijkhedenOud-staatssecretaris Mark Harbers voert namens de VDD het woord over stikstof. Bij veel partijen doet de landbouwwoordvoerder dat. Waarom doet u het niet zelf?“Het stikstofdossier is een breder dossier dan alleen landbouw. Het gaat ook over de bouw, natuur en allerlei andere elementen. De landbouw is wel een belangrijk onderdeel en een belangrijke sector die kan bijdragen aan oplossingen. Maar als we iets van ze vragen, moeten we ook zorgen dat we de portemonnee trekken. En dat gebeurt.”VVD krijgt ook best de wind van voren van de boeren.“Dat snap ik ook, dat hoort bij politiek. Als politicus moet je soms keuzes maken die minder goed liggen. Boeren hebben soms het gevoel dat zij moeten inleveren voor wegen of voor woningbouw. Maar we nemen de maatregelen ook om de PAS-meldingen van boeren te legaliseren. Het zou heel makkelijk zijn om overal ‘nee’ tegen te zeggen. Maar dan kom je ook niet verder.”Er zijn partijen die dat wel doen.“Ja. En voor de korte termijn lijkt dat aardig. Maar voor de lange termijn kom je geen steek verder. Als je bij iedere vergunning naar de rechter moet en je krijgt je gelijk niet, dan houdt het uiteindelijk ook op.”In maart zijn er verkiezingen. Bent u weer beschikbaar?“Bij de VVD kom je na acht jaar in de Kamer niet meer automatisch op de lijst. Ik zit er al tien jaar. Mocht er toch een beroep op mij worden gedaan, zal ik daar goed over nadenken.”