Lijstjes genoeg, maar wie wordt de minister?

Wie landbouwminister wordt, zal pas aan het eind van de formatie blijken. De voorspelbaarheid van de nieuwe portefeuillehouder op landbouw is, zo blijkt uit voorbeelden uit het verleden, niet heel groot.Nu de besprekingen tussen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie in een eindfase belanden, komt de vraag wie op welke post komt. Het is duidelijk dat de nieuwe coalitie afstevent op een kabinet met zestien ministers, onder wie een landbouwminister. Natuurlijk hebben de vier onderhandelende partijen al hun lijstjes klaar.Eén ministerspost is vergeven; die van minister-president. Die post komt de VVD toe in de persoon van Mark Rutte. En op landbouw?Wie wordt minister van landbouw?In de jaren tachtig, toen het CDA permanent deel uitmaakte van de regering, was het betrekkelijk voorspelbaar; je had Gerrit Braks, en die werd minister van landbouw.Dat het CDA nu weer in is voor de post op landbouw is een logische gedachte, maar geen zekerheid. De landbouwpost kan bij de portefeuilleverdeling ook toevallen aan ChristenUnie, D66 of VVD. Waarom zouden Henk Staghouwer (ChristenUnie), Anne-Marie Spierings (D66), Han Weber (D66), Carla Schönknecht-Vermeulen (VVD) of Henk Brink (VVD) geen geschikte kandidaten zijn? Stuk voor stuk ervaren bestuurders die op de een of andere manier met de landbouw verbonden zijn. En als het toch een CDA’er wordt, is er een keur aan kandidaten. Gedeputeerden Ger Koopmans en Jan-Jacob van Dijk worden vaak genoemd; die laatste heeft de ambitie, kennis en ervaring. Maar als het op de verdeling van de posten aankomt, kan hij ook zomaar op infrastructuur of klimaat terechtkomen. Datzelfde geldt voor voormalig dominee en Drents landbouwgedeputeerde Henk Jumelet.CDA’ers Eddy van Hijum en Sander de Rouwe worden ook gezien als gerede kandidaten voor een post in het kabinet. De jonge Hubert Mackus, die als medewerker voor het CDA in de Tweede Kamer heeft gewerkt, wethouder in de agrarische gemeente Nederweert is geweest en net landbouwgedeputeerde in Limburg is, kan ook zomaar op het lijstje van Sybrand Buma staan. Al zou zijn vertrek uit Limburg wel heel snel zijn. Lijstjes hebben betrekkelijke voorspellende waardeZo zijn er tal van lijstjes te maken. Maar de voorspellende waarde daarvan is betrekkelijk. Toen in het eerste paarse kabinet de landbouwpost aan de VVD toeviel, dacht iedereen aan Marius Varekamp of David Luteijn. Maar partijleider Frits Bolkestein kwam met Jozias van Aartsen uit de hoge hoed. Vier jaar later mocht D66 de landbouwminister leveren; het werd Haijo Apotheker, die zelf de post op volkshuisvesting en ruimtelijke ordening ambieerde. Hij mislukte op landbouw. Zijn opvolger was al even verrassend; Laurens Jan Brinkhorst was weliswaar een ervaren politicus, maar zeker niet op landbouw.Toen Gerda Verburg voor het CDA de ministerspost kreeg, speelde ook de man/vrouw-verhouding in het kabinet een rol. En CDA’er Henk Bleker, die mede aan de basis stond van het kabinet dat het landbouwministerie de nek omdraaide, kreeg de landbouwportefeuille toegeschoven omdat de partij hem voor de bewezen diensten wilde belonen. En wie had voorzien dat in het zittende kabinet de landbouwportefeuille achtereenvolgens zou toevallen aan Co Verdaas, Sharon Dijksma, Martijn van Dam en Henk Kamp? Kortom: het is voorspelbaar dat er een landbouwminister komt, maar wie die post gaat bezetten, is ongewis.