Landbouw is nog lang niet uitgeïnnoveerd

Van ruim 326 miljoen kilogram ammoniak in 1990, naar ruim 105 miljoen kilogram in 2019. De ammoniakemissie van de landbouw is de afgelopen 30 jaar fors gedaald. Grote daling is in de eerste 10 jaar onder meer bereikt met het emissiearm aanwenden van mest. Maar in de jaren na 2000 is de daling van de ammoniak vooral te danken aan een toename van emissiearme stallen en minder uitrijden van dierlijke mest, aldus de Wageningse database Agrimatie.Vanuit diverse hoeken klinkt de afgelopen weken steeds harder het geluid om opnieuw in te zetten om innovatie om de emissies van ammoniak uit de veehouderij verder te reduceren. Niet het opkopen van bedrijven of het reduceren van de veestapel, maar innovatie en technische ontwikkelingen inzetten om de stikstofdoelen te behalen. Diverse deskundigen zijn ervan overtuigd dat hiermee nog grote winst behaald kan worden, zoals wetenschapper Rudy Rabbinge, en de groep rondom hoogleraar Han Lindenboom die recent een eigen plan voor aanpak verspreidden.Zelfstandig adviseur Wim de Hoop is ook één van de overtuigden. Hij ziet zowel laag- als hooghangend fruit als het gaat om reductie van ammoniakemissie. Met een aantal maatregelen op gebied van voer, water toevoegen bij mestaanwenden en op stalvloeren, en optimaal bodembeheer, becijfert hij dat het stikstofoverschot (emissies naar zowel bodem als lucht) met 30 tot 40% gereduceerd kan worden. Een stap verder zou met vrijwillige extensivering met meer vers gras, en het toevoegen van middelen aan de mest, goed voor 50% reductie. “Dan kom je aan maatregelen die wat duurder zijn”, aldus De Hoop, verwijzend naar technieken om mest te bewerken en mest en urine te scheiden, waarmee volgens hem het stikstofoverschot 70%.Ruwweg zijn maatregelen in te delen in vier categorieën: maatregelen gericht op voer, de dieren, de stal of de mest. Zo doet de Leeuwardense Dairy Campus bijvoorbeeld proeven met het toevoegen van magnesiumpoeder aan de mest, en Wageningen met eiwitten in het voer. Maar ook met stalsystemen wordt volop geïnnoveerd. Wie daar flink kan reduceren, heeft ook gelijk over het geheel een flinke reductie te pakken. Want van alle ammoniakemissie vanuit de landbouw komt meer dan de helft uit de stal (55%).