Land van zon, zand en boeren (9)

De tocht naar de kleine grand canyon, een imposante toeristische trekpleister in Oost-Kazachstan, gaat via zeer uiteenlopende landschappen. We reizen circa 300 kilometer over hoofdzakelijk goede straatweg. Het is de weg tussen Almaty en de Chinese grens.Om deze trip te maken heb ik een reis besproken bij een lokaal reisbureau, dat busreizen aanbiedt naar onder meer Bajkanur, het waterbekken dat ik beschreef in mijn vorige blog en de canyon. Als echte vips worden we met een bus van ons hotel gehaald. Wat schetst onze verbazing: de bus is op de chauffeur en de reisleidster na leeg. Wij bleken de enige gasten te zijn voor deze dag.WeelderigZo gauw we Almaty verlaten valt op dat er echte bomen langs de weg groeien. Ze zijn hoog, met volle kruin en grote omvang. De bermen zijn frisgroen, niet zoals langs de weg naar Turkistan met half dood gras en struikvormige bomen. Het land achter deze bermen, met bovengrondse betonnen waterkanalen, is van goede kwaliteit. De suikerbieten en sojabonen groeien er weelderig. Het beloven ook voor Nederlandse begrippen topopbrengsten te worden. Ik moet er natuurlijk wel bij aantekenen dat ook de Kazach het weer niet zelf maakt. Hij maakt wel zelf uit wanneer en hoeveel water hij geeft als de natuur het laat afweten.Natte grondenHele gebieden zijn begroeid met riet, wat duidt op natte, drassige gronden. Hoezo woestijn? Na zo van dorp tot dorp te hebben gereden, komen we in een prachtig tuinbouwgebied met weelderige boomgaarden en vollegrondsgroenteteelt. Hier houden we een lunchstop om over de markt te lopen en de verse waar te bekijken. De aardbeien bij Albert Heijn zijn niet mooier dan hier en zeker niet verser. De lunch bestaat zoals meestal uit brood, verse salades, fruit en veel schapen- en kippenvlees aan spiesen, alles bereid in de open lucht.Onmetelijk diepe voorNa de lunch stappen we weer in de bus. We verlaten deze oase en begeven ons richting woestijn. Na een tocht van een half uur komen we via een steppe/woestijn bij de eerste bergrug aan die we moeten oversteken om daarna in de woestijn te belanden, waar het minstens 40 graden is in de vroege middag. Hier splitst de weg; één richting de grens met China en de andere naar ons doel, een bergkam aan de rand van de zandvlakte. Ineens zwenkt onze chauffeur een zandpad op de woestijn in. Aan het eind van dit pad, circa tien minuten rijden, of eigenlijk meer racen, doemt de canyon voor ons op. Een onmetelijk diepe voor in de bergen, vol met rotspartijen lijkend op bouwwerken en beelden. Geheel onder in de canyon slingert een weg, er rijdt een 'speelgoedautootje'.Aan de oostkant van de canyon worden we een groene streep gewaar, daar kronkelt een rivier die zich met geraas de diepte in stort. Wie nu denkt dat het in dit verlaten gebied verder stil is, heeft het mis. Het gonst van de geluiden van onzichtbare insecten, reptielen en ander leven. Al deze dieren zitten op dit moment van de dag in de schaduw of in de grond om koelte te zoeken. Ook voor hen is deze hitte te veel.AiragNa een wandeling van enkele kilometers langs deze onpeilbare diepte gaat het weer huiswaarts. Eenmaal weer op de weg komt de volgende verrassing: een kiosk waarin de eigenaresse haar specialiteit airag verkoopt. Airag is zure melk, waarin alcohol is ontstaan door fermentatie. Ik vind eten en drinken niet gauw vies, maar dit is echt smerig.Pootaardappelen controlerenOnze laatste stop is de markt, omdat zowel de reisleidster als de chauffeur hier goedkoop inkopen kunnen doen in vergelijking met Almaty. Daarbij komt alles vers van het land. Als we na een trip van 700 kilometer eindelijk terug zijn in het hotel, nog nagenietend van de indrukwekkende reis, moet mijn vrouw zich al weer voorbereiden op de vlucht naar Amsterdam. Ik mag nog een week aan mijn geplande reis vastplakken om de veel te laat gearriveerde pootaardappelen op bruikbaarheid te controleren en de koper ervan te overtuigen dat poten wel zin heeft, mits hij op tijd water met voldoende kunstmest geeft.Foto's: Han van Riel