Land van zon, zand en boeren (8)

Verbrede landbouw is niet alleen iets voor het rijke Westen, blijkt op een reis door Kazachstan.Op reis door Kazachstan brengt een enerverende tocht over (te) smalle bergweggetjes me bij een bergmeer op 2.500 meter hoogte, dat dienst doet als waterreservoir voor Almaty. Via een buizenstelsel wordt hier het water door een waterkrachtcentrale naar de drinkwatervoorziening van de stad geleid. Het meer wordt gevoed door smeltende sneeuw en in de zomer door smeltende gletsjers, ijskoud water dus.Eenmaal boven haalt de militaire politie ons in. We bevinden ons op een strategisch project en dat zonder vergunning, ten strengste verboden. Gelukkig blijkt onze reisorganisatie over een permit te beschikken, die helaas niet is meegenomen. Na veel heen-en-weer gepraat en getelefoneer met hoge piefen mogen we ons weer op pad begeven. Afgezien van het feit dat het meer strategisch belang had, was het tevens de grens met Kyrgyzstan, dus smokkel- of terrorismegevoelig.Verbrede landbouwWie denkt dat verbrede landbouw iets is voor het ‘rijke’ Westen heeft het mis. Tijdens mijn reis bezoek ik een boerderij met roofdieren en roofvogels, die hoofdzakelijk ter ondersteuning van de jagers dienen of in vervlogen tijden hebben gediend. Bij ons is de valkenier nog een bekend begrip uit de oudheid. De meeste Nederlanders zullen nauwelijks weten wat hij doet met zijn roofvogels, anderen zien het als dierenmishandeling. Jammer, want mensen die samenwerken met dieren kunnen deze samenwerking nooit tot stand brengen via mishandeling. De band tussen mens en vogel die ik op dit bedrijf zag was er een van diep respect voor elkaar.Dit bedrijf heeft naast valken, uilen, gieren en arenden ook verschillende jachthonden en enkele wolven. Deze laatste zijn meer showdieren. Wolven zijn niet te trainen voor de jacht. Terwijl ik rondloop tussen de hokken en de ‘aangelijnde’ roofvogels valt mijn oog op een zeecontainer vol ratten. Bij navraag blijkt dit de voedselproductie te zijn voor de rovers. Naast ratten krijgen de roofvogels eendagskuikens, die van elders komen.Eeuwenoude traditieIn Kazachstan wordt nog altijd volgens eeuwenoude traditie met roofvogels gejaagd. De rest van de middag demonstreerde de valkenier met verschillende roofvogels hoe de jachtgewoontes tussen de soorten verschillen. De ene vogel komt als een bom uit de lucht vallen om zo zijn prooi te verschalken, terwijl de visarend in een glijvlucht een prooi uit het water vist. En de gier wacht eenvoudig zijn kans af om de achtergelaten resten van een kadaver te verslinden.
Dit is duidelijk een andere vorm van toeristische landbouw dan wij kennen met knuffelkoeien, keutel-puzzeltochten en scharreleieren rapen in de struiken of de hooischuur.Foto's: Han van Riel.