‘Lage kosten zijn dé basis voor lijfsbehoud’

Focus op de kosten. Want boeren is een way-of-life, maar bovenal een manier om inkomen te verwerven.Het beeld dat het rapport van Wageningen Economic Research – gemaakt in opdracht van FrieslandCampina – schetst, is helder. In 2030 zijn er nog 10.000 à 11.000 melkveebedrijven over. Een deel van de melkveebedrijven zal afvloeien omdat er geen opvolger is voor het bedrijf. Een ander deel stopt gedwongen. Te hoge kritieke kostprijsIn het artikel Van twijfelaar naar blijver in 2030 wordt duidelijk dat het deel dat gedwongen stopt, dat moet doen omdat de kritieke kostprijs te hoog is. Een flink aandeel boeren heeft een kostprijs variërend van 33 tot 35 cent per kilo melk. De huidige en te verwachten melkprijs op middellange termijn biedt bij deze kritieke melkprijs te weinig ruimte om een zodanige marge te draaien dat de veehouder de nodige reserveringen en herinvesteringen kan doen. Zonder actie ‘bloeden’ die bedrijven dood. En die actie zal zich moeten richten op het verlagen van de kostprijs. Maatwerk per bedrijfDat is natuurlijk gemakkelijker gezegd dan gedaan. De strategie die gevolgd moet worden, is maatwerk. Eén ding is zeker: doe dit niet alleen. Neem de tijd en investeer in studiegroepen, in kennis en advies om een duidelijk plan voor het bedrijf te maken om te zien welke strategie levensreddend kan zijn. Met een goed plan worden ook duidelijke doelen omschreven. En duidelijke doelen maken het gemakkelijker om ze ook daadwerkelijk te realiseren. Helder beleid overheidEen belangrijke voorwaarde voor een toekomstvisie is ook een helder beleid van de overheid. Dat beleid is de laatste decennia op zijn zachtst gezegd zwabberend. Dat mag de politiek zich aanrekenen, maar ook de belangenbehartigers die meer rechtlijnig beleid mogen vragen, of misschien wel moeten eisen. Een melkveebedrijf en zeker de sector als geheel is als een groot schip op zee. Zo’n schip kan geen haakse bochten maken, maar moet de koers langzaam wijzigen. Zoals de vlag er nu bijhangt, moet de melkveehouderij meer richting kringlooplandbouw en natuurinclusief. Dat is mooi, maar dan moeten de randvoorwaarden helder zijn. Daarbij moeten het langetermijnbeleid en de beloningsstructuur zo ingericht worden dat het voor individuele ondernemers ook haalbaar is om zich in deze richting te begeven. Boeren is een way-of-life, maar bovenal een manier om een inkomen te verwervenMaar ook in deze situatie geldt dat de ondernemers met lage kosten nog altijd het meeste verdienen en hun bedrijf up-to-date kunnen houden. Daar moet de focus nog veel meer op komen te liggen. Kosten moeten prioriteit nummer 1 zijn. Want boeren is een way-of-life, maar bovenal een manier om een inkomen te verwerven. Nu én in de toekomst.