Kwart soja-oogst Brazilië straks in biodiesel

De Braziliaanse overheid heeft besloten dat er meer biodiesel bijgemengd moet worden in diesel voor voertuigen. Het percentage gaat van 11 naar 15%. Een besluit met grote gevolgen.De verhoging van het percentage biodiesel dat toegevoegd wordt aan aardoliediesel zal grote invloed hebben op de Braziliaanse sojamarkt. Het grootste deel, 82%, van de biodiesel wordt gemaakt van sojabonen. De rest wordt gemaakt van dierlijk vet zoals talg. 8 miljoen hectare soja nodigVolgens econoom Luiz Eliezer Ferreira van de landbouwfederatie Paraná (FAEP) is van de 35 miljoen hectare soja nu al 5 miljoen bestemd voor de productie van biodiesel. Voor iedere procent verhoging van de toevoeging van biodiesel is ongeveer 540.000 hectare extra soja nodig. Door de verhoging van het huidige percentage naar 15% in 2023 zal dan 8 miljoen hectare soja nodig zijn.Minder broeikasgasemissiesBrazilië heeft een enorm potentieel voor de productie van groene brandstoffen zoals biodiesel en ethanol. Deze biobrandstoffen zorgen ervoor dat de nationale vloot van voertuigen minder milieuvervuilend rijdt, minder broeikasgasemissies genereert en de afhankelijkheid van dure en eindige olie vermindert. _{Lees verder onder de foto}Van de 35 miljoen hectare soja nu al 5 miljoen bestemd voor de productie van biodiesel. - Foto's: AFPBrazilië is na de Verenigde Staten de grootste producent van biodiesel. Onlangs heeft het Nationaal agentschap voor aardolie, aardgas en biobrandstoffen een jaarlijkse verhoging van 1% toegestaan in het mengsel van biodiesel in aardoliediesel. Hierdoor is het percentage biodiesel in diesel bij de pomp al 11%. In 2018 bedroeg de productie 5,4 miljard liter en dat is dit jaar gestegen tot bijna 7 miljard liter (ANP). Voor de verplichte toevoeging van 15% biodiesel in 2023 zal ongeveer 10 miljard liter biodiesel nodig zijn.Crushen van sojabonenToen de federale overheid in 2005 begon met het nationale programma productie en gebruik van biodiesel lag de focus op ricinus (wonderboom, een tropisch gewas) en verbetering van de positie van de kleine boer, maar het was soja die won. De sojaboon is eiwit- en vetrijk en kan als hele boon worden gebruikt in diervoeder, maar het is gebruikelijk die te crushen. Bij dit proces wordt de olie van de rest van de boon gescheiden. 1.000 kilo sojabonen levert 190 tot 200 liter sojaolie, 20 kilo sojahullen en bijna 800 kilo sojaschroot op. Aan de olie wordt voor de verestering methanol en natriumhydroxide als katalysator toegevoegd. Vervolgens wordt de biodiesel gezuiverd van water, methylesters en glycerine. Methylesters gaan naar de chemische industrie en de glycerine wordt gebruikt in de farmaceutische industrie en als toevoeging in veevoer.Relatief lage olieproductie per hectareHet gebruik van soja heeft als nadeel de relatief lage olieproductie per hectare. Ook chemisch gezien is soja niet de ideale grondstof voor biodiesel, omdat het oliemolecuul meer meervoudig onverzadigde vetzuren heeft dan enkelvoudig onverzadigde vetzuren. Deze eigenschap maakt het eindproduct minder stabiel, een ongewenste eigenschap in een brandstof. _{Lees verder onder de foto}Een chemicus controleert de kwaliteit van methanol, dat gebruikt wordt voor productie van biodiesel, in de biodieselfabriek van Petrobras in de staat Ceara, in het noordoosten van Brazilië. Helft bestemd voor biodieselDe Braziliaanse vereniging van de plantaardige olie-industrie (Abiove) schat dat van de 43 miljoen ton soja die wordt gecrusht bijna de helft bestemd is voor de productie van biodiesel. Door het verwerken van soja naar biodiesel wordt een veel hogere toegevoegde waarde gecreëerd dan door de export van sojabonen. Door de verwerking wordt naast biodiesel ook een hoogwaardige en eiwitrijke koek of sojaschroot geproduceerd die gebruikt wordt als diervoer. De totale toegevoegde waarde kan hierdoor oplopen tot wel 84%, volgens Ferreira.35 miljoen ton dieselolieBelangrijke voordelen van het gebruik van biobrandstof zijn het positieve effect op het milieu, de handelsbalans en de economie. Brazilië verbruikt jaarlijks ongeveer 35 miljoen ton dieselolie. Om die hoeveelheid te maken, moet aardolie worden ingevoerd en een vermindering daarvan heeft een positief effect op de handelsbalans. De vervanging van dieselolie door biodiesel heeft door de verlaging van de uitstoot van gassen die verantwoordelijk zijn voor het broeikaseffect een positief milieu-effect. Het ministerie van Milieu schat dat Brazilië door het gebruik van biodiesel sinds 2005 al 70 miljoen ton CO₂ minder heeft uitgestoten. Ook de economie gaat van de ontwikkelingen profiteren. Er zijn nu 51 fabrieken door het ANP goedgekeurd om biodiesel te maken. Samen hebben die een capaciteit van ruim 25.000 m³ per dag. Volgens onderzoekers van de Universiteit van São Paulo zullen er door de komst van B15 nog zeker 12 fabrieken bij moeten komen. Dat vergt aan investeringen ongeveer € 300 miljoen en dan komen de investeringen voor de productie van nog eens 15 miljoen ton soja extra daar nog bovenop.Zwaar verkeerAlleen zwaar verkeer, bussen, vrachtauto´s en tractoren rijden op diesel in Brazilië. Personenauto´s in Brazilië hebben een flex-motor en kunnen kiezen tussen benzine of ethanol. Aan alle benzine wordt wettelijk verplicht 27% ethanol toegevoegd. De regering wil dit verhogen tot 40% in 2030. Dit als onderdeel van het programma Renovabio dat erop is gericht om de in 2015 op de klimaatconferentie van Parijs (COP21) afgesproken klimaatdoelstellingen te halen.
Brazilië heeft zich daarbij verplicht om tot 2030 de uitstoot van het broeikasgas kooldioxide (CO₂) ten opzichte van 2005 met 43% te verlagen. Terwijl steeds meer Europese landen streven naar een verbod op auto´s met een verbrandingsmotor, zet de Braziliaanse overheid in op biobrandstoffen. De elektrische auto wordt er juist extra belast.