‘Kunnen we FvD of CDA nog kiezen voor Europa?’

Moeilijk, de Europese verkiezingen op 23 mei. Vooral omdat hoopgevende partijen de boer weinig te bieden hebben.Neem nu het Forum voor Democratie (FvD). Die slaagde er met de verkiezingen voor de Provinciale Staten in zonder programma de meeste stemmen te vergaren. Ze passeerde de VVD, die ietwat beteuterd achterbleef. FvD: geen programma, wel meebesturenEen wonderlijke prestatie. Geen programma hebben, geen mensen die we konden leren kennen voor de verkiezingen, geen discussie over hun standpunten en toch de grootste. Ze willen wél meebesturen. Dat is in slechts één provincie gelukt en ik ben benieuwd hoe dat gaat. Reken maar dat de grote leider Thierry Baudet zich sterk zal gaan bemoeien met de daar zittende Statenleden en straks gedeputeerden. Dat mag niet mislukken. Verkiezingsprogramma FvD is een beetje zoals Koot en de Bie vroeger: geen gezeik, iedereen rijkLijsttrekker is Derk Jan EppinkVoor de Europese verkiezingen volgt FvD dezelfde tactiek. Lijsttrekker is Derk Jan Eppink met een opmerkelijk verleden in de politiek. Hij diende eerst de PvdA en was daarna van 2009 tot 2014 lid van het Europese Parlement voor de Belgische partij Lijst Dedecker. Toen deze partij uit het Parlement verdween, werd Eppink lijstduwer bij de VVD. Nu dus FvD. Hij woont in New York en werkt bij een conservatieve denktank. Vrijblijvend verkiezingsprogrammaEcht een man die over de grenzen leeft en denkt. Een merkwaardig contrast met Baudet, die het liefst wil dat Nederland zich terugtrekt achter de eigen grenzen. Dat is ook het enige wat door FvD vrij duidelijk wordt gezegd. Verder is het verkiezingsprogramma heel vrijblijvend. Een beetje zoals Koot en de Bie vroeger: geen gezeik, iedereen rijk. In dit geval de boer dus. Dat zal aanpreken, maar hoe het moet worden bereikt, wordt niet gemeld. Wellicht tuint de kiezer er weer in, net als bij Provinciale Staten.Zo gaan ze dus de verkiezingen in. Praktisch geen programma en niet deelnemen aan de discussieavonden van bijvoorbeeld LTO en NMV. Kunnen ze ook niets verkeerd zeggen. Wellicht tuint de kiezer er weer in, net als bij Provinciale Staten. Ook veel boeren stemden FvD, zo bleek uit analyses achteraf. Een proteststem. De boerenstand stemde vaak op het CDA. Dat was op het platteland een veilige haven. In de steden voerden andere partijen de boventoon, op het platteland bleef het CDA leiden. Ik ben benieuwd hoe dat met de Europese verkiezingen gaat. CDA: landbouwsubsidies op de schopVooral nu de gedoodverfde toekomstige leider Wopke Hoekstra de landbouw een gevoelige Europese tik heeft gegeven. In een inleiding in Berlijn probeerde hij zich te profileren. Het kreeg internationaal aandacht, want hij wil een andere aanpak van Europa. Om daar geld voor vrij te maken, wil hij fors in de landbouwsubsidies snijden. “Dat is iets van de vorige eeuw”, zo betoogde hij. Hij wil niet in het verleden – de landbouw dus – investeren, maar in de toekomst. Het geld moet worden overgeheveld van de landbouwsubsidies naar innovatie, kunstmatige intelligentie, maar ook defensie. Hij kreeg nogal wat complimenten uit brede hoek. Ik ben wel benieuwd wat Annie Schreijer hiervan vindt. Het is strijdig met wat zij zegt. Zo staat het er voor. Het nieuwe biedt, buiten wervende algemene woorden, weinig perspectief. Het oude, vertrouwde slaat nieuwe wegen in. Ten koste van de landbouwsubsidie. Het wordt moeilijk kiezen. Gelukkig zijn er meer partijen.