Koeien 30 uur zonder drinkwater

Door een aantal breuken in de waterleiding staat het hele dorp 30 uur droog. De brandweer komt pas na 20 uur om de ergste dorst van de koeien te lessen.’s Morgens kibbelen we nog over ‘hoe fris de badkamer wel niet ruikt’. Johan moppert over mijn stalschoenen die daar staan te drogen en ik gooi hem voor de voeten dat de ochtendpies niet doortrekken pas echt meurt. Even later rijden we het dorp uit en zien we dat mannen op zee druk bezig zijn met het verplaatsen van een meterslange slang. Het is de waterleiding. Die krijgt een andere plek vanwege de bouw van de overslaghaven. Op dat moment konden we niet vermoeden dat een ‘pas echt stinkende badkamer’ nog geen 12 uur later niet alleen bij ons, maar in heel het dorp realiteit zou zijn.Koffie van sneeuwWanneer we ’s middags terugkomen, is er geen water. Gelijk naar de winkel rennen voor een paar flessen water doe je ook niet. Je gaat ervan uit dat alles weer snel bij het oude zal zijn. Maar dat is niet zo. Tegen melktijd belt Johan even met de andere melkveehouder die net buiten het dorp woont. Hij zit boven op de bron, want de nieuwe haven komt gedeeltelijk op zijn grond. Het blijkt dat de waterleiding is gebroken. Duikers zijn druk bezig het gat op te sporen. Het kan nog wel even duren voordat alles weer in orde is. Dus worden de uiers met droge doeken ‘gewassen’ en is de beker koffie met sneeuwwater gezet. Want de winter is begonnen en sneeuw is er zat!Koeien zonder een druppel de nacht inEcht problematisch wordt het pas als de koeien na het melken willen drinken. Dit hebben ze niet meer kunnen doen vanaf ’s middags drie uur en het geloei is niet van de lucht. Arme beesten! De melkleiding wordt provisorisch gereinigd met 15 liter oud water uit een jerrycan die als deurstop dienst deed. Nu maar hopen dat het voor de nacht nog in orde komt. Later op de avond krijgen we te horen dat we ’s nachts gebeld zullen worden zodra er weer water is. Om één uur ’s nachts wordt er gebeld: het water is onderweg. Maar om half drie komt er nog steeds geen druppel uit de kraan. Later bleek dat er meerdere breuken waren die de duikers tot drie uur ’s nachts geprobeerd hebben op te sporen.Situatie wordt nijpend’s Morgens is het maar een vreemde boel. Niet alleen omdat de koeien minder melk hebben, ook omdat de melk niet in de tank mag vanwege de onvolledige reiniging van de avond ervoor. Geluk bij een ongeluk is, dat we veel koeien ‘droog’ hebben staan, zodat we momenteel ‘maar’ 400 liter per dag melken. Toch is het een vreemd gevoel de 200 liter zo de kelder in te zien stromen. Een dorpsbewoner brengt een 1.000-liter vat en vertelt dat de brandweer er vóór 12 uur zal zijn. Maar leg dat maar eens uit aan de koeien. Die zijn echt van streek en gaan ook niet liggen na het melken. Voor lezers die dat niet weten: afhankelijk van de hoeveelheid melk die een koe geeft en het stalklimaat heeft ze per dag tussen de 70 en 180 liter water nodig.Onvoldoende waterdrukTegen twaalven is het vat gevuld en is er ongeveer 2.000 liter de leiding ingepompt. De brandweerman belooft ’s middags terug te komen, wat hij ook doet. Het vervelende is dat de druk in de leiding niet hoog genoeg is om het water de hele stal door te pompen. Het vat komt toch van pas. Ook de melkleiding en de geleegde tank kunnen niet worden gereinigd. Dus gaat er ’s avonds opnieuw 200 liter de melkput in. Om vier uur ’s middags wordt doorgegeven dat de (hopelijk) laatste breuk in de leiding is gevonden en dat er rond zeven uur ’s avonds water zou moeten zijn.Na 30 uur weer waterMaar om 20.30 uur is er nog niets. Het is om moedeloos van te worden. Wanneer ik water uit het vat in een emmer laat stromen, bedoeld voor de vier oudste stieren die nauwelijks iets hebben gehad, zijn de koeien gelijk in alle staten. Zij willen ook! Er is nog maar 600 liter in het vat, niet eens genoeg voor de 65 dieren. Johan is aan het rondbellen. Komt de brandweerwagen nog? Gelukkig! Om 21.00 uur begint de watertoevoer langzaam weer op gang te komen.Strijd om waterWat me altijd bij zal blijven, is hoe de koeien aanvielen op de waterbakjes. Normaal gesproken bepaalt rangorde wie als eerste drinken mag, maar op dat moment hadden alle lagergeplaatste koeien daar schijt aan. Het was een gebeuk van jewelste, te zien in dit filmfragmentje waar je 36 koeien en pinken hoort slurpen. Het ging er zo hard aan toe, dat een koe losbrak en als een idioot de stal door begon te rennen. De brandweerman keek verbaasd toe, in de ene hand een boterham en in de andere een bak koffie. Dit is wel even iets anders dan een brandje blussen!De bouw van de nieuwe overslaghaven kost een dikke €4 miljoen. Dat bedrag gaat iets hoger uitvallen doordat wij samen met de andere melkveehouder een rekening gaan indienen voor geleden bedrijfsschade. Het gaat niet om het bedrag, dat is ‘peanuts’, maar om de brandweer die de eerste avond al had moeten komen en om alle stress die de koeien hebben geleden.Foto's: Vera Wijnveen