Kees de Jong: ‘Het is weleens makkelijker geweest’

Na een roerig coronajaar heeft voormalig LTO/NOP-voorzitter Eric Hubers het stokje overdragen aan de nieuwe voorzitter, Kees de Jong. Een gesprek over het voorzitterschap, de rol van boerenbelangenorganisaties en de speerpunten voor de pluimvee-belangenbehartiging de komende tijd.Waar ben je aan begonnen Kees?”, grapt Eric Hubers op enig moment gekscherend in het interview. Het onderwerp politiek is gevallen in het gesprek. Waar Eric Hubers – tot 1 januari voorzitter van de vakgroep pluimveehouderij van LTO/NOP – de weg vanuit het Limburgse Ysselsteyn naar Den Haag inmiddels (bijna) met de ogen dicht kan rijden, is ook voor zijn opvolger Kees de Jong de politiek niet onbekend. Eerder was hij wethouder in de Zuid-Hollandse gemeente Waddinxveen. De afgelopen twee jaar waren roerige jaren voor de belangenbehartiging richting politiek, waarbij boeren massaal op de trekker sprongen en naar Den Haag trokken._{Lees verder onder foto}Kees de Jong (r.) is de nieuwe voorzitter van LTO/NOP. Hij neemt het stokje over van Eric Hubers. - Foto: Herbert WiggermanHaagse lobbyOverleggen op het landbouwministerie verliepen dit jaar soms moeizaam, zo blijkt uit de verhalen van Eric Hubers. “Het hangt ervan af over welk onderwerp we spraken. Ging het over vogelgriep, dan was de lijn wel duidelijk en stonden de neuzen van politiek en bedrijfsleven dezelfde kant op. Maar als het gaat om een visie op de toekomst dan komen we niet tot een goed gesprek met elkaar. Je hebt vaak het gevoel dat die overleggen door de politiek gebruikt worden als excuus om te zeggen ‘we hebben met de boeren gesproken’, zo constateert hij. Een ambtenaar die een presentatie begint met de woorden ‘we zijn het er allemaal wel over eens dat het zo niet langer kan’, stemt hem droevig. Vogelgriep ziet Hubers als rode draad van zijn negenjarig voorzitterschap“Het is weleens makkelijker geweest”, erkent Kees de Jong, over het behartigen van boerenbelangen in Den Haag. “In de jaren tachtig gingen de deuren voor je open in Den Haag. Dat is nu anders. Maar wrijving brengt glans. Dat zie je ook in coronatijd, soms als iets niet kan, ontstaan de creatiefste ideeën.” Hij heeft er zin in, in zijn nieuwe rol als voorzitter. “Het is leuk om iets te kunnen doen in en voor de sector waar je gepokt en gemazeld in bent.” Tot 2016 was Kees de Jong legpluimveehouder in Waddinxveen. Nadat een brand zijn bedrijf trof besloot hij uiteindelijk te stoppen. In de jaren daarvoor was hij tevens actief als wethouder van Waddinxveen. Een combinatie van ervaring (en een uitgebreid netwerk) die hem hopelijk goed van pas gaat komen in zijn nieuwe rol. Hoogte- en dieptepunten“Ik kon altijd vertellen over mijn situatie als pluimveehouder”, zegt Hubers. “Dat kun jij ook. Ik heb aan veel tafels gezeten waar ik de enige pluimveehouder was.” Hubers – die bij aanvang van zijn voorzitterschap al had aangegeven de functie voor maximaal twee termijnen te willen bekleden – heeft veel anekdotes over zijn jaren als voorzitter van LTO/NOP. Over koning Willem-Alexander (die tijdens een bezoek aan het door vogelgriep getroffen bedrijf van legpluimveehouder Piet Wiltenburg vertelde ‘ook boer te zijn, maar dan aan de andere kant van de wereld’) of landbouwminister Carola Schouten (die Hubers zei ‘dat er in ieder geval een plaats naar haar genoemd kon worden’, nadat hij bij één van de eerste bezoeken aan het ministerie met haar als nieuwe minister vertelde dat zijn woonplaats Ysselsteyn vernoemd was naar voormalig landbouwminister Hendrik Albert van IJsselsteyn). Ik heb het liever over oplossingen dan alleen over bedreigingenHoogte- en dieptepunten passeren de revue. Vogelgriep ziet Hubers als rode draad van zijn negenjarig voorzitterschap; de fipronil-crisis als absoluut dieptepunt voor de sector in die periode. Persoonlijk heeft hij een ander moment tevens ervaren als dieptepunt: het feit dat de pluimveerechten niet op 1 januari 2015 werden afgeschaft, ondanks dat de pluimveesector zijn mestverwerking op orde had. “Alles hadden we goed gedaan, toch werden ze om politieke redenen niet afgeschaft.” ToekomstperspectiefOok voor de komende jaren liggen er genoeg dossiers waar de nieuwe voorzitter, Kees de Jong, zijn tanden in mag gaan zetten. Om enkele belangrijke te noemen: stikstof, fijn stof, salmonella. Hij stapt op een rijdende trein, zo geeft hij zelf aan. “In het begin moet je vooral goed luisteren en goed kijken. En de voorzitter is de spreekbuis, maar je doet het samen.” De afgelopen weken heeft hij al kennisgemaakt met de kringvoorzitters. Op nadrukkelijk verzoek van hemzelf is er een ‘warme overdracht’ geweest. Eric Hubers (54) was tot 1 januari 2021 voorzitter van LTO/NOP. Hij vervulde deze functie negen jaar. Hubers heeft een legpluimveebedrijf in Ysselsteyn (L.). Tevens vervult hij nog andere bestuurstaken, onder meer als lid van de raad van commissarissen van Rabobank Noord-Limburg en per 1 januari als voorzitter van de NOP-eiernoteringscommissie.
Kees de Jong (54) is met ingang van 1 januari 2021 de nieuwe voorzitter van LTO/NOP. De Jong had een legpluimveebedrijf in Waddinxveen (Z.-H.) tot 2016. Na een brand besloot hij zijn bedrijf te stoppen. Hij was al eerder bestuurlijk actief binnen de NOP, onder meer in het hoofdbestuur tot 2006. Daarnaast was hij actief in de lokale politiek, waaronder acht jaar als wethouder.SchakersmentaliteitDe Jong omschrijft zijn eigen karakter naar de aard van een schaker; iemand die altijd een flink aantal zetten vooruit denkt. “Als ik voor een bepaalde koers kies, moet ik die ook kunnen volhouden.” Die schakersmentaliteit blijkt als de jassen aangaan, om buiten foto’s te maken voor bij dit artikel. Uit zijn zak haalt Kees de Jong een houten stok. Om op de foto het stokje letterlijk over te kunnen dragen. Een ‘glas vol’-mentaliteit lijken de twee bestuurders te delen. “Ik heb het liever over oplossingen dan alleen over bedreigingen”, zo geeft De Jong aan. De belangrijkste taak die hij ziet voor LTO/NOP de komende jaren: zorgen voor een goed toekomstperspectief voor degene die nu een pluimveebedrijf hebben, en voor de generatie die hierna komt. “Als ik cijfers zie over opvolgers, zijn dat er maar weinig. Ik denk dat daar wel een taak ligt”, constateert De Jong. “We hebben mooie moderne bedrijven en produceren (grotendeels) wat de markt vraagt. Dat zou meer gewaardeerd mogen worden. Hoe? Bijvoorbeeld door stug door te gaan met Blij met een Ei. Be good and tell it. En bij indianenverhalen die niet kloppen, zouden we er misschien best wat harder in mogen gaan.” We zeggen heel vaak dat onze pluimveesector toonaangevend is in de wereld, dan moeten we onszelf niet zielig neerzettenHubers heeft in dat kader ook wel iets wat hij zijn opvolger wil meegeven. “Wat we, vind ik, niet moeten doen, is bij LNV vertellen hoe slecht het bij ons is. We zeggen heel vaak dat onze pluimveesector toonaangevend is in de wereld, dan moeten we onszelf niet zielig neerzetten. Dat onze minister bezig is met een plan om massaal gezinsbedrijven te beëindigen, met de boodschap ‘hier is een zak geld, en stop er maar mee’, steekt mij echt enorm. Veel meer dan dat een organisatie als Wakker Dier eens iets negatiefs over ons zegt.” _{Lees verder onder foto}Kees de Jong (links) had een legpluimveebedrijf in Waddinxveen (Z.-H.) tot 2016. Na een brand besloot hij zijn bedrijf te stoppen. - Foto: Herbert WiggermanSpeerpuntenWaar de twee het over eens zijn, is dat het verdienmodel behoort tot de speerpunten voor komende jaren. Evenals één pluimvee- dan wel landbouwgeluid. “In onze coalitie zeiden we weleens, iedereen mag een eigen aanvliegroute kiezen, zolang je maar op dezelfde landingsplaats eindigt”, refereert De Jong aan zijn verleden in de lokale politiek. “Eén pluimveegeluid in Den Haag. Of dat dan tweestemmig of éénstemmig gezongen wordt, is de uitvoering.” De Jong noemt dat er één verbinder nodig zal zijn. Hubers spreekt de hoop uit dat Sjaak van der Tak dit zal zijn, als nieuwe voorzitter van LTO Nederland. “Wanneer wij als kleine sector dingen voor elkaar willen krijgen, hebben we ook andere sectoren nodig om ons belang te verdedigen. Eén goed landbouwfront, waarin de voorzitter van de pluimveevakgroep in Den Haag net zo goed de belangen van de varkenshouderij kan verdedigen, of de melkveesector kan aangeven hoe het voor de pluimveesector moet.”Het mooiste is als beleidsmakers bereid zijn om in het veld te komen kijkenDe Jong benoemt verder duidelijkheid en zekerheid voor ondernemers als belangrijk speerpunt. “De grote lijn qua beleid moet op een gegeven moment helder zijn. Ondernemers moeten zekerheid hebben in hun bedrijfsvoering. Zij moeten voor de langere termijn investeringen doen, en die bedragen worden alleen maar groter, terwijl het rendement te vaak onvoldoende is. Dan moet niet steeds een nieuwe regel over een andere heengaan.”De overdracht van het voorzitterschap gebeurt in een vreemde periode. Corona drukt op alles een stempel. Bedrijfsbezoeken en liveontmoetingen zitten er veelal niet in. Teams-vergaderingen slaan tegenwoordig de klok. Maar hopelijk komt er dit jaar ook weer een tijd waarin dit anders wordt. “Het mooiste is als mensen die het beleid maken, bereid zijn om dingen gewoon in het veld te komen bekijken”, zegt De Jong. “Ik besef dat dit niet altijd kan, maar we moeten altijd proberen ons verhaal te blijven vertellen.”