Inkomens vleeskuikenhouders gehalveerd in 2020

Vleeskuikenhouders zagen hun inkomens vorig jaar halveren tot € 44.000, terwijl de inkomens van leghennenhouders met € 93.400 nagenoeg op hetzelfde niveau bleven. Gemiddeld gesproken, want onderling liepen de inkomens weer ver uiteen: zo’n € 150.000.In 2020 halveerde het inkomen van het gemiddelde vleeskuikenbedrijf tot € 44.000 per onbetaalde arbeidsjaareenheid (aje). Zo verwacht Wageningen Economic Research (WER). Dit is het laagste niveau sinds 2013 en ligt ruim € 60.000 onder het meerjarig gemiddelde van de jaren 2015-2019, toen het gemiddelde inkomen meer dan € 100.000 per onbetaalde aje bedroeg. Dit verwachte inkomen voor 2020 ligt iets boven het langjarig gemiddelde 2001-2019, maar is minder dan het gemiddelde in de laatste tien jaren.De opbrengsten daalden sterk door gemiddeld 4% lagere prijzen voor vleeskuikens als gevolg van de coronacrisis. Vooral de afzet van reguliere kuikens (een kleine 70% van de productie) werd flink geraakt door de tijdelijke sluitingen van foodservicebedrijven in binnen- en buitenland. De prijzen van snelgroeiende (reguliere) kuikens zijn in 2020 gedaald; die van langzaam groeiende kuikens (Beter Leven-keurmerk en concepten) met afzet in de supermarkten zijn op peil gebleven. _{Tekst gaat verder onder de foto.} De inkomens uit vleeskuikens waren vorig jaar slechts de helft van die in 2019. Bij leghennen bleef de teruggang in inkomen beperkt tot 6%. De bedrijven met de hoogste inkomens zaten bijna op hetzelfde niveau als in 2019. - Foto: Peter RoekVoerkosten lagerDe voerkosten, die ruim 60% van de betaalde kosten uitmaken, waren lager dan in 2019 door lagere mengvoerprijzen en de kleinere bedrijfsomvang. Ook andere bedrijfskosten zijn gedaald, zoals die van mestafzet en vreemd vermogen (betaalde rente). De afzetprijs van pluimveemest was in 2020 17% lager geraamd dan in het jaar ervoor. Pluimveemest heeft weinig last van concurrentie op de mestmarkt, omdat de helft van productie naar andere landen gaat, vooral Duitsland en in toenemende mate Frankrijk. Vooral dankzij het kleinere aanbod zijn de afzetprijzen voor pluimveemest gedaald.Leghennen: min 6%Het gemiddelde inkomen voor leghennenhouders in 2020 wordt door Wageningen Economic Research geraamd op gemiddeld € 93.000 per onbetaalde aje, 6% minder dan in 2019. Dit is het gevolg van een kleinere bedrijfsomvang door omschakeling naar meer duurzame houderijsystemen bij per saldo gelijke eierprijzen als in 2019. Het geraamde inkomen voor 2020 is vergelijkbaar met het meerjarig gemiddelde over 2015-2019.De marktprijzen van scharreleieren en verrijkte kooi-eieren daalden vorig jaar, vooral door het lagere niveau in het tweede halfjaar. Vanwege de coronapandemie was in de supermarkten de vraag naar eieren in het luxere segment (biologische eieren, vrije uitloopeieren en het Beter Leven-keurmerk) groot, maar de afzet van gewone scharreleieren naar de foodservice kreeg forse klappen door de tijdelijke sluitingen.In het eerste halfjaar van 2020 lagen de marktprijzen van scharreleieren en verrijkte kooi-eieren iets hoger dan hetzelfde halfjaar van 2019. Vanaf augustus waren de eierprijzen duidelijk lager dan een jaar eerder door het grotere aanbod. Op jaarbasis zijn daardoor de marktprijzen van scharreleieren 3% lager dan in 2019. Hogere contractprijzenDe bedrijven die de scharreleieren op de vrije markt verkopen, realiseerden daardoor vorig jaar een lager inkomen dan in 2019. Daarentegen behaalden bedrijven met vaste eierprijzen naar verwachting een hoger inkomen, dankzij hogere contractprijzen. Dat geldt vooral voor bedrijven met vrije uitloop en biologische eieren, want die werken overwegend met prijscontracten. De contractprijzen voor scharrelbedrijven zijn iets minder gestegen, maar leiden wel tot iets hogere inkomens in 2020. Bedrijven met contracten met een vaste eierprijs worden in slechtere marktomstandigheden niet direct in inkomens geraakt. De inkomensschommelingen zijn bij deze bedrijven dan ook kleiner.Van de gestegen vraag naar eieren door de coronacrisis hebben vooral de prijzen van biologische eieren, vrije uitloopeieren en het Beter Leven-keurmerk geprofiteerd. Dat heeft zich ook vertaald in hogere contractprijzen voor nieuw afgesloten contracten tussen legpluimveehouders en pakstations.Inkomensverschillen nemen toeTussen bedrijven zijn grote verschillen in inkomen per onbetaalde aje. De inkomensrange tussen de 20% hoogste en 20% laagste bedrijven was vorig jaar bij vleeskuikenbedrijven groter dan in jaren met relatief hoge inkomens. Van de vleeskuikenbedrijven had de 20% bedrijven met het laagste inkomen een gemiddeld inkomen van € -28.180 per onbetaalde aje, terwijl 20% van de bedrijven met de hoogste inkomens een gemiddeld inkomen realiseerde van € 124.340 per onbetaalde aje. Een verschil van € 152.520. Ter vergelijking: in 2019, bij een gemiddeld inkomen van € 88.200 was het inkomen van de 20% bedrijven met de laagste inkomens (P20) gemiddeld € 4.900 en van de 20% bedrijven met de hoogste inkomens (P80) gemiddeld € 130.000, een verschil van € 134.900. De schaalvergroting en de diversificatie van de productie zoals kuikens met het Beter Leven-keurmerk en conceptkuikens, heeft in de afgelopen jaren bijgedragen aan grotere variatie en grotere inkomensverschillen in 2020.Tussen leghennenbedrijven zijn ook elk jaar grote verschillen in inkomen per onbetaalde aje. In de afgelopen jaren was het verschil tussen de beste 20% (P20) en de slechtste 20% bedrijven (P80) vaak meer dan € 150.000 per bedrijf. Een uitzondering daarop was in 2017 toen de inkomensverschillen veel groter waren (bijna 3 ton verschil tussen P20 en P80) doordat bedrijven die door de fipronil-affaire zijn getroffen zeer grote economische schade hebben geleden. Volgens de raming behaalden de 20% bedrijven met de laagste inkomens (P20) een gemiddeld inkomen van € -13.600 en de 20% bedrijven met de hoogste inkomens (P80) een gemiddeld inkomen van € 157.700, een range van € 170.600. In 2019 was dit verschil € 159.400 (van € 6.700 tot € 166.100). Dat de inkomensverschillen in 2020 iets groter waren dan in 2019 komt doordat de marktprijzen daalden en de contractprijzen stegen, waardoor de inkomens verder uiteenliepen.Ophokplicht veroorzaakt onrustDe uitbraak van vogelgriep in november zorgt voor veel onrust. In oktober was al een ophokplicht ingesteld vanwege de vondst van vogelgriep bij wilde vogels. De export van eieren, eiproducten en kuikenvlees naar EU-landen gaat gewoon door, maar de export naar derde landen heeft daar wel last van. Als de ophokplicht lang in stand blijft, dan heeft dat grote gevolgen voor vrije uitloopeieren, die mogelijk moeten worden verkocht als reguliere scharreleieren tegen lagere prijzen.