Hoger saldo en minder stikstofverlies

Verhogen van de microbiële eiwitproductie maakt verlaging ruw eiwit uit voeding mogelijk.Het eiwit dat een koe nodig heeft voor een gezonde melkproductie komt enerzijds uit eiwit dat de pens passeert en anderzijds uit de vorming van microbieel eiwit. De optelsom van deze twee componenten, circa één derde bestendig eiwit en twee derde microbieel eiwit, voorziet de koe van de nodige aminozuren.Bij verlagen van het ruw eiwitgehalte in het rantsoen wordt de microbiële eiwitvorming vanuit de pens nog belangrijker voor de koe. De efficiëntie waarmee pensbacteriën microbieel eiwit aanmaken wordt hiermee nog sterker bepalend om de eiwit behoefte van de koe te dekken. Eiwit uit eigen lichaam koeAls een koe beperkt wordt in het ruw eiwit aanbod vanuit voeding zal de koe dat tijdelijk zelf opvangen. Ze compenseert dat door eiwit uit het eigen lichaam vrij te maken, door bijvoorbeeld spiereiwitten af te breken. De eerste periode na een verlaging merk je eigenlijk weinig en produceert de koe gewoon door. Toch ontstaan na verloop van tijd problemen, onder meer op gebied van productie en bijvoorbeeld vruchtbaarheid.PMR+, dat via meelmengsel wordt toegevoegd aan het basisrantsoen, stimuleert de microbieel eiwit vorming waardoor een verlaging van het ruw eiwitgehalte in het rantsoen mogelijk wordt. - Foto: Hans BanusVerbetering microbiële eiwitproductie in pensOmdat eiwit het kostbaarste nutriënt is in rundveevoeding doet De Heus Voeders al jarenlang onderzoek naar de benutting ervan door de koe. De Heus focust daarbij vooral op verbetering van de microbiële eiwitproductie in de pens. Dit onderzoek is al in 2014 gestart. Alleen kijken naar ruw eiwitgehalte in een totaal rantsoen is te beperkt. De penswerking is afhankelijk van de kwaliteit van het voereiwit. Een koe kan veel gemakkelijker microbieel eiwit maken van kwalitatief hoogwaardig eiwit. Door eiwitkwaliteit in voedermiddelen te optimaliseren verhoog je per definitie de benutting van eiwit in je rantsoen en daarmee de voerwinst.Door eiwitkwaliteit in voedermiddelen te optimaliseren verhoog je per definitie de benutting van eiwit in je rantsoen en daarmee de voerwinstVerschillen tussen bacteriënIn de pens zitten allerlei bacteriën, protozoa en schimmels die gezamenlijk voerbestanddelen afbreken. Tussen bacteriën zitten verschillen. “Daarbij zijn sommige beter in staat zich te vermeerderen en zo microbieel eiwit te vormen. Het zijn juist dié bacteriën die we willen stimuleren om zo de hoeveelheid microbieel eiwit te verhogen”, stelt Dirk Schimmel, productmanager rundvee van De Heus Voeders.RECYCLETwee jaar geleden bracht de Heus ‘RECYCLE’ op de markt, een mengsel van plantextracten, etherische oliën, saponinen en tannines. Daarmee kan een koe het eiwit uit het verse gras beter benutten, zo claimt de fabrikant. “Maar dat product werkte niet in stalrantsoenen. We moesten op zoek naar een andere verhouding en andere samenstelling van plant-extracten om resultaat te bereiken. Daartoe was het nodig om de productie van microbieel eiwit in beeld te krijgen en meetbaar en voorspelbaar te maken”, zo geeft Schimmel aan.Het product dat daartoe leidt in stalrantsoenen heet PMR+. Per koe is een vaste dosering nodig van 8 gram per dag. Omdat dit te weinig is om in de voermengwagen goed te verdelen, wordt het geleverd in meel, of in een brok._{Tekst gaat verder onder het kader}AlternatievenEr zijn meer producten op de markt die een claim leggen op verbetering van de stikstofefficiëntie in de koe door de penswerking te stimuleren. Zo levert Ingenieursbureau Heemskerk ProtiPEQ (slowrelease ureum) dat de microbiële eiwitproductie stimuleert en met YeaSacc op basis van levende gisten wordt de penswerking gestimuleerd. Speerstra Feed Ingerediënts werkt onder meer met NitroShure (slowrelease ureum) en Diamond V (gefermenteerd gistproduct) die de microbieel eiwitproductie stuwen. Ook Agrinutrition heeft daaartoe Agri Yeast (gefermenteerde gist), en Agri Topmix en Agri Fyto (beide op basis van onder meer plantextracten en etherische oliën).ProefresultatenIn een proefopstelling zijn 75 koeien eerst gevoerd met een rantsoen op 16,5% ruw eiwit. Daarna zijn ze gesplitst in groepen van 25 koeien waarbij 1 groep op 16,5% eiwit niveau bleef maar dan met toevoeging van PMR+. De andere twee groepen kregen een rantsoen met slechts 15% ruw eiwit. Een groep zonder en een groep met toevoeging van PMR+.Verhoging eiwitgehalteDe aanvulling van PMR+ op het 16,5% eiwitrantsoen gaf een significante verhoging van het eiwitgehalte van 0,09% per kilo melk. In de laag eiwitrantsoenen gaven de koeien met PMR+ 1,7 kilo melk meer per koe per dag dan de groep zonder toevoeging. Daarbij blijft de microbiële eiwitproductie in het laag eiwit rantsoen met PMR+ op niveau van het hoge eiwitrantsoen. De laag eiwit groep zonder toevoeging liet een significante daling van de microbiële eiwit productie zien door de eiwitverlaging.KostenbesparingPMR+ levert volgens De Heus een forse besparing op kosten voor eiwitaankoop. De investering in PMR+ bedraagt rond 5 cent per koe per dag. Uitgaande van de proefresultaten en de huidige eiwitprijs verbetert de veehouder zijn saldo tot 56 cent per koe per dag bij inzet van PMR+. In het laag eiwit rantsoen zonder PMR+ wordt de voerkostenbesparing teniet gedaan door een lagere melkproductie als gevolg van de lagere microbiële eiwitproductie in de pens.SaldoverbeteringOn-toptoepassing van PMR+ op een rantsoen met 16,5% ruw eiwit levert in de proef 0,09% extra melkeiwit op. Bij de huidige melkeiwitprijs levert dit 16 cent per koe per dag. Na aftrek van de investering in PMR+ blijft een saldoverbetering over van 11 cent per koe per dag. De hoogste winst is dus bij inzet van PMR+ samen met een eiwitverlaging in het rantsoen. Hoe ver het eiwitniveau omlaag kan, hangt in de praktijk mede af van eiwitniveau, eiwitkwaliteit en energieniveau van de uitgangssituatie.