‘Hoe moet het verder met het Waddengebied?’

De landbouw in het Waddengebied staat voor forse veranderingen, maar hoe precies is nog niet duidelijk.Ik was afgelopen week bij een workshop van de Young Wadden Academy. Ik weet ook niet waarom zo iets een Engelse naam moet. Het is een groepje jonge wetenschappers die verbonden zijn aan de Waddenacademie. En dat is een onderzoeksinstituut dat zich bezighoudt met het Waddengebied. Niet alleen met vissen en vogels, maar ook met de mensen en bedrijven.Ruimte voor verfrissende ideeënDe gedachte is dat de jonge onderzoekers nog niet besmet zijn met alle gedachten en ideeën van grijze mannen zoals ik, en dat ze dus met verfrissende ideeën kunnen komen. De bijeenkomst ging over de landbouw op de vaste wal, vooral pootaardappelteelt voor HZPC, en hoe die eruit komt te zien bij zeespiegelrijzing en andere bedreigingen. De jonge onderzoekers hadden een paar boeiende inleiders gestrikt die ik nooit eerder gezien of gehoord had. De inleidingen gingen over financiering van landbouwbedrijven, over systeemveranderingen en hoe je die vroeg kunt herkennen, en over zoetwaterlenzen in zilte gebieden. Ja, er zit zoet water middenin zoute gebieden en je kunt dat zoete water nog uitbreiden en gebruiken ook. In Zeeland wordt ermee geëxperimenteerd.Bedreigingen en kansen voor de landbouwHet eind van de dag was de onvermijdelijke plakkerij met gele briefjes. Op de briefje moesten we opschrijven waarom de landbouw in dat gebied er over 20 jaar wellicht anders uitziet, en vooral hoe dat dan gekomen is. De gele briefjes moesten vervolgens tot samenhangende groepjes samengebracht worden. Het werkte wonderwel goed want er ontstonden moeiteloos 5 groepen krachten. Het eerste cluster willen we liever niet: oorlog, chaos, Poetin en gele hesjes. De aanwezigen waren er duidelijk over, er komt van alles aan, deels bedreigend, deels aantrekkelijkDat soort ellende kan de landbouw en de rest behoorlijk op de kop zetten. De tweede was ‘technologie’, van zaaibare aardappelen en big data tot precisielandbouw. De aanwezigen waren er duidelijk over, er komt van alles aan, deels bedreigend, deels aantrekkelijk. Dan was er de groep ‘oprukkend toerisme en aanverwant’. Dat zagen we bij nader inzien toch niet als een grote bedreiging voor de lokale landbouw. Vervolgens ‘verzilting’, waarvan de meeste deelnemers denken dat de landbouw zich eraan gaat aanpassen, zeker als er nog zoetwaterbellen beschikbaar blijven ook. En ten slotte was er de cluster ‘korte ketens’, zeg maar de circulaire landbouw van Schouten. We weten niet of het er komt, en evenmin wat dan de gevolgen zijn. Wel werd duidelijk dat zonder pootaardappelexport de landbouwsector daar heel sterk gaat veranderen.Geen boeren aanwezigHet vervelende was dat er geen enkele boer aanwezig was. Bij dit soort bijeenkomsten moeten boeren zorgen dat ze eerste rang zitten, want voor je het weet verzinnen wetenschappers iets engsHet was niet gelukt om ze te vinden of ze zover te krijgen. Dat is niet goed, bij dit soort bijeenkomsten moeten boeren zorgen dat ze eerste rang zitten, want voor je het weet verzinnen wetenschappers iets engs. Dat was bij deze workshop gelukkig niet het geval.