‘Hoe komt Ayoub aan een boerderij?’

Als je wieg niet in een boerderij heeft gestaan, is het lastig om boer te worden in Nederland. Dat is niet alleen jammer voor jonge mensen die dit willen maar ook voor de sector, aldus Marcel Vijn, onderzoeker Landbouw & Samenleving Wageningen University & Research. Hij onderzoekt de mogelijkheden. Die zijn er onder meer in de markt voor ‘etnisch voedsel’.De 22-jarige Ayoub Louihrani kreeg in 2020 bekendheid als de eerste en enige Nederlandse boer van Marokkaanse afkomst. Tijdens de eerste lockdown begon hij uit verveling te vloggen over zijn werkzaamheden op de boerderij van Jan Wiedemeijer in Broekermeer, ten noorden van Amsterdam. En toen ging het snel, hij werd geïnterviewd door NH Nieuws en vervolgens mocht hij aanschuiven bij Jinek.De grootste wens van Ayoub is een eigen boerderij in Nederland maar als dat niet lukt, een eigen bedrijf in Marokko. Het zou jammer zijn om deze sympathieke Amsterdammer van Marokkaanse afkomst te zien verdwijnen naar het buitenland, dus wat is er nodig voor Ayoub om een bedrijf te starten in Nederland? _{Tekst gaat verder onder de video} NieuwkomersAls je wieg niet in een boerderij heeft gestaan, is het in Nederland heel moeilijk om boer te worden. En dat is niet alleen jammer voor Ayoub en al die anderen die boer willen worden, maar ook voor de agrarische sector zelf. Nieuwkomers zorgen, vanwege hun andere achtergrond, voor innovatie in bestaande markten en het ontsluiten van nieuwe markten.Om erachter te komen waar nieuwe intreders als Ayoub tegenaan lopen, werkt Wageningen UR met een aantal Europese partners samen in het project Newbie. Voor dit project zijn een flink aantal nieuwkomers geïnterviewd in negen Europese landen. Als grootste knelpunten worden genoemd toegang tot geld (financiering), toegang tot land en toegang tot de markt.AfzetHet probleem is dat nieuwkomers in de agrarische sector vaak in de verkeerde volgorde werken: ik wil boer worden – hoe kom ik aan grond, een boerderij en geld? – en oh ja, aan wie ga ik mijn producten verkopen? Terwijl de volgorde andersom moet zijn: welke doelgroep/markt wil ik bedienen? – welke producten moet ik daarvoor maken? – wat heb ik nodig aan financiering, grond en opstallen? – en zo kan ik boer worden. Immers de gekozen afzetmarkt bepaalt de inrichting van je bedrijf en daarmee de financiering en grond die je nodig hebt voor dat bedrijf. Maar wat zijn de mogelijkheden voor Ayoub om een goede afzetmarkt te vinden? Ayoub onderscheidt zich van alle andere boeren in Nederland door zijn Marokkaanse afkomst en dat kan zijn ‘unique selling point’ zijn.Markt voor etnisch voedselVolgens het CBS wonen er op 1 januari 2021 meer dan 400.000 Marokkanen in Nederland. Dat biedt uiteraard kansen en niet alleen als het gaat om de verkoop van lammeren en schapen tijdens het offerfeest. Bekend is natuurlijk het verhaal van melkveehouder en zelfzuivelaar Jan Hogenboom uit Oudewater, die met veel succes zijn Turkse yoghurt onder de merknaam Ciftlic in de markt wist te zetten. Ooit kwam ik bij een kleine melkveehouderij aan de rand van Amsterdam een Marokkaanse man tegen, die elke week een emmer verse melk kwam halen om thuis volgens Marokkaans recept yoghurt te maken. Hier moet een markt voor zijn.KamelenmelkEen ander voorbeeld is Frank Smits. Hij is student aan de has in Den Bosch wanneer hij een onderzoek leest over kamelenmelk en besluit zijn eindscriptie hierover te schrijven. Terwijl zijn scriptie vordert, ziet Frank mogelijkheden voor het houden van kamelen in Nederland. Vlakbij zijn studentenflat in Den Bosch ligt een ongebruikt stuk grond en daar begint Frank met drie drachtige kamelen. Nu houdt Frank 100 dieren op zijn boerderij in Berlicum. De voornaamste doelgroepen voor zijn kamelenmelk zijn, naast Marokkanen, Somaliërs en Kenianen die in Nederland wonen. Tussen 8 en 9 uur ’s ochtends kunnen zij verse melk ophalen bij de boerderij. Daarnaast wordt melk geëxporteerd naar vele landen in Europa voor dezelfde doelgroepen als in Nederland.Dit is een mooi voorbeeld voor Ayoub om in Nederland een markt te vinden voor zijn eigen bedrijf. En als Ayoub weet welke doelgroep/markt hij wil bedienen, kan hij gaan nadenken welke producten hij wil maken en wat hij nodig heeft aan financiering, grond en opstallen. Hopelijk blijft Ayoub behouden als boer in Nederland, wordt de agrarische sector zo wat diverser en zorgen nieuwkomers voor innovatie in bestaande markten en het ontsluiten van nieuwe markten.Marcel Vijn is onderzoeker Landbouw & Samenleving Wageningen University & Research. Klik hier voor publicaties van zijn hand.