Het roer ging radicaal om bij melkveehouder De Jong

Johan de Jong startte op 1 januari 2020 met het leveren van biologische melk aan Eko Holland. Het roer ging radicaal om.Een van de schuren op het erf aan de Mariadijk in Dinteloord verraadt nog de vorige bestemming. Het voormalig akkerbouwbedrijf werd in 2002 aangekocht en getransformeerd in het huidige melkveebedrijf.Biologische melkveehouders Johan (46) en Jennifer (46) de Jong houden 112 melk- en kalfkoeien plus 58 stuks jongvee op 45 hectare in Dinteloord (N.-Br.). Ze werken samen met een nabijgelegen biologisch akkerbouwbedrijf voor mestafzet en teelt van 27 hectare grasklaver. - Foto's Peter Roek“We zijn er flink op vooruit gegaan”, vertelt melkveehouder Johan de Jong. Een waterbergingsproject in het Westland maakte dat het vorige bedrijf ‘dat nog op paard en wagen was gebouwd’ werd verkocht. De grondpositie verdubbelde en de veestapel werd flink uitgebreid. Naast de akkerbouwschuur verrees in tien weken tijd een loopstal met een capaciteit van 110 koeien. Ze kozen niet alleen vanwege de vruchtbare grond voor het akkerbouwgebied. Ook de optimale afzetmogelijkheden voor mest spraken aan.Bedrijfspand vanuit de lucht gezien.Moeilijke eerste jarenWeggekocht voor waterberging, meer grond, mooie stal inclusief twee melkrobots? Het zal veel veehouders als muziek in de oren klinken. Toch liep het de eerste jaren slecht. “Het probleem zat vooral in de financiering”, zegt De Jong. De grond in het Westland werd tegen een goede prijs verkocht, maar ook niet meer dan dat. De volledige opbrengst was nodig om op een nieuwe plek door te boeren. De Jong moet zijn koeien flink blijven voeren. "HF-koeien willen nou eenmaal veel melk geven." Tot nu toe lukt het goed om de melkproductie op niveau te houden. Melkquotumprijs gooit roet in het etenHet ging mis door een onverwachte stijging van de melkquotumprijs. De bank weigerde extra leencapaciteit, terwijl de stal wel op een volledige bezetting was gefinancierd. Dat betekende zeven jaar keihard werken om het hoofd boven water te houden. Daarna draaide het bedrijf prima. “Tegelijk was daarmee achteraf gezien de uitdaging weg”, zegt De Jong. De veehouder stelde zichzelf daarom de vraag: ga ik de bedrijfsvoering verder intensiveren of moet het roer radicaal om? Begin dit jaar startte de levering van biologische melk aan Eko Holland.De teelt van biologische mais en voederbieten is afgelopen seizoen met hulp van een biologische collega-akkerbouwer 'geweldig goed gelukt'.Pijnlijke val“Eigenlijk is dit niet het hele verhaal”, zegt De Jong opeens. “Maar ik weet niet of je dat in Boerderij moet opschrijven.” Hij begint te vertellen hoe hij dag en nacht werkte om het melkveebedrijf te kunnen behouden. Voor andere zaken was geen tijd, ook niet voor familie. Toen was er in 2007 die val van een zoldertje in de stal. Hij gooide een baal zaagsel naar beneden en verloor zijn evenwicht. Resultaat: verbrijzelde hiel, gebroken hand en een tand minder. De operatie aan zijn hiel was pijnlijk, net als het herstel. “Ik ging kreupel lopen van de pijn”, zo vertelt de veehouder verder. “Maar ik moest door.” WonderHij kreeg de zaken weer op de rit, maar in 2012 dreigde het weer mis te gaan. Zijn voet werd opnieuw dik en hij kreeg koorts. Toen was er die bijzondere nacht. De Jong moest opblijven als gevolg van een storing in het automatisch voersysteem. Om de tijd te doden begon hij te lezen in een boek over het levensverhaal van een bekeerde crimineel. Hij las het in een keer uit. Na een indringend gebed was hij als een wonder de volgende ochtend pijnvrij. Uiteindelijk zijn het deze gebeurtenissen die zijn visie op het leven en de keus voor bio sterk hebben beïnvloed.Veel veehouders zitten volgens De Jong gevangen in het systeem. "Als ik een stal met 500 koeien had staan, zou ik ook niet omschakelen naar bio.” Omschakeling kostte een tonHet ging dus niet om een keus op puur en alleen economische gronden. Hij houdt rekening met een gelijkblijvend inkomen. Voor een hoger inkomen had hij zijn bedrijfsvoering beter kunnen intensiveren, zo legt de veehouder uit. Daarbij begrijpt hij heel goed dat omschakeling naar bio voor veel melkveebedrijven helemaal geen optie is. “Ook ik zat klem in het systeem.” Het omschakelingstraject kostte hem naar eigen zeggen tussen de € 80.000 en € 100.000. Vooral het laatste half jaar, waarin zonder vergoeding volledig biologisch moet worden gevoerd, hakte er stevig in. Zijn krachtvoerkosten verdubbelden van 6 naar maar liefst 12 cent per kilo melk.Midden door het land ligt een 800 meter lang kavelpad waarover de koeien een groot deel van de graspercelen kunnen bereiken. Samenwerking met akkerbouwbedrijfDe Jong wilde twee dingen geregeld hebben voordat hij zich aanmeldde bij Skal voor omschakeling naar bio. Dat was een afnemer voor zijn biomelk en een samenwerking met een nabijgelegen akkerbouwbedrijf. Dat laatste was snel geregeld. Hij koopt jaarlijks grasklaver van een biologisch akkerbouwbedrijf 2 kilometer verderop. Ook draaien zijn graspercelen in een vruchtwisselingsschema met snijmais en voederbieten. Blijvend grasland wil hij niet uit angst daar in de toekomst mee te worden geconfronteerd. “Dat zou de waarde van een hectare grond zomaar € 20.000 negatief beïnvloeden.”Gedurende het weideseizoen weidt De Jong legkippen achter de koeien aan. Dat is goed voor het grasland. Zo krabben de kippen de mest uit elkaar om insecten te vinden en verspreiden op deze manier de mest mooi over het land.Afnemer voor biomelkDe zoektocht naar een afnemer voor zijn biomelk verliep een stuk moeilijker. Veel woorden wil De Jong er niet aan kwijt, maar sinds 1 januari is hij niet langer lid van FrieslandCampina. Leverancierscoöperatie Eko Holland wil zijn melk graag hebben en dat voelt goed. Neemt niet weg dat het verlaten van de coöperatie in het hele omschakelingstraject misschien wel de grootste impact heeft. “Er stroomt Campina-bloed door onze aderen”, vertelt De Jong. “De coöperatie heeft ons veel gebracht en dat laat je niet zomaar achter je.” Tegelijk ziet hij de samenwerking met Eko Holland met vertrouwen tegemoet. “Vooral de no-nonsensmentaliteit spreekt ons erg aan.”