‘Het is in Friesland verwoestend droog’

Het is ongekend hoe deze zomer zal eindigen. Het neerslagtekort ligt nu al boven de 300 millimeter.Extreem, zo mag je deze zomer ondertussen wel noemen. Ik heb zelden een seizoen meegemaakt met zoveel droogte, hitte en verdamping. De zomer van 1976 was ook extreem, heftig tot in het najaar. Het is onbekend hoe deze zomer zal eindigen, maar het neerslagtekort ligt nu al boven 300 millimeter. Elke dag bedraagt de verdamping 6 millimeter en de aanvoer van water blijft achter. Veel bomen schieten in de rui, puur uit overlevingsdrang.‘De gewassen smelten, ze schroeien door de zon weg’Het is bij ons in Friesland wel zo verwoestend droog. Steeds dacht ik: ach, het heeft de kleur nog wel.Er is even een standstill in de groei. Straks komt het water en dan redt het gewas het wel weer. Maar nu is zelfs ontreddering. Ik heb zelden zoveel in een paar weken kapot zien gaan. De gewassen smelten, ze schroeien door de zon weg. Grasland op zand is dood. Op het veen en de klei is nog wat groen, maar er is nul groei.‘Zelfs het ‘tropische’ mais kan deze droogte niet trotseren’De mais heeft lang standgehouden – het is een tropisch gewas dat 30% minder water vraagt dan gras – maar kan ook deze droogte niet trotseren. Daar waar beregening mogelijk is staat het iets beter, maar ook dan moet de mais wekelijks 2 x 20 millimeter water krijgen.Droogte is erger dan wateroverlastAkkerbouwers hebben het zwaar met hun teelten en net als bij mais geldt: voor vruchtzetting moet er vocht bij. Aardappelen en bieten zullen magere opbrengsten laten zien. Lelietelers zijn ook afhankelijk van water, maar zij kunnen ruimer beregenen. Groentetelers hebben nachten doorgewerkt om de broccoli en bloemkolen nog wat te redden.‘Het was een zware afweging om een beregeningsverbod in te stellen’In Friesland is een beregeningsverbod ingesteld. Die maatregel was niet onomstreden - Foto: Hans Prinsen.En dat brengt mij bij mijn werk als waterschapsbestuurder. Wateroverlast is erg, maar dit is zwaarder. Door de droogte konden we de peilen in ons werkgebied niet handhaven. Daarom hebben we een beregeningsverbod ingesteld voor grasland en een overdagverbod voor veel andere gewassen. Overdag verdampt namelijk 30% meer dan ’s nachts.‘De tijd zal leren of het goed is geweest’Dit was een zware afweging die veel heftige en begrijpelijke reacties tot gevolg had. Maar het effect van het verbod was positief voor het watersysteem. En door het nog uitblijven van een innameverbod vanuit het IJsselmeer is besloten het verbod te beperken. De tijd zal leren of dat goed is geweest. Laten we straks de draaiboeken bijwerken. Eerst is water nodig.