‘Help consumenten duurzaam te kiezen, minister Schouten’

De politiek moet lef en daadkracht tonen. Alleen daarmee kan een omslag naar een duurzamere landbouw worden gerealiseerd, stelt Bart van Opzeeland.Minister Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit zal wel geschrokken zijn van het rapport van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) waarin voor de zoveelste keer wordt geconcludeerd dat ‘de Nederlandse landbouw zich van affaire naar affaire sleept’ en dat milieudoelen niet worden gehaald. Haar reactie is dat consumenten de boeren moeten helpen verduurzamen. Die ‘oplossing’ is wel erg makkelijk en bovendien niet eerlijk. De minister kan beter zelf met oplossingen komen die boeren helpen duurzamer te werken en de consument duurzamer laat kiezen. Wat écht nodig is voor een verduurzaming van de sector is politiek lef en daadkrachtig beleid. Dat heeft veel meer effect dan halfslachtig met de vinger naar de consument wijzen en die straks schouderophalend de schuld geven als er nog steeds niets is veranderd.Verleid door goedkope bulkDe oproep aan consumenten dat het allemaal duurzamer moet, klinkt uit de mond van de minister behoorlijk hypocriet. Consumenten worden continu verleid met extreem goedkoop eten dat het milieu vervuilt en waar boeren voor zijn uitgeknepen, maar de minister grijpt niet in. Als de minister echt wil dat boeren een goede prijs krijgen voor hun producten en dat milieuproblemen worden opgelost, moet ze ervoor zorgen dat bulkproducten óf niet meer verkocht mogen worden óf dat milieu- en boervriendelijke alternatieven goedkoper worden. Het liefst allebei.‘Een boer die rood staat, kan niet groen doen’De opgaven waar we voor staan, zijn groot. Nederland heeft het klimaatakkoord van Parijs ondertekend en moet dus minder CO₂ gaan uitstoten. Er wordt gewerkt met lapmiddelen zoals het verhogen van de grondwaterstand in veengebieden. Rapporten van onder andere Wageningen University&Research geven aan dat het treurig gesteld is met onze biodiversiteit en de bijenstand. De mest klotst al decennialang over onze dijken en tast het milieu aan. Veel boeren hebben geen geld om te verduurzamen omdat ze al jaren onder de kostprijs werken. Een boer die rood staat, kan niet groen doen. En een consument die continu gebombardeerd wordt met stuntprijzen en verleidelijke marketing voor ongezond bulkvoer, wordt het wel erg moeilijk gemaakt om tegen de stroom in een duurzame keuze te maken.Supers liggen vol met goedkoop eten. Met een betere prijs kan een boer duurzamer produceren, zegt Van Opzeeland. - Foto: ANPHet zoveelste praatclubjeSchouten krijgt ondanks urgente klimaat- en milieuproblemen geen politieke meerderheid achter zich om de omslag naar een boer- en milieuvriendelijke landbouw te maken. Zij kiest er dus maar voor om de consument voor haar karretje te spannen: een schrijnend gebrek aan visie en daadkracht van de minister. Ook het PBL blinkt niet uit in slagkracht. Het bureau wil dat banken, boerenorganisaties, burgers, supermarkten en milieuclubs samen om de tafel gaan om uit te tekenen hoe in een Landbouwakkoord het anders moet. Het zoveelste praatclubje. Dat schiet niet op. Duizenden bedrijven kopje onderWe weten al precies wat de problemen zijn, we weten hoe het anders kan en we weten wat daarvoor nodig is. Uit het ‘Staat van de boer’-onderzoek van Trouw blijkt dat meer dan 8 op de 10 boeren wel wíl verduurzamen, maar dat niet kan, omdat zij door hoge schulden en veel te lage prijzen voor hun producten niet kunnen investeren.Oftewel: als boeren een goede prijs krijgen voor hun producten, kunnen zij op een duurzame manier werken. Als we dat niet regelen, zullen duizenden boerenfamiliebedrijven de komende jaren kopje onder gaan en worden milieuproblemen niet opgelost. Dan blijven we met een mestoverschot zitten en te veel CO₂ uitstoten. ‘Verlaag de btw op gezonde en lokale producten zoals verse groente en fruit van Nederlandse bodem in plaats van die te verhogen’Minister Schouten, wat boeren en consumenten nodig hebben, is politieke daadkracht. Maak een einde aan de stuntprijzen waarmee supermarkten boeren uitknijpen en het milieu vernielen. Verlaag de btw op gezonde en lokale producten zoals verse groente en fruit van Nederlandse bodem in plaats van die te verhogen. Zo kunt ú de consument en de boer op een gezonde manier helpen verduurzamen.