‘Haalt de Duitse zuivel ons in?’

Duitse particuliere zuivelondernemingen verdienen meer aan de melk dan de coöperaties. Deze laatste verwerken 65% van de Duitse melk, maar beuren maar 55% van de opbrengst. Conclusie: particulieren verdienen meer aan de melk die ze verwerken dan de coöperaties.Die conclusie is niet van mij, maar van Volker Brokelmann, analist van de Duitse zakenbank HSH Nordbank. Hij gooide deze knuppel in het hoenderhok op het Berliner Milchforum. En nog een paar knuppeltjes meer. Klaas van der Horst berichtte hierover in Boerderij.Vooropgesteld: de Nederlandse zuivel doet het veel beter dan de Duitse. Het verschil is vaak centen per kilo melk, terwijl hier ook het eigen vermogen van de coöperaties beter is. Geen centje pijn, zou je zeggen. Nog niet, maar dat kan wel komen. De discussie in Duitsland spitste zich toe op volumesturing. Met als doel dat minder bulk en meer toegevoegde waardeproducten kunnen worden gemaakt. Wat in deze discussie opviel was dat bestuurders terughoudend waren. Zij wezen op de mededingingsautoriteit, die sturing zou willen verbieden.‘Discussie in Duitsland spitste zich toe op volumesturing, met als doel minder bulk en meer toegevoegde waardeproducten’De vele melkveehouders in de zaal dachten er heel anders over. Ze ondersteunen het idee van meer volumesturing, bijvoorbeeld door een lagere melkprijs bij een te grote stijging van de volumes. Dat kan per boer en per fabriek verschillen, afhankelijk van de afzetmogelijkheden.Deze problematiek speelt in Nederland ook. Particuliere zuivelondernemingen verkennen de markt, verkopen de producten die meer opbrengen en stemmen daarop de melkaanvoer af. Coöperaties verwerken alle melk die door de leden wordt geleverd en zoeken daar markten voor. Met als gevolg veel bulkproducten, die minder opbrengen. Te veel melk verlaagt de melkprijs voor alle leden van de coöperatie.‘Rouveen en Con hebben een markt opgebouwd met producten die meer marge opleveren dan de bulk van FrieslandCampina’ Dat kunnen ook kleinere coöperaties, zoals Rouveen en Cono. Ze hebben een markt opgebouwd met producten die meer marge opleveren dan de bulk van de grote broer. Daardoor kunnen ze jaar naar jaar hogere melkprijzen uitbetalen. A-Ware sluit daarbij mooi aan met de Albert Heijn-deal en de nieuwe fabriek voor mozzarella mooi bij aan.Onze grote coöperatie, FrieslandCampina, moet zich eerst maar eens beraden hoe ze minder melk krijgt aangevoerd. Tenminste, als ze een hogere melkprijs willen uitbetalen. Dat kan door afscheid te nemen van een aantal boeren, die zich niet thuis voelen bij de coöperatie omdat die te veel regels oplegt. Ook moet volumesturing hoger op de agenda. En dan niet, zoals nu gebeurt, eindeloos doorpraten over halfslachtige maatregelen wat voorzitter Keurentjes wel doet. Vorig jaar juli kwam het rapport ‘Melk met meerwaarde’ uit. Dat ging over het samen opstellen van nieuwe uitgangspunten die FrieslandCampina richting geven. We zijn nu driekwart jaar verder en onlangs kondigde Keurentjes aan dat in december beslissingen worden genomen. Over besluitvaardigheid gesproken. Terwijl in het rapport de nadruk wordt gelegd op de snelle veranderingen in de maatschappij die gevolgd moeten worden.‘We zijn Duitsland ver voor en kunnen dat blijven, maar dan moet het tempo van de besluitvorming veranderen’Welnu, in dit tempo blijven de ontwikkelingen in de maatschappij FrieslandCampina wel voor.Toch moet er wat gebeuren. Het begrip kwantumtoeslag verliest waarde. Beter is het te werken met kwantumkorting in tijden dat er een te groot melkaanbod is. Kortom, we moeten op onze tellen passen. We zijn Duitsland ver voor en kunnen dat ook blijven. Maar dan zal het tempo van de besluitvorming moeten veranderen van die van een slak in een haas.