‘Grootste CO2-reductie via aanpassing rantsoen’

Met goede landbouwpraktijken valt volgens Toon Hulshof al veel winst te behalen in het verlagen van de CO2-uitstoot op een melkveebedrijf.De melkkoeien van Toon Hulshof in Lievelde (Gld.) lopen er mooi bij. Ze zijn net weer een dag in de wei. Je moet goed je best doen je voor te stellen dat de pens- en darmfermentatie van elke koe goed is voor een jaarlijkse uitstoot van 463 gram CO₂-equivalenten per kilo meetmelk. Toch is dit het geval, zo is te lezen in het bedrijfsplan van Hulshof. Hij is een van de deelnemers aan de kennisgroep Melk & Klimaat, onderdeel van het project Vruchtbare Kringloop Achterhoek. CO2-uitstoot al onder gemiddeldeHulshof neemt sinds 2016 deel aan de werkgroep. Daarvoor hield het klimaat hem wel bezig, maar had hij geen idee wat de CO₂-footprint van zijn bedrijf was of het landelijk gemiddelde. Net als veel collega’s investeerde Hulshof eerder al in duurzame oplossingen als een buizenkoeler en een zonneboiler, maar daarbij ging het toch vooral om een besparing op de energiekosten en niet zozeer de reductie van CO₂-uitstoot. Dat dit nu gunstig meetelt, is mooi meegenomen. Doel is nu om de uitstoot van zijn bedrijf van 1.054 gram te verlagen naar 940 gram CO₂-equivalenten per kilo meetmelk. Dat Hulshof al start met een CO₂-uitstoot per kilo melk onder het landelijk gemiddelde van 1.150 gram komt volgens hem doordat hij al jaren bezig is met het verbeteren van zijn stikstof- en fosfaatefficiency. Hij benadrukt dat met goede landbouwpraktijken al veel winst valt te behalen. Dat blijkt ook uit de gemiddelde CO₂-footprint van deelnemers aan de Vruchtbare Kringloop Achterhoek van 1.129 gram CO₂-equivalent per kilo melk.Doel van Hulshof is om de totale uitstoot van zijn bedrijf van 1.054 gram te verlagen naar 940 gram CO2-equivalenten per kilo meetmelk. - Foto's: Hans PrinsenMaatregelenpakketVoor een verdere verlaging van de uitstoot op zijn bedrijf is een maatregelenpakket opgesteld. De grootste reductie is te bereiken door het rantsoen aan te passen. In zijn bedrijfsplan is alles tot op de gram doorgerekend. Zo kan het vervangen van een deel van zijn bijproducten (sojahullen) door snijmais een reductie geven van 56 gram. Verder moet een langere levensduur en minder jongvee leiden tot 35 gram reductie. Daarvoor maakt de veehouder al jaren gebruik van Procross, een fokkerijconcept met stieren van de rassen Holstein, Montbéliarde en VikingRed. De leeftijd bij afvoer van zijn koeien naar de slacht is nu 5 jaar en 5 maanden. De levensproductie bij afvoer ligt op 34.000 kilo melk. Het opwekken van groene stroom kan een reductie van 15 gram opleveren zodra hij de helft van zijn stroomverbruik zelf gaat opwekken. Het verhogen van de grasopbrengst en het vervangen van kunstmest door klaver kunnen achtereenvolgens 5 en 3 gram reductie opleveren. Het vervangen van een deel van zijn bijproducten (sojahullen) door snijmais kan een reductie opleveren van 56 gram CO2-equivalenten per kilo melk.Luchtvaart buiten schot?Ondanks deelname aan de werkgroep Melk & Klimaat zit ook Hulshof nog met vragen. Waarom ligt de melkveehouderij onder een vergrootglas en hoe kan het dat sectoren als de luchtvaart buiten schot lijken te blijven? En waarom past de uitstoot van methaan als gevolg van pensfermentatie niet in de natuurlijke kringloop, aangezien methaan ook weer wordt omgezet naar CO₂? Hij vindt het logisch dat het rapport waarin de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur concludeert dat een krimp van de veestapel onvermijdelijk is voor het halen van de klimaatdoelen veel veehouders rauw op het dak valt. Zeker gezien de inspanningen die de sector al heeft geleverd en het in zijn ogen uitblijven van ingrijpende maatregelen in andere sectoren. Tot op heden is geen sprake van gelijke monniken, gelijke kappen, en juist dat zet volgens hem veel kwaad bloed bij veehouders. “Zolang dat niet het geval is, is er onder melkveehouders in Nederland geen draagvlak voor vermindering van het aantal koeien om de klimaatdoelstellingen te halen.”Het vervangen van kunstmest door klaver kan de CO2-uitstoot reduceren.Wachten op resultatenHulshof wacht nu op de resultaten van afgelopen seizoen. Mede op basis van cijfers uit de KringloopWijzer 2017 krijgt hij later dit jaar de uitslag. Hij ziet de uitkomst met vertrouwen tegemoet. Alleen de ruwvoeropbrengst per hectare lag afgelopen seizoen met 13 ton droge stof al stukken hoger dan bij de nulmeting (9.251 kilo droge stof), met alle gunstige effecten voor de CO₂-uitstoot van dien. Komende jaren wil hij verder werken aan een verlaging van de CO₂-footprint van zijn bedrijf. Zo zijn er plannen voor zonnepanelen op een deel van zijn stallen voor het opwekken van groene stroom. Natuurlijk is het in de praktijk wel zo dat maatregelen voor het ene doel soms botsen met maatregelen voor andere doelen. Denk alleen maar aan derogatie, wat de mogelijkheden voor maisteelt beperkt. Daarbij heeft het telen van meer mais weer negatieve gevolgen voor de uitspoeling van mineralen. “Je weegt de verschillende belangen tegen elkaar af en zoekt ergens het midden”, aldus Hulshof. Een uitstoot rond 1.000 gram per kilo melk moet volgens hem voor veel bedrijven zonder al te veel gekkigheid goed haalbaar zijn.