‘Grond voor boer, burger en emotie’

In het verleden heb ik veel klanten geholpen bij het invullen van de Gecombineerde Opgave. Dan zat je samen met een stapel papieren topografische kaarten aan tafel om de percelen in te tekenen.Nu gaat dat intekenen volledig digitaal. Vorig jaar bleek de grote meerwaarde daarvan. Door corona vervielen de afspraken aan de keukentafel. Minder gezellig, maar de digitale vooruitgang maakte wel dat alles op tijd op afstand kon worden ingevuld en geregeld. BestaansrechtDie Gecombineerde Opgave gaat nog steeds over de grond bij het bedrijf. Grond waarover ‘beschikkingsmacht’ is, mag worden meegeteld. Het is de grond waarover je als boer zelf kan beslissen. Soms al generaties in familiebezit. Het raakt aan het bestaansrecht van de boer. Het nieuwe mestbeleid met volledige grondgebondenheid maakt grond nog belangrijker. Financiële en emotionele kantGrond heeft een financiële en een emotionele kant. De hoge grondprijzen maken een rendabele exploitatie lastiger, eigendomsgrond komt in het geding. Emoties als vreugde, angst, boosheid en verdriet zijn herkenbaar in de situatie dat buurmans land ‘dat maar één keer te koop is’ juist wel of juist niet aan u werd gegund. Dat vergeet u nooit meer. Of bij een bedrijfsovername, waarbij alles erop gericht is om het bedrijf met grond aan de volgende generatie door te kunnen geven.GraslandTwee derde van het Nederlandse grondoppervlakte wordt voor de land- en tuinbouw gebruikt, zo’n 1,8 miljoen hectare. Krap 1 miljoen hectare daarvan is grasland. Het areaal blijvend grasland is in 40 jaar tijd bijna met de helft afgenomen, het areaal tijdelijk grasland is bijna vervijfvoudigd. De laatste 20 jaar is de totale oppervlakte landbouwgrond met 160.000 hectare verminderd.WoningbouwEen van de items bij de komende verkiezingen is de bouw van voldoende woningen. Hierbij wordt een link gelegd met de beschikbare oppervlakte landbouwgrond. Het is onzeker wat dit straks betekent voor de zeggenschap van de boer over zijn of haar grond.ZelfvoorzieningSoms onderbelicht is dat we in Nederland met onze luxueuze voedselconsumptie lang niet zelfvoorzienend zijn en sterk afhankelijk van import. Zelfs zonder export is er te weinig landbouwgrond om de Nederlandse bevolking te voeden. Voor de huidige Nederlandse voedselconsumptie is 3,3 miljoen hectare nodig, maar slechts 1,8 miljoen hectare beschikbaar. Zuinig zijn op landbouwgrondAls we minder dierlijke en meer plantaardige eiwitten zouden gaan consumeren, is voor de Nederlandse voedselconsumptie 25% (flexitariër) tot 40% (vegetarisch) minder land nodig. Maar ook met een veranderd voedselpatroon is ons land nog steeds niet zelfvoorzienend toont het PBL-rapport ‘De Nederlandse voetafdruk op de wereld. In plaats van minder zouden de boeren dus juist meer voedsel moeten produceren om Nederland zelfvoorzienend te maken. En we moeten dus zuinig zijn op de landbouwgrond.VoedselimportProductievermindering van vlees en zuivel verlaagt de stikstofemissie alleen lokaal. Het zorgt ook voor meer voedselimport. En die komt dan waarschijnlijk uit minder efficiënte landen dan Nederland. Hierdoor zal geen sprake zijn van een landelijke kringlooplandbouw, mogelijk alleen Europees. Krimp van de veestapel heeft op de voetafdruk van Nederland geen effect. Succes met uw keuze in het stembushokje op 17 maart!