Grimme Matrix 1800 steekt al goed in elkaar

Dit jaar stuurde Grimme de eerste 45 Matrix-bietenzaaimachines het veld in. Drie daarvan in Nederland, en eentje bij het testteam van Profi en TREKKER. Lees hier wat ons wel en (nog) niet bevalt aan de doorontwikkeling van de Kleine SynchroDrive-techniek.Het was geruime tijd stil rond bietenzaaimachines, maar sinds twee jaar zorgt Grimme met de Matrix weer voor wat opschudding. De zeer compleet uitgevoerde Matrix 1800 18-rijer onderwierpen we afgelopen voorjaar aan een uitgebreide werktuigtest. Compleet wil zeggen: met hydraulische kouterdrukbelasting, een hulpframe, sporenwissers, markeurs en de CCI 100 Isobus-terminal met sectieschakeling. Een deel van deze opties is tijdens het seizoen achteraf opgebouwd. Ook paste de dealer de weinig effectieve sporenwissers (€ 815) aan.Foto's: Stefan TovornikTwee dubbelwerkende ventielenDe Matrix is eenvoudig aan te koppelen. Daarbij valt op dat de onderaanspanning kan pendelen. Dat bracht ons echter geen voordeel, gezien de hydraulische drukbelasting van de zaaikouters. De topstang konden we niet perfect parallel koppelen met de hefarmen, want daarvoor ontbrak nog het juiste gat in het prototypeframe. Grimme heeft dit inmiddels opgelost. Dankzij de slechts twee dubbelwerkende ventielen en een goede kleurcodering is het koppelen van de hydrauliekslangen een fluitje van een cent. De basisuitvoering kan zelfs met één dubbelwerkend ventiel toe. Het weghangen van de slangen bij het afkoppelen gaat ook prima.Een van de typische prototype-manco’s. Het deksel van de 18e, meest rechter rij kan niet helemaal open. De (overigens zeer compact opgeklapte) markeur zit in de weg.Touw transportvergrendelingNaast de hydrauliekslangen plug je de Isobus-stekker en de stekker van de verlichting in. Het touw voor de transportvergrendeling gaat via de achterruit de cabine in. Daarmee vergrendel je het frame eenvoudig op twee punten voor transport.Dikke plus voor het frameHet snelle uitklappen is een van de grootste pluspunten van de Matrix. Temeer omdat er geen sensor aan te pas komt. In 12 seconden is de zaaimachine vanuit transport gereed om te zaaien. De hydraulische drukbelasting van de kouters is optioneel (€ 7.700) en het daarbij behorende hulpframe is door Grimme tijdens de test nagemonteerd. Zonder dit frame drukken de kouters vooral het middenframe bij een hoge kouterdruk (maximaal 200 kg) omhoog.SpecificatiesAantal rijen: 18Rijafstand: 50 cm (45 of 48 optie)Zaadtank inhoud: 10 literVulopening: 14 × 29 cmValhoogte zaad: 5,5 cmDieptewielen: 26 cm × 2,65 mmSnijschijven: 33 cm, 2 stuksTussendrukrollen: 22 cm × 15 mmVingerdrukrollen: 33 cmKouterdruk: 70-200 kgBenodigde hydrauliek: 2 dwLeeggewicht: 2.680 kgAslast achteras: 8.440 kgIn- en uitklaptijd: 14 sec / 12 secTransportbreedte: 3,00 mAfm. afgekoppeld (h×b): 3,33 × 8,90 mBanden: 6 stuks 5.00-15Prijs (excl. btw): vanaf € 62.770, getest € 77.465Informatie: www.grimme.nlBeperkt frontgewichtQua frame levert de korte bouwwijze duidelijke voordelen op. Zo zorgde de leeg 2.680 kg wegende zaaimachine voor slechts 4.300 kg extra achteras-last bij de MF 7480 die ervoor stond. Dat betekent dat je, afhankelijk van de trekker, toe kunt met een beperkt frontgewicht. Netjes, voor een 18-rijige zaaimachine! Achter het 100×100 mm grote hoofdframe hangen de zaaielementen aan 90×90 mm kokers. Het middenframe draagt zes elementen, en ook de frames links en rechts herbergen elk tweemaal drie rijen, gescheiden door een centraal gelagerde koker. Hiermee is de bodemvolging prima.Ten tijde van de werktuigtest was enkel de Z6-zaaischijf leverbaar, plus een kit voor koolzaad en chicorei. In de meedraaiende stalen afdekking verzamelt zich vuil.Aan het begin stel je de hoogte van de machine eenmalig in, zonder gereedschap, via de vier (Matrix 1200) of zes (Matrix 1800) stabiele steunwielen met 5.00-15-banden. Het derde wiel van links beschikt over een wielsensor voor de rijsnelheid.Vollopen met grondDe gebogen parallellogramophanging van de zaaielementen beviel ons uitermate goed. Het krachtenverloop van de binnenliggende hydrauliekcilinder (of de standaard veer) zorgt bij een gemiddelde kouterdruk en een rijsnelheid van 8,5 km/u nog voor een bijzonder rustig gedrag van de kouters. De V-vormig geplaatste, 330 mm grote snijschijven voor de schaarkouters liepen in zandige en stenenrijke bodems af en toe vol. Op termijn moeten ze in hoogte verstelbaar zijn, zodat ze voldoende kunnen reageren op in hoogte variërende schaarkouters. De steekasjes van de schijven zijn niet uitwisselbaar; daarentegen zijn de dubbel afgedichte lagers redelijk toegankelijk. Links en rechts naast de schijven lopen twee Farmflex-wieltjes voor de diepteregeling. De fabrikant gaat hier nog gedetaileerd naar kijken, wan nu lopen ze nog te snel vol met grond.Grimme hoeft wat ons betreft echter niets meer te veranderen aan de excenter-constructie van de diepte-instelling. In 12 stappen van elk 5 mm kun je daarmee de diepte optimaal instellen zonder risico op beknelde vingers: perfect.Grimme hoeft wat ons betreft niets meer te veranderen aan de diepte-instelling. Dat gaat met een excenter in 12 stappen van elk 5 mm - zonder risico op beknelde vingers - perfect.Problemen sensorAfsluitend over frame en parallellogramophanging: de zaaielementen klappen voor transport netjes omhoog via een veermechanisme. Anderzijds zijn rij 7 en 12 voorzien van een sensor die ervoor zorgt dat de machine, in combinatie met een draaiend steunwiel, direct begint te zaaien. Aanvankelijk gaf die sensor wat problemen, maar dat is snel opgelost met een software-update.Nat zaaizaadDe 10 liter grote zaadtankjes zijn van kunststof en er past anderhalve zak bietenzaad in. Ze hebben inwendig een gelaserde schaalverdeling zodat je ze nauwkeurig kunt afvullen. De deksels van de zaadtanks dichtten aanvankelijk onvoldoende af. Grimme loste dat tijdelijk op met isolatieband, maar moet op zoek naar een afdoende en blijvende oplossing die voorkomt dat het kostbare zaaizaad nat kan worden.Eén zaaischijfOnder in de zaadtank komen de zaadjes in het zaaihuis terecht. Momenteel heeft Grimme daarvoor slechts één zaaischijf ter beschikking, plus een kit voor koolzaad en chicorei. De verenkeling veranderde de fabrikant op enkele details ten opzichte van de voorganger van Kleine. Zo is het zaaihuis nu aan het stalen frame bevestigd. Het is daarmee, in theorie althans, minder gevoelig voor vibraties ten opzichte van een aluminium of gegoten bouwwijze.Het legen van de zaadtanks gaat uitstekend met de nieuwe, veerbelaste klepjes. Ze zitten echter wel dicht bij de grond en willen zodoende nog wel eens wat zand happen.Toen we de standaard zaaikouters met 2,5 cm hoge flank inwisselden voor varianten met een 3,5 cm hoge flank, was het meteen gedaan met de onnodige meldingen van de optische sensoren die het afleggen van het zaad controleren. Af en toe reinigen met een tandenborstel kan geen kwaad, maar in principe werken de sensoren betrouwbaar en storingsvrij. De vervanging van de kouters leverde een 5 cm grotere valhoogte voor het zaad op.Gemengd legenHet legen van de zaadtanks en zaaihuizen liet bij ons een gemengde indruk achter. Dat wil zeggen: het legen zelf gaat uitstekend met de veerbelaste klepjes. Zorg er wel voor dat ze vervolgens goed sluiten. En dat leer je snel als je eenmaal onverhoopt het nodige zaad verloren bent … Andere nadeeltjes zijn dat er toch nog een handvol zaad in het zaaihuis achterblijft als je enkel de klepjes gebruikt, en de klepjes zitten (te) dicht bij de grond en happen zodoende nog wel eens wat zand. Dat zand vervuilt het zaad vervolgens bij het legen. Voor zuiver werk zou perslucht aan boord daarom goed van pas komen.Optioneel is voor € 150 een 12 volt stofzuiger leverbaar, die je aansluit op de contactdoos bij de topstang. Een accu-aangedreven variant zou praktisch zijn. De zaaischijven zijn leverbaar met een meelopende stalen afdekking (€ 570). Die verzamelt echter ook vuil, en dan loopt de boel een keer vast. De tussendrukrollen zitten vrij kort achter de schaarkouters. Dat leidde op zware grond en bij gewasresten nog wel eens tot verstoppingen. Grimme lost dit op.De tussendrukrollen zitten vrij kort achter de schaarkouters. Dat leidde op zware grond en bij gewasresten nog wel eens tot verstoppingen. Grimme lost dit op.De kleine snijschijven vlak voor de nalooprollen doen hun werk goed. Wel is het de vraag hoe de diepte-instelling ervan zich in de loop der tijd houdt. Al met al worden de bietenzaadjes goed toegedekt en aangedrukt, en is de drukinstelling van de nalooprollen prima.TestoordeelTechniekFrame ⇒++Gewichtsverdeling ⇒ ++Zaadtanks ⇒ 0Aandrukrollen ⇒ +Terminal ⇒ 0Markeurs ⇒ +ZaaikwaliteitDubbelingen ⇒ ++Missers ⇒ ++Aflegkwaliteit ⇒ 0 tot -Nauwkeurigheid gewasstand ⇒ + tot 0Aandrukken zaaizaad ⇒ +Geschiktheid na ploegen en mulchzaaien ⇒ ++Bediening en gebruikAankoppeling trekker ⇒ ++Instellen zaaiafstand ⇒ ++Legen zaadtanks ⇒ +Omstellen naar transport ⇒ ++AlgemeenTransportbreedte ⇒ ++Afwerking en stabiliteit ⇒ +Onderhoud ⇒ ++Handleiding ⇒ +Goede verenkelingWat de verenkeling betreft zoek je tevergeefs naar missers en dubbelingen! De werkelijke zaaiafstand komt gemiddeld bovendien heel goed overeen met de ingestelde zaaiafstand. Gemiddeld wil zeggen dat een te kleine en een te grote zaaiafstand elkaar uitmiddelen; minder overtuigend waren de grote afwijkingen van de gemiddelde zaaiafstand. In het veld lag pakweg twee derde van alle zaadjes bij de geteste rijsnelheden op minder dan 25 mm van de gemiddelde zaaiafstand.Zowel in het veld als in de testopstelling presteert de Matrix het best bij 6,5 km/u. Bij hogere rijsnelheden neemt de afwijking van de gemiddelde zaaiafstand toe. Grimme wijt de afwijkingen aan te grote toleranties van toegeleverde onderdelen, en wil dit verbeteren.Elektronica en hydrauliek zijn goed toegankelijk en netjes beschermd tegen indringend stof en vuil. Hetzelfde geldt voor de twee opbergvakken.De robuuste markeurs (optie, € 3.080) zijn hier en daar ook voor verbetering vatbaar. Zo toonde de ophanging aan het hoofdframe al snel slijtage. En in de parkeerstand klapt het deksel van de zaadtank van rij 18 er tegenaan. Een pluim echter voor de constructie van de markeurs, die ervoor zorgt dat ze ongebruikt niet buiten het frame uitsteken.Op de CCI 100 Isobus-terminal (€ 2.380) gebruikten we het hoofdmenu, het verenkelingsmenu en de optionele sectieschakeling. Een gedeeld scherm zou die bediening nog wat ten goede komen. Praktisch zijn de genummerde sporen op het display en de altijd kloppende spuitsporen. Daarnaast kun je desgewenst overigens iets nauwer zaaien. Jammer is wel dat het display niet altijd even duidelijk aangeeft wat er aan de hand is bij een alarmmelding.De bediening via de CCI 100 Isobus-terminal voldoet goed. Voor optimaal gebruiksgemak zou een groter en gedeeld scherm comfortabeler zijn.De 12-rijer is verkrijgbaar vanaf € 41.770, de 18-rijer vanaf € 62.770. De door ons geteste uitvoering kost € 77.465. Met de vele detailverbeteringen heeft Grimme met de Matrix goede kans om de ‘hardcore’-gebruikers van de Kleine SynchroDrive aan zich te blijven binden. Dan moet het wel met name de afgiftenauwkeurigheid nog verbeteren. Dat Grimme vanwege een patent het zaaien in driehoeksverband niet kan aanbieden, doet er dan niet zoveel meer toe.Foto: Bert JansenGebruikerservaringBegin 2016 nam Ploegmakers Loonwerk uit De Rips (N.-Br.) de eerste Grimme Matrix 1800 van Nederland als 0-serie in gebruik.Ploegmakers zaaide voorheen met een Kleine-twaalfrijer. “We herkennen veel Kleine-techniek in de Grimme Matrix”, zegt Jan Jenniskens (53, foto) die met de machine werkt. “De Matrix bevalt op zich goed, vooral ook de sectieschakeling. Maar een aantal puntjes is voor verbetering vatbaar. Zo lopen de ruimtes tussen de snijschijven en de Farmflex-diepteregelingswielen vol met grond. Liever wat minder ruimte, óf de wielen onder een andere hoek”, vindt Jenniskens. Hij is wel goed te spreken over de bodemvolging. “Die is bij snelheden van 6 tot 7 km/u goed. Al gaan de zijdelingse bewegingen van de tussendrukrollen wat stroef. Dat had de Kleine SynchroDrive ook.”Ploegmakers koos voor de enkelvoudige Monoflex-nalooprollen omdat die op de Kleine-zaaimachine ook goed werk leverden. Jenniskens: “Ik vind de bediening van de terminal niet altijd even logisch, en je moet te veel menu’s doorlopen.” Grimme wijzigde gedurende het seizoen al een aantal zaken, “maar wat mij betreft mag het in- en uitklappen met een hendel. Met de kruishendel van de hydrauliek is symmetrisch uitklappen wat lastig”, besluit de chauffeur.