Goede uiergezondheid levert veel werkplezier op

In een veertig jaar oude ligboxenstal geven Theo en Hanny Pouwels hun koeien een viersterrenverzorging. Een goede uiergezondheid levert veel arbeidsplezier en 40 jaar lang eersteklas melk op.In de stal van Theo en Hanny Pouwels in Weert (L.) vallen een paar zwartbonte koeien amper op in het rustig vretende koppel roodbonte koeien. “Niet dat wij een zwarte koe niet mooi vinden, het is een persoonlijke voorkeur dat wij roodbonte koeien fokken.”Theo (60) en Hanny (57) Pouwels heb een melkveebedrijf in Weert (L.). De roodbonte koeien overheersen in het aanzicht van de melkveestapel. "Het is een persoonlijke voorkeur dat wij roodbonte koeien fokken.” - Foto's: Bert JansenBedrijfsgegevens76 melk- en kalfkoeien46 hectare, waarvan 15 in eigendom8.713 liter melk per koe per jaar4,70% vet3,69% eiwitAanpassing voor werkgemak en diergezondheidRuim veertig jaar geleden bouwden Theo en Hanny Pouwels de huidige ligboxenstal. In de tussentijd zijn er aanpassingen doorgevoerd om het werkgemak en de diergezondheid te optimaliseren. Dat er goed werk is verricht op dat gebied, bleek wel toen zij in 2015 de Uiergezondheid Award wonnen. De prijs was een stimulans om het nog beter te doen voor de koeien. Het paar levert al 40 jaar eersteklas melk.De veestapel van familie Pouwels is hoofdzakelijk roodbont. De dierdagdosering per dierjaar ligt op 0,59. Het landelijke gemiddelde ligt op 2,27.Gezonde koeienEen goede uiergezondheid begint bij een gezonde koe. “Veel ruwvoer voeren zorgt voor gezonde koeien.” Theo wijst erop dat er dan wel een mogelijkheid moet zijn om dat te doen. Dat zit bij Pouwels wel goed. De melkveehouder zit met 46 hectare ruim in de grond. Pouwels verhuurt structureel 5 tot 9 hectare voor lelies. Verder wil hij goed gras in de kuil. “We streven naar een graskuil die een drogestofgehalte heeft van 50 tot 60%. Dan is het wat droger en gaat het gras rustiger door de koe.” De eerste snede ligt al te fermenteren. “Het is altijd een spannend moment want niks is zo veranderlijk als het weer. Maar de weersomstandigheden waren dit jaar goed.”Nieuwe huisvesting droge koeienEen paar jaar geleden bouwde de melkveehouder een nieuwe huisvesting voor de droge koeien. “De koeien stonden toen in de stal en bewogen zich alleen maar van de ligbox naar het voerhek en weer terug. Wij wilden deze groep meer comfort geven.” In overleg met de veearts bouwde Pouwels een nieuw strohok met uitloop. “Als een koe kan bewegen droogt de uier veel eerder op na het droogzetten.”Het melkveebedrijf van bovenaf gezien.“In de boxen ligt een ruime hoeveel heid strooisel. “Het kost een euro meer maar dan liggen de koeien wel goed.”UiergezondheidVoordat Pouwels de Uiergezondheid Award won, was hij al bezig om zonder antibiotica te werken. “Daarvoor zetten we al enkele koeien met een laag celgetal droog zonder antibiotica. Na het winnen van de award was het streven om helemaal te stoppen met het droogzetten met antibiotica. De prijs gaf nog meer motivatie om het beter te doen voor de koeien.” Pouwels schakelde over op de droogzetter OrbeSeal. Ook dit ging in overleg met de veearts. “Hij houdt ons scherp. Daar zijn we blij om, want je wilt niet bedrijfsblind worden.”Als een koe kan bewegen droogt de uier veel eerder op na het droogzettenHet celgetal ligt meestal tussen de 80.000 en 100.000. De laatste MPR-uitslag laat een celgetal van 86.000 zien. Afgelopen winter lag het celgetal iets hoger dan gebruikelijk. “Als het hoger is dan weet ik meestal wel wat de oorzaak is. De koeien zaten afgelopen winter niet helemaal lekker in hun vel”, zegt Pouwels. De veehouder wijt dit aan een combinatie van hittestress, een matige maiskuil en een iets te lage krachtvoergift. “Hierdoor liepen de dieren te veel op hun tenen.”Verse voeding en een goede verzorging zijn de succesfactoren voor gezonde koeien, zegt Theo. “Een vers en smakelijk rantsoen zorgt ervoor dat de koeien veel vreten. Dat zorgt voor rust in de koppel.” Ook hygiëne is belangrijk. Tijdens het melken gebruikt Theo desinfecterende doekjes en een goede dip. “In de boxen ligt een ruime hoeveelheid strooisel. “Het kost een euro meer maar dan liggen de koeien wel comfortabel.”JongveeDriemaal daags krijgen de kalveren volle koemelk. “We kiezen voor deze werkmethode omdat we positief resultaat zien. Driemaal daags voeren klinkt als een intensieve klus, maar uiteindelijk vraagt het minder arbeid. Gezonde, fitte kalveren kosten veel minder arbeidsuren dan kalveren die aan de diarree zijn of niet willen drinken.” zegt Hanny. “Met de veearts hebben we een keer de omvang van de dieren gemeten. Zelfs het kleinste kalfje was groter dan dat de groeicurve aangaf. Deze goede resultaten motiveren om door te gaan met onze werkmethode.”Rustig melken zorgt voor rustige koeien. “Een laag celgetal staat in onze ogen voor een goede weerstand. Als het celgetal hoog is dan mankeert een koe meestal iets en is de weerstand op dat moment dus verlaagd.”De huisvesting voor de droge koeien heeft een uitloop. Beweging is bevorderlijk voor de gezondheid van koeienDe jongveestal zit lang niet vol. Tot voor een paar jaar zat Pouwels nog ruim in de hoeveelheid jongvee. Door de fosfaatregeling heeft hij dieren weg moeten doen. “We hebben in het jongvee geselecteerd.” Sommige dieren hebben niet het beenwerk wat de veehouder graag zou willen zien. “Ik had een verkeerde stier gebruikt. Dat proberen we nu weer goed te zetten. Zo leren we toch nog elke dag bij.” Een duurzame koe heeft naast een goed uier ook een paar goede benen, vindt Theo.Een vers en smakelijk rantsoen zorgt ervoor dat de koeien veel vreten. Dat zorgt voor rust in de koppelArbeidsplezierDe goede diergezondheidsresultaten geven Pouwels veel plezier in het werk. “We hebben weinig zieke dieren en de dierdagdosering per dierjaar ligt op 0,59.” Dit is lager ten opzichte van het landelijk gemiddelde van 2,27. “Een laag celgetal staat in onze ogen voor een goede weerstand. Als het celgetal hoog is, mankeert een koe meestal iets en is de weerstand op dat moment dus verlaagd.” Volgens Pouwels moet je daarom altijd bereid zijn om het beter te doen, ook al gaat het goed.