Goed ontwormen is maatwerk

Hét schema om wormen bij pluimvee onder controle te houden bestaat niet. En goed ontwormen is maatwerk.Dit zegt pluimveedierenarts Jeroen Leus tijdens drie themamiddagen van dierenartspraktijk Demetris Diergezondheid en leverancier Freriks. Gedurende de leegstand kan de wormendruk flink worden verlaagd.Vier soorten wormenOp een enkel bedrijf na heeft elk bedrijf met leggende kippen wormendruk. Bij kippen komen vier soorten wormen algemeen voor: grote spoelworm, kleine spoelworm, haarworm en grote lintworm. Wormen veroorzaken schade aan het darmstelstel. De kleine spoelworm kan ook blackhead overbrengen, een gevreesde ziekte bij kalkoenen en recent ook vaker voorkomend bij vleeskuikenouderdieren en uitloopkippen.De stal na de ronde reinigen met een schuimmiddel en dat daarna wegspoelen met flink wat water, kan de wormendruk flink verlagen. - Foto: Hartmut LöninkIndirecte cyclusDe spoelwormen en de haarworm kunnen zich voortplanten via eitjes, waarin larven groeien die worden opgepikt door de kip en uitgroeien tot volwassen wormen. Die eitjes kunnen lang overleven en goed tegen vorst. Naast deze directe cyclus kennen de spoelwormen, de haarworm en de lintworm een indirecte voortplantingscyclus, waarbij de larven van spoelwormen en haarworm en de afgestoten delen van de lintworm (vol met eitjes) overleven in tussengastheren, zoals andere wormen, kevers en slakken. Die tussengastheren worden vervolgens gegeten door de kip, waarmee de indirecte cyclus gesloten is.Sectie en microscopisch mestonderzoekWormen van de kip kunnen niet voorkomen bij zoogdieren en de mens. Maar wel bij andere vogels, zoals patrijzen, fazanten, duiven en ganzen, die wel eens in kippenuitlopen verblijven.De diagnose wormen stellen kan via sectie en via microscopisch mestonderzoek. Sectie moet gebeuren bij ‘gemiddelde’ kippen, niet bij zogenoemde slijters. Voor microscopisch mestonderzoek is verse (blinde)darmmest nodig van minimaal 50 tot 60 dieren, door de hele stal genomen.Feedmix Fludoprex, Flimabend of PanacurWanneer de diagnose wormen is gesteld, hangt het af van het soort en aantal wormen, de gezondheid en leeftijd van de kippen, de eventuele aanwezigheid van blackhead en het bevruchtingspercentage bij ouderdieren, of een behandeling moet worden ingezet. Behandelen kan door Feedmix Fludoprex door het voer te laten mengen door de voerleverancier of door op het kippenbedrijf Flimabend toe te voegen aan het drinkwater, allebei middelen die werkzaam zijn tegen alle wormsoorten. Ook kan een pluimveehouder Panacur toedienen via het drinkwater. Dat is de goedkoopste kuur, maar alleen werkzaam tegen spoelwormen.Een goede en betrekkelijk eenvoudige manier om de wormdruk te verlagen is na de ronde de stal te reinigen met een schuimmiddel en dat daarna weg te spoelen met flink wat water, om zo de wormeitjes uit de stal te spoelen. Spoelwater niet in de uitloop laten lopen, maar afvoeren.