Denk bij stalontwerp goed na over daglicht in varkensstal

In veel stallen komt daglicht bij de varkens. Dat kan op verschillende manieren waarbij de lichtstraat veruit het meest is toegepast. Daglicht vroegtijdig meenemen in het stalontwerp kan bijdragen aan de beste lichtverdeling zonder eventuele nadelen.

Laatst bijgewerkt:
Een lichtstraat is in nieuwe stallen het meestgebruikte systeem om daglicht binnen te krijgen. De afwerking aan de binnenkant vraagt wel aandacht, ook om koudebruggen te voorkomen. - Foto: Koos Groenewold

Een lichtstraat is in nieuwe stallen het meestgebruikte systeem om daglicht binnen te krijgen. De afwerking aan de binnenkant vraagt wel aandacht, ook om koudebruggen te voorkomen. - Foto: Koos Groenewold


De tijd dat varkens in het donker moeten leven is al lang voorbij. De wetgeving eist minimaal 8 uur licht per dag waarbij ook steeds meer daglicht wordt ingezet. Wettelijk verplicht is het niet, maar door concepten en de Maatlat Duurzame Veehouderij heeft het de afgelopen decennia wel een vlucht genomen (zie kader).Werken met daglicht in varkenstallen heeft meer voor- dan nadelen. Het wordt algemeen beschouwd als een welzijnsverbetering, geeft een besparing op de energierekening, is voor de varkenshouder prettiger om in te werken en kan de stal transparanter maken voor de buitenwereld. Nadelen zitten vooral op het gebied van directe zoninstraling, een slechte verdeling in diepe afdelingen of koudebruggen in de winter die het ventilatiepatroon verstoren. Deze nadelen zitten voor een groot deel vast op bouwkundige keuzes en zijn te voorkomen door vroegtijdig daglicht mee te nemen in het ontwerp. Daarover later meer.Er is weinig wetenschappelijk kennis over het effect van licht op varkens, behalve dat ze er altijd op reageren. Dat is ook zo in de natuur geregeld; daar rusten varkens onder een bladerdak in de schaduw, wat ook veiligheid biedt. Activiteit vindt meestal plaats op open, lichte plekken. Die voorkeur is er ook in een stal: ligruimten mogen schemerachtiger zijn en ruimten voor activiteiten lichter. Daar is lig- en mestgedrag mee te sturen.

Wil je reageren? Maak dan gratis een account aan!

Niet wettelijk, wel vaak toegepast

Wet- en regelgeving stellen eisen aan gebruik van licht bij varkens. Alleen voor concepten is daglicht verplicht.

  • De Wet Dieren (besluit houders van dieren) eist een lichtintensiteit van minimaal 40 lux; verticaal op dierhoogte gemeten gedurende 8 uur per dag. Zowel kunstlicht als daglicht zijn toegestaan.
  • In de IKB’s geldt dezelfde norm en is daglicht niet verplicht. Vanaf 1 januari 2024 moet kunstverlichting met een tijdschakelaar worden geregeld en 8 uur aaneengesloten branden, ter ondersteuning van het dag- en nachtritme.
  • Beter Leven (BL) 1 ster eist een duidelijk dag- en nachtritme van 8 uur aaneengesloten donker en minimaal 8 uur licht. Dat mag met dag- of kunstlicht. Bij nieuwbouw en voor alle stallen vanaf 2025 is daglicht verplicht als percentage van de vloeroppervlakte. Via de zijwand is dat 2%, via het dak 1% en via daglichtkokers 0,5%.
  • De maatlat duurzame veehouderij (MDV) beloont daglicht voor de aspecten welzijn en energie. Daarbij telt niet alleen de oppervlakte en plaats (dak of gevel), maar ook de lichtdoorlatendheid van het materiaal. Licht via het dak wordt beter beloond omdat de verspreiding egaler is. De hoogste waardering krijgen om die reden daglichtkokers.

Dit artikel is alleen voor abonnees

Al geabonneerd? 

Lees onbeperkt Premium artikelen met een abonnement


Boer beter met onbeperkte toegang tot alle artikelen

Speel beter in op jouw markt met actuele prijzen

Vorm je eigen mening met opinies en analyses


Bekijk aanbod

Snel delen


Sectornieuwsbrief Varkens


Reacties

Je bent niet ingelogd


Log in of maak binnen 30 seconden een account aan

Reageer op artikelen en deel je mening met anderen.