‘Getekend bij het kruisje in het aardappelcontract’

In extreme jaren hebben veel telers spijt dat ze een aardappelcontract hebben getekend. Dat is achteraf praten, maar het is ook een les voor komende winter.Door de droogte dreigen veel telers minder aardappelen te oogsten dan dat ze contractueel hebben vastgelegd. LTO overweegt – als de droogte aanhoudt – met aardappelverwerkers rond de tafel te gaan zitten.Het Algemeen Boeren Syndicaat in België heeft al groot alarm geslagen. Daar kennen de aardappelcontracten in tegenstelling tot in Nederland geen overmachtsclausule. Als de teler minder levert dan vooraf afgesproken dan mag de afnemer het restant op kosten van de teler op de vrije markt bijkopen. Dit kan voor de teler op een enorm financieel debacle uitdraaien. ‘Belgapom lijkt nogal meedogenloos maar veel Belgische telers zijn ook niet geheel vrij van schuld’Belgapom is tot nog toe onvermurwbaar: contract is contract. Dat klinkt nogal meedogenloos. Maar verwerkers hebben natuurlijk ook hun verplichtingen richting afnemers en veel Belgische telers zijn ook niet geheel vrij van schuld.Veel telers prefereerden tonnencontracten boven hectarecontracten zoals in het Nederlandse model. Ze kunnen met tonnencontracten een hoger tonnage aardappelen per hectare vastleggen tegen de vastgestelde contractprijs. Lees ook: Aardappelcontractprijzen verslaan poolprijzenHet moest toch al gek lopen dat ‘superras’ Fontane minder dan 60 ton per hectare zou opbrengen. Maar dit jaar loopt het zo gek. De hectarecontracten van de Nederlandse verwerkers zijn met hun overmachtsclausule toch iets telersvriendelijker.Aardappelverwerking bij de firma Wilhelm Weuthen GmbH & Co KG in het Duitse Schwalmtal.Onvoorziene omstandigheden nooit in voordeel telerToch constateert Verenigde Telers Akkerbouw (VTA) dat bij onvoorziene omstandigheden contractvoorwaarden dusdanig blijken te zijn dat die nooit in het voordeel van de teler uitvallen. In jaren van overvloed wordt kritisch gekeurd en in jaren van tekorten hanteert de fritesfabriek het ‘recht van afkeur’. Partijen die niet voldoen aan de contractcriteria worden alsnog verwerkt tegen contractprijs met aftrek. Dat geeft stof tot nadenken.Nu als contractteler eisen dat contractvoorwaarden per direct worden aangepast, slaat eigenlijk nergens op. Dat had de nu klagende teler afgelopen winter moeten doen toen hij met zijn volle verstand een krabbel onder het contract zette. Er zijn meer alternatieven, zoals klikcontracten, vrij en in de pool’De teler was niet verplicht te tekenen bij het kruisje. Er zijn diverse alternatieven: klikcontracten, vrij en in de pool. Afgelopen jaar betaalden de pools minder uit dan de contractaardappelen, maar gemiddeld over meerdere jaren beur je meer. Voor dit jaar te laat, maar een overweging voor komende winter.